بالا كٷنٸم. ٷيگە جاڭا تەلەديدار ساتىپ الدىق. مەن ونى قوناق بٶلمەسٸنە قويايىق دەسەم, انام: "ەكەڭ ەكەۋمٸزدٸڭ جاتىن بٶلمەمٸزگە قويايىق", – دەپ قوسىلمادى. مەن قيعىلىق سالىپ قويماعان سوڭ, اقىرى قوناق بٶلمەسٸنە قويدى.ارادا بٸرنەشە جىل ٶتكەن سوڭ انام بٸر حاتىندا: "باياعىدا تەلەديداردى ەكەڭ ەكەۋمٸزدٸڭ جاتىن بٶلمەمٸزگە قويايىق دەۋٸمنٸڭ سەبەبٸ, سەنٸ ٷنەمٸ بٸزدٸڭ بٶلمەگە كٸرٸپ تۇرار ما ەكەن, بٸزگە كٶبٸرەك جاقىن بولار ما دەگەنٸم ەدٸ...", – دەپتٸ. مۇنى وقىپ كٶزٸمە جاس الدىم.
[caption id="attachment_8826" align="alignright" width="480"]
ەكەم اۋرۋحاناداعى وپەراتسييا زالىنان تٶرت-بەس ساعاتتان سوڭ زورعا شىقتى. ول ٶزٸن وسىدان تٸرٸ قالماسپىن دەپ ويلادى ما, مەنٸ كٶرۋ ٷشٸن قاتتى ٸزدەپتٸ. سٶز سٶيلەۋگە شاماسى كەلمەگەندٸكتەن, ساۋساعىمەن دەرٸگەردٸڭ الاقانىنا مەنٸڭ اتىمدى جازىپتى. سوسىن عانا باسقالار ەكەمنٸڭ مەنٸ ٸزدەگەنٸن بٸلٸپتٸ... سول كەزدە ويلاسام ەكەمدٸ قاتتى ساعىنامىن.
ەكەم قاتتى اۋىرىپ جاتقان كٷندەردە جارتى اي بويى ەس-تٷسسٸز جاتىپ قالدى. ەسٸن جيعان كٷنگٸ شەشەمە قاراپ ايتقان ەڭ العاشقى سٶزٸ: "بالانىڭ مەكتەپتەن قايتار ۋاقىتى بولدى, سەن بارىپ تاماق ەزٸرلە..."
ناعاشى اتام ٶمٸردەن وزدى. بٸز سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالىپ, اقيرەتتٸك جۇمىستارىن بٸتٸرٸپ, ٷيگە قايتتىق. كەشكٸسٸن انام ماعان: "قۇلىنىم, مەن ەكەمنەن ايرىلدىم. اناڭنىڭ ەندٸ ەكەسٸ جوق بولدى...", – دەدٸ. مەن انامدى قۇشاقتاپ قوسىلا جىلادىم.
"ٷيدە جالعىزبىن. ەكەڭ دە جوق. بٷگٸن تاماق جاساعىم كەلمەدٸ. پرەندٸك جەپ وتىرمىن. ايتپاقشى, سەنٸڭ ەلگٸ مىسىعىڭ دا قاسىمدا وتىر..." يەن ٷيدەگٸ انامنىڭ جالعىزدىعىن سەزٸنٸپ, تاعى دا جىلاعىم كەلەتٸن.
بالا كٷنٸمدە قاتتى اۋىردىم. نەدەن اۋىرعانىم بەلگٸسٸز, دەرٸگەرلەر دە ەش امال تاپپاپتى. وتباسىمىزدىڭ دا بەرەكەسٸ قاشىپتى. اۋرۋحانادا ەكەم ماعان دەرٸ ٸشكٸزٸپ وتىرعاندا, ابايسىز شاشالىپ قالىپپىن. انام جٷگٸرٸپ كٸرٸپ, ەكەمە ۇرسىپ, دەرٸنٸ ٶزٸ ٸشكٸزدٸ. ازدان سوڭ ەپكەمنەن ەكەمدٸ سۇراپ ەدٸ. ەپكەم سىرتقا جٷگٸرٸپ شىعىپ, قايتا كٸرٸپ:"ەكەم سىرتتا جىلاپ تۇر ەكەن..." دەدٸ...
