Sol toǵaidyń qazirgi jái-kúiin kórgende júregiń syzdap, janyń qulazyp qoia beredi. Osy toǵaidy panalaǵan ań, qus, janýarlar qazir joqtyń qasy. Osy toǵaidaǵy Syrdyń sýynan óz nápaqalaryn ajyratyp otyrǵan Syr boiy halqynyń jaǵdaiy biyl kúrt tómendep, alańdaýly halde. Óitkeni, osy Syr sýy men malǵa jaiylym bolyp otyrǵan jerler qazir midai, shópsiz, tuzy shyqqan dalaǵa ainalyp otyr. «Nege?» - deisiz be? Menińshe, bul adamdardyń kóz toimastyq áreketi, iá adamdardyń ynsapsyzdyǵy ma? Áiteýir nebary bir jyl ishinde bolatyn sý tasýlar: qystaǵy «seń buzý», erte kóktemde «topan sý», naýryz, sáýir ailarynda qas-qaǵym sátte ótetin «tailaq tasý» men «shylǵaý tasý», taldar gúldegende bolatyn «gúl tasý» da endigi kelmeske ketkendei. Bul tasýlar eldi mekenderge esh ziianyn, zalalyn keltirmei, mal men adamǵa berilgen tabiǵattyń tamasha siy edi!
«Tirshilik kózi – sý», - demekshi, sol sý kelse osy aýyl adamdary azǵantai maldaryn aman saqtap, sol maldan qol úzbes edi. Elimizde aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń túrli baǵdarlamalaryn qabyldap jatyr. Al mynadai jaǵdaidan soń mal basyn qalai aman saqtap qalamyz? Bizdiń aitar buiymtaiymyz osy. Otanymyzda ózin ǵana oilaǵan adamdardyń teris áreketterinen ortaǵa, qarapaiym halyqqa jasap jatqan qiianattarynan, tabiǵatymyz apatqa ushyramasyna kim kepil!
Endi osy sý tasýlar tasymaq turmaq, Syrdariia ózeni óz arnasynyń tórtten birin de sýǵa toltyra almai qaldy. Osy sebepti eginshilik sýdy bylai qoiǵanda, jaiylma sýdyń bolmai qalǵanyna mine biyl 4-shi jyl! «Kóksarai» sý rettegishin salǵaly beri bizdiń jaqqa keletin sý deńgeii tipti tómendep ketti. Sol sýdy rettegende ózen boiyndaǵy tabiǵatty, aýyl sharýashylyǵyn eskerse eken. Keibir aýyldarda sý tasyp jatsa, bizge sý jetpei jatyr, munyń basty sebebi, sý rettegishindegi retteý jumystarynyń durys júrgizilmeýi. Ońtústikte qys mezgilinde qar kóp jaýmaityny belgili, biraq Allanyń qarasqany bolar, sol qar úsh, tórt jyldan beri kópteý túskendikten, jerdiń ylǵaly saqtalyp, mal jeitin shóp shyǵyp otyrǵan. Biylǵy jyly qar jaýmai, endigi maldyń jaiylymy Syr boiyn jailaǵan turǵyndardy alańdatýda. Sondyqtan osy Syrdariianyń sýyn burynǵy qalpyna túsetindei etip, joldaǵy qoldan jasap otyrǵan bógetterden bizge bólingen azǵantai nesibemizdi, iaǵni Syrdariia ózeniniń arnasyn ashsa degen úmitpen qolymyzǵa qalam alyp otyrmyz.
«Tirshilik kózi – sý», - demekshi, sol sý kelse osy aýyl adamdary azǵantai maldaryn aman saqtap, sol maldan qol úzbes edi. Elimizde aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń túrli baǵdarlamalaryn qabyldap jatyr. Al mynadai jaǵdaidan soń mal basyn qalai aman saqtap qalamyz? Bizdiń aitar buiymtaiymyz osy. Otanymyzda ózin ǵana oilaǵan adamdardyń teris áreketterinen ortaǵa, qarapaiym halyqqa jasap jatqan qiianattarynan, tabiǵatymyz apatqa ushyramasyna kim kepil!
Álde osy adamdardyń qoldan jasap jatqan áreketterine kóz juma qarap, Syrdariianyń, onyń ainalasyndaǵy tirshilik ieleriniń, adamdardyń janaiqaiyn aiaq asty etemiz be?
Teledidardan: «Syr boiyn sý aldy, tasqyn bolady», – dep dabyl qaǵyp, kómek surap jatqandardyń bári de ánsheiin ǵana sóz. Tek sý jiberý, sýdy taratý jaǵyn bir júiege keltirse, bir jaǵy sýǵa jarymai, bir jaǵynda tasqyn dep mundai jaǵdai bolmas edi. Osymen bizdiń aitpaǵymyz, qoidai jýas qazaqi aýylymyz, óziniń sáni men kórkem tabiǵatynan, qazaqtyń qanyna sińgen dástúri sekildi bolyp qalǵan mal sharýashylyǵynan qol úzbese eken.
Ońtústik Qazaqstan oblysy,
Túrkistan qalasy,
Nurtas aýylynyń
8 turǵyny qol qoiǵan.
