Biz, bárimiz balalarymyzdyń qaýipsiz ortada ómir súrip, oqyǵanyn qalaimyz. Sondyqtan politsiianyń balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi rólin moiyndai otyryp, olardyń mundai quqyq buzýshylyqtardyń sanyn azaitýǵa bar kúsh-jigerin salýyna kómektesýimiz kerek. Osy tusta tártip saqshylarynyń muǵalimdermen jáne ata-analarmen birlese jumys isteýi mańyzdy ekenin atap ótken jón. Óitkeni, ádette, jasóspirimderdiń qylmys jasaýynyń basty sebebi – ata-anasynyń olardyń minez-qulqyna tiisti baqylaýdyń bolmaýy.
Bárimiz biletindei, jasóspirimder kóbinese túngi ýaqytta zańdy ókilderiniń erip júrýinsiz turǵyn úi-jailardan tys jáne oiyn-saýyq oryndarynda bolǵany úshin ustalady. Ishki ister ministrligine qarasty kámeletke tolmaǵandar isteri jónindegi bólimsheler esepte turǵan jasóspirimdermen, sondai-aq qolaisyz otbasylarmen profilaktikalyq jumystar júrgizedi. Sol sebepten de sala ministri Erjan Sádenov ata-analardan balalaryna muqiiat bolýdy, olarmen jii sóilesýdi, oqýyna, qorshaǵan ortasyna qyzyǵýshylyq tanytýdy, olarmen kóbirek ýaqyt ótkizýdi suraidy.
– Ras, bilim berý mekemelerinde de júieli profilaktikalyq jumystar júrgizilýde. Olardyń árqaisysyna iývenaldy politsiia qyzmetkerleri, ýchaskelik inspektorlar men anyqtaýshylar bekitilgen. Elimizdegi barlyq mektepter beinebaqylaý kameralarymen jabdyqtalǵan. Ishki ister ministrligi jaýapty organdarmen birge ázirlegen Balalardy zorlyq-zombylyqtan qorǵaýdyń, sýitsidtiń aldyn alýdyń jáne olardyń quqyqtary men ál-aýqatyn qamtamasyz etýdiń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyna kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqqa yqpal etetin sebepterdi erte anyqtaý jáne aldyn alý boiynsha usynystar engizgen, – dep atap ótti sheneýnik.
Shyndyǵynda, el basshylyǵynyń tapsyrmalaryn oryndaý, ministrliktiń jobalary men baǵdarlamalaryn iske asyrý kásibi jáne bilikti mamandarsyz múmkin emes. Al jaqynda Memleket basshysy alqa májilisinde politsiiany túbegeili ózgertý qajettigin aitqan bolatyn. Prezident: «Politsiia qashanda halyqqa úlgi bolýy kerek, sonda ǵana halyq politsiiaǵa senedi, olarǵa senim artady», – dedi. Sondyqtan Ishki ister ministrliginde 2024 jyl Adam resýrstaryn jetildirý jyly dep jariialandy.
– Biyl orta býyn basshylarynyń kezekten tys attestattaýy da ótedi. Bul jerde biz eshkimdi jumystan shyǵarý maqsatyn kózdep otyrǵan joqpyz, biraq bul qyzmetterde kim jumys isteitinin kórip, sapaly kadrlyq rezervti qalyptastyrý úshin laiyqty mamandardy tapqymyz keledi. Sonymen qatar, budan bylai jumysymyz tórt vektorly kadr saiasatyn júzege asyrý túrinde qurylymdalatyn bolady. Birinshisi – ádiletti kadr júiesi. Bul baǵytta biz árbir maqsatty aýditoriiaǵa tiimdi tásildi qoldanatyn bolamyz: mektep jáne kolledj túlekterin Ishki ister ministrliginiń joǵary oqý oryndaryna túsý múmkindigine qyzyqtyrý, azamattyq joǵary oqý oryndaryn bitirip, áskeri boryshyn ótep kelgenderdi yntalandyrý, politsiiada qyzmet etýge tartý. Al kadrlyq rezervke alý kandidattardyń reitingisine negizdelgen alqalyq sheshimniń nátijesi bolmaq, – dedi Erjan Sádenuly.
Onyń sózinshe, ekinshi vektor – tártip pen zańdylyqty nyǵaitý. Osy jumystyń bir bóligi retinde tutastyqty tekserýdi qoldaný artatyn bolady. Sondai-aq etikalyq minez-qulyq algoritmin ázirleý josparlanýda. Úshinshi vektor – qyzmetkerler arasynda korporativtik rýh pen mádenietti qalyptastyrý jáne inkliýzivtilikti qamtamasyz etý. Erekshe qajettilikteri bar azamattarymyz politsiiaǵa júgingen kezde qolaisyzdyqty sezinbeýi tiis. Al tórtinshi vektor, óte mańyzdy, kásibi daiyndyq. Biliktilikti arttyrýdyń úsh satyly modeli engiziledi. Mundaǵy basty kriterii – bolashaq politsiia qyzmetkeriniń intellektýaldyq deńgeii.
– Jas politseilerdi damytýdyń mańyzdy quramdas bóligi – urpaqtar sabaqtastyǵy. Óitkeni, alǵa qoiǵan maqsattaryna jetýge aǵa áriptesterdiń ozyq kópjyldyq tájiribesi kómektesedi. Sondyqtan biyldan bastap meniń tapsyrmam boiynsha Ishki ister ministrliginiń barlyq qurylymdyq bólimshelerinde tálimgerlik keńester quryldy. Ardagerlerimiz kásibi kadrlardyń qalyptasýyna óz úlesterin qosyp, qyzmette qalýda. Bul óskeleń qyzmetkerlerdiń irgetasyn durys qalyptastyrý úshin óte qajet, – dep túsindirdi ministr.