[caption id="attachment_8823" align="alignleft" width="448"]
تەي-تەي باسقان كٷننەن باستاپ ەكەمنەن قالماي ٸلەسٸپ جٷرەتٸن ەدٸم. جول جٷرگەندە مەن ٷنەمٸ ونىڭ كٸشكەنە ساۋساعىنان ۇستاپ الاتىنمىن. جەنە سودان اجىرامايتىن ەدٸم. كەيدە اتقا مٸنٸپ, مەنٸ الدىنا الىپ الىسقا شىقسا دا, مەن سول ساۋساعىن جٸبەرمەيتٸنمٸن. بۇلار ۇمىت بولعالى قاشان?! قازٸر ەكەم قارتايدى. بٸردە ەكەممەن سەيٸلدەي جٷرٸپ ەڭگٸمەلەستٸك. ٷنسٸز كەلە جاتقان ەكەمنٸڭ ساۋساعىنا قولىم تٷسٸپ كەتٸپ, كٶزٸمە جاس ٷيٸرٸلە بەردٸ. ول جول جٷرگەندە باسقا ساۋساقتارىن جۇمىپ, تەك كٸشكەنە ساۋساعىن عانا شىعارىپ جٷرەدٸ ەكەن.
بٸردە جۇمىس قاربالاستىعىنان اۋىلعا قايتا المادىم. كەيٸن ەستٸسەم ەكەم سول كٷنٸ سۋىق تيٸپ, اۋىرىپ قالىپتى. انامنىڭ ايتۋىنشا ول سول كٷنٸ ادامى سيرەك اۋىلدىڭ كٶلٸك بەكەتٸندە مەنٸ تٷن ورتاسىنا دەيٸن كٷتٸپتٸ. "ول كەلمەيدٸ, كەلە المايمىن دەپ ايتقان" دەگەن سٶزٸنە: "ەگەر ول قالجىڭداعان بولسا شە? سٶيتٸپ, اياق استىنان بٸزدٸ قۋانتايىن دەگەن شىعار", – دەپ تاعى دا جولعا تەلمٸرٸپ تۇرا بەرٸپتٸ...
"تاماق دايىن بولدى. بول, تاماعىڭدى ٸشٸپ ال". بۇل مەنٸڭ كٸشكەنە كٷنٸمدە انامنىڭ ەڭ كٶپ ايتاتىن سٶزٸ ەدٸ. "سەندەر ٸشە بەرٸڭدەر, مەن جاڭا سىرتتان ٸشٸپ العانمىن", – دەپ جاۋاپ بەرەتٸنمٸن. قازٸر جۇمىستامىن. تاماق ٸشۋگە مۇرسا جوق. انامنىڭ داۋىسى قۇلاعىمنىڭ تٷبٸندە جاڭعىرىپ تۇر.
جەتٸم بالالار ٷيٸنە باردىق. بٸر كٸشكەنە بالادان :"نەنٸ جاقسى كٶرەسٸڭ" دەپ سۇراپ ەم, "ۇيىقتاعاندى" دەپ جاۋاپ بەردٸ.
- نە ٷشٸن?
- ۇيىقتاسام تٷس كٶرەم. تٷسٸمدە پاپا-مامامنىڭ تٷرٸن كٶرگٸم كەلەدٸ. نەگە مەنٸ تاستاپ كەتتٸ ەكەن, سونى سۇرايىن دەپ ەم?
- تٷسٸڭدە كٶردٸڭ بە ولاردى?
ول مەنٸڭ بۇل سۇراعىما تاڭعالىپ, بٸراز تۇردى دا: "مەن ولاردى تانىمايمىن عوي" دەدٸ...
مەكتەپ بٸتٸرٸپ, الماتىعا وقۋعا اتتاندىم. بالا كٷنٸمنەن بٸرگە ٶسكەن كٶرشٸ قىز مەن اتتاناردا كٸتاپ سىيلادى. پويىزدا وتىرىپ ەلگٸ كٸتاپتى اشىپ ەم, ٸشٸنەن مايدا 2000 تەڭگە اقشا ساۋدىراپ تٷستٸ. جەنە كٸتاپتىڭ العاشقى بەتٸندە "سەن وقۋعا اتتانىپ باراسىڭ, سٶزسٸز جاقسى وقى. ەگەر قالا تۇرمىسىنا ٷيرەنە الماساڭ, مىنا اقشامەن بيلەت الىپ قايتىپ كەل. مەن سەنٸ كٷتەم!" دەپ جازىلىپتى. وسى ەڭگٸمەنٸ كەيٸن كەلٸنشەگٸمە ايتىپ بەرٸپ ەم, ول ٶزٸن كٸنەلٸ سەزٸنگەندەي كٶز جاسىن بٸر مٶلدٸرەتٸپ الدى...
شەتەلگە وقۋعا اتتانار الدىندا ەۋەجايدا تۇر ەم, انام تەلەفون شالدى. كەشە عانا قوشتاسىپ شىققانمىن. انام: "بٸر ٸستٸ ۇمىتىپ كەتٸپپٸن. ۇشاقتا وتىرعاندا تٶمەنگە قاراما, باسىڭ اينالادى. ۇشاقتىڭ تەرەزەسٸن اشپا!" دەدٸ قايتا-قايتا تاپسىرىپ. سٸز كٷلەرسٸز. ال مەن جىلادىم سول سەتتە.
ٷلكەن اعامنىڭ كەلٸنشەگٸ قايتىس بولعاندا بەس جاسار سٷيكٸمدٸ قىزى جەتٸم قالدى. بٸز ونى "ماماڭ ەرتەڭ كەلەدٸ" دەپ كٷندە الدايتىن ەدٸك. بەيشارا سەبي ەسٸك الدىندا ويناي جٷرٸپ, قايتا-قايتا قارا جولعا قاراعىشتاپ قوياتىن. "قاشان كەلەدٸ?" دەپ جىلايتىن كەيدە. بٸردە ەجەم "قۇداي-اۋ, كەلٸنٸمدٸ العانشا, مەنٸ الساڭ ەتتٸ" دەپ كەمسەڭدەپ وتىر ەدٸ. كٸشكەنە قارىنداسىم "ەجە, "كەلٸن" ەرتەڭ كەلەدٸ" دەپ بەرٸمٸزدٸ جىلاتتى. ەجەسٸن الداۋسىراتىپ وتىرعانى...
ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جٷرگەن كەزٸمدە تٷنٸمەن قىدىرىپ, تٷسكە دەيٸن ۇيىقتاپ جاتقان بٸر كٷنٸم ەدٸ. تەلەفونىم قايتا-قايتا شىرىلداپ قويا بەرەدٸ. باسىپ تاستايمىن. تاعى شىرىلدايدى. ەكەم ەكەن. "تٷٷٷۋ, ەكە! ۇيقىمدى بۇزىپ, مازا بەرمەدٸڭدەر عوي!" ەكەم سابىرلى قالپىن بۇزباستان: "قايدان بٸلەيٸن... ايتپاقشى, ساعان اقشا سالىپ جٸبەرٸپ ەم... سونى ايتايىن دەپ... ا, سەن ۇيىقتاي بەر...", - دەدٸ. سول سٶزٸم ٷشٸن ٶزٸمدٸ ەلٸ كٸنەلاپ كەلەم.
دايىنداعان, الشىن ماتاي.