Politsei mamandyǵy – psihologiialyq turǵydan eń qiyn, qaýipti, sonymen birge taptyrmas ári qajetti mamandyqtardyń biri. Bul - erjúrek, batyl jigitterge arnalǵan kásip, munda nemqurailylyq pen jaibasarlyqqa jol berilmeidi. Politsiia qyzmetkeri bolý degenimiz – ártúrli jaǵdaida adamdardy qorǵaý jáne kómektesý. Adamdar politsiiaǵa qońyraý shalý arqyly óziniń qaýipsizdigine jol ashady. Týrasyn aitqanda, kezekshilikke shyqqan qyzmetkerler – azamattardyń qaýipsizdigin kúzetetin qaharmandar. Olardyń kúndelikti táýlik boiy qyzmet kórsetetin, keide qarapaiym adamdarǵa kórinbeitin qyzmeti qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa jáne qylmystyń aldyn alýǵa septigin tigizedi.
Táýelsizdik jyldary qoǵamdyq tártipti saqtaý baǵytynda kóptegen reformalar oryn aldy. Iá, áldkimder refrma dese, shoq basqandai shorshyp túsetini jasyryn emes. Biraq ómir zańy boiynsha kez kelgen salada ózgerister bolyp turýy shart. Sondyqtan quqyq qorǵaý organdaryndaǵy bastamalardy halyqtyń durys qabyldaýy mańyzdy. Óitkeni, qoǵamdyq ómir zaman aǵymyna sai ózgerip otyratynyn umytpaýymyz kerek. Osy turǵydan alǵanda ýchaskelik politseiler salasy jan-jaqty ózgeristerdiń bastan ótkerip, búginde servistik politsiia deńgeiine jetip otyr.
– Ras, ishki ister organdaryndaǵy qyzmet ómirge qaýip tóndiredi. Táýelsizdik jyldarynda qyzmet babynda 817 qyzmetkerimiz qaza taýyp, 4 657 qyzmetkerimiz jaraqat aldy. Olardyń árqaisysy óz boryshy men antyna adal boldy, olar - biz úshin batyr. Biz olardyń jarqyn beinesin árqashan qasterleimiz. Olardyń erligi - tártip saqshylarynyń jas býynyna úlgi. Meniń tapsyrmam boiynsha, mektepterde osyndai dańqty esimdermen atalatyn kadet synyptary ashylyp jatyr. Ondai batyrlarymyzdyń otbasyn da umytpaimyz. Meniń orynbasarlarym óńirlerge jumys saparlary kezinde olarǵa únemi baryp turady. Qaitys bolǵan qyzmetkerlerdiń balalary ákeleriniń jumysyn jalǵastyrǵysy kelip, politsiia qyzmetkeri mamandyǵyn tańdaǵanda, erekshe qýanamyz. Biz olardyń oqý oryndaryna túsýine árdaiym qoldaý kórsetemiz, – dedi Erjan Sádenov.
Onyń dereginshe, qyzmet babynda qaza tapqan politsiia qyzmetkerleriniń erlikteri týraly kitaptar jazylyp jatyr, bular keiinirek filmniń stsenariiine ainalýy da múmkin. Sonymen qatar ár politsiia bólimshesinde «Mindet. Ar-namys. Erlik» - politsiia qaharmandaryn eske alýǵa arnalǵan «Erlik buryshtary» bar.
Qazirgi tańda ishki ister organdarynda aýqymdy ózgerister júrip jatyr, jumystyń servistik úlgisine kóshý baǵytynda ilkimdi ister qolǵa alynǵan. Osy ýaqytqa deiingi jetistikterdi atap ótsek, qyzmettik modeldi jáne «Politsiia jaiaý qashyqtyqta» qaǵidatyn engizý aiasynda politsiianyń qoǵamdyq oryndarda turaqty bolýyn qamtamasyz etetin sharalar qabyldanýda. Turǵyn úilerdiń aýlalarynda, saiabaqtarda, alleialarda jaiaý patrýlderdiń sany kóbeigen.
– Damyǵan elderdiń tájiribesine súiene otyryp, qazirgi zamanǵy statsionarlyq politsiia beketterin qalalardyń qylmysqa beiimdi aimaqtaryna ornattyq. Al qoǵamdyq oryndarda, halyq kóp shoǵyrlanatyn ortalyqtarda jáne respýblikalyq mańyzy bar joldarda politsiiaǵa jedel qońyraý shalý úshin aýdio-beine aqparattardy jiberetin «SOS» túimelerin qoiyp jatyrmyz. Osymen qatar, meniń tapsyrmam boiynsha ishki ister bólimderiniń basshylary halyqpen kezdesýler men esep berý jiyndaryn udaiy ótkizip, turǵyndardyń ótinishterine jedel den qoiady. Azamattar politsiiaǵa áleýmettik jeli arqyly da habarlasa alady, – dep jetkizdi bas politsei.
Onyń málimetinshe, 2024-2028 jyldarǵa arnalǵan qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý tujyrymdamasy da túrli zań buzýshylyqtardy joiýǵa baǵyttalǵan. Qujat ótken jyldyń sońynda úkimet qaýlysymen bekitilgen. Ishki ister ministrligi men onyń qurylymdyq bólimsheleri el basshylyǵy men qoǵamnyń senimin aqtaý maqsatynda Memleket basshysy bergen tapsyrmalardy sapaly oryndaýǵa qai kezde de saqadai sai.
