Shoýǵa kóńil bólgenshe, dinge kóńil bólseishi...
Kerek deseńiz, elimizden sońǵy úsh-tórt jylda Dini basqarma sekildi jumys istep jatqan mekemeni qolyńyzǵa sham alyp izdeseńizde tappaisyz.
Dini basqarmaǵa Erjan Maiamerovty Prezident jumysty júrgizý úshin ákeldi. Qudaiǵa shúkir, ol Prezidenttiń senimin aqtap, jumys isteýde.
Qazir qoǵamdyq ortada túrmege túsken adamnyń jat aǵymnyń sońyna ilesip ketedi degen uǵym qalyptasqan (munyń aldynda «túrmeniń bosaǵasyn attaǵan adam týberkýlezge mindetti túrde shaldyǵady» deýshi edik). Eger temir tordyń ar jaǵynda jat aǵym qanat jaisa, oǵan Ádilet jáne Ishki ister ministrligi jaýapker bolýy tiis. Buǵan dini basqarmanyń qandai qatysy bar?
Biraq mýftiiat «meniń jumysym, seniń jumysyń» dep bólip-jarmai ata-babamyz ustanǵan asyl dinimizdi nasihattaý úshin arnaiy úgit-nasihat tobyn quryp aýyl-aýyldy, túrmelerdi aralap ýaǵyz aityp, túsindirip júr. Osydan keiin Dini basqarma «jumys istemeidi» dep aitýdyń ózi uiat.
Eske túsirip kórińizshi, Dini basqarmanyń bul baǵyttaǵy jumysyn qai telearna keń kólemde nasihattap, úzbei habar tartty. Eshqandai telearana buǵan qyzyǵýshylyq tanytqan joq.
Esesine ash ishektei shubatylǵan teleserialdar men shoý-baǵdarlamalar kórsetýden bir-birimen básekelesip, reiting qýyp ketkenin bárimiz bilemiz. Synaǵysh bolsaq, solardy synaiyq.
Meshitterdi qaitarý
Erjan Malǵajuly kelgen betti ár aǵymnyń ordasyna ainalǵan meshitterdi bir ortalyqqa jinaýǵa kúsh saldy. Bul aitar aýyzǵa jeńil jumys bolǵanymen atqarylýy qiyn, mehanat tirligi mol sharýa-tuǵyn.
Almaty siiaqty iri qalalarda kezinde pysyqtar «meshit salamyz» dep ákimdikten jer telimderin alyp, bir shetine meshit, bir shetine kottedj, kafe, dúken salyp aldy. Olarmen kúresý ońai boldy dep eshkim aita almasy anyq.
Biraq Dini basqarma daý týǵyzbai, bar máseleni sotqa jetkizbei sheshti. Muny bárimiz bilemiz. Biraq atqarylǵan jumystyń sanatyna qosqymyz kelmeidi.
Jalpy alǵanda meshitterdi mýftiiatqa qaitarýda basqarma qyzmetkerleri zań aiasynda jumys istep, ózderiniń bilikti bitimger ekenderin kórsetti. Olar bul baǵytta atqarǵan jumystaryn jarnamalap, jalaiyrǵa jar salǵanyn estigen de, kórgen de emespin.
Taǵy bir qyzyqty jaitty aita keteiik. Almatydaǵy uiǵyr aǵaiyndar kóp qonystanǵan Iassýi kóshesiniń boiynda Allanyń úii bar. Álgi meshittiń tórine uiǵyrlar Uiǵyrstannyń týyn kerip qoiǵanda, munyń zańǵa qaishy ekenin mýftiiat qyzmetkerleri jańqalap túsindirip, bar máseleni daý-sharsyz sheshken edi. Muny biz keiinnen estidik.
Osylaisha «jumys istemeitin» Dini basqarma ulttyq tutastyǵymyzdy saqtap, birligimizge syzat túsirmeýde UQK kem eńbektenbegenin nege baiqamaǵandai keiip tanytamyz?
Dini basqarma elimizdegi meshitterdi qanatynyń astyna alyp, elimizdiń dini-rýhani salasynyń tutas bir organizim siiaqty jumys isteýine jol ashty. Bul aralyqta mýftiiat ózge de jumystardy umyt qaldyrmai shuryq tesik bolǵan janymyzǵa jamaý bolǵanyn qalai aitpassyń?
Medreseniń kolledjden nesi kem
Kim biledi, buǵan mýftiiat aralaspaǵanda Bilim jáne ǵylym ministrligi bul iske saýsaǵynyń ushynda batyrmas edi.
Qazir din salasynda medereseler men joǵarǵy býyndy oqý oryndardy bitirgen jastarymyz memlekettik diplomǵa ie bolyp, túrli salada jumys isteýge múmkindik alyp otyr.
Óz kezeginde hazret Erjan Malǵanjuly medrese bitirgenderdiń bári imam, molda bolyp ketpeitinin, eń bastysy dini saýatqa ie bolyp, adasýshylyqqa boi aldyrmaitynyn aitqan edi.
Oraiy kelgende aita keteiik. Kindik Aziiada bizge qaraǵanda edáýir dindár kórshimiz Ózbekstanda medrese bitirgen jastar memleket tarapynan moiyndalmaǵan tabaqtai sertifikattaryn qaltaǵa salyp, tekke ýaqyt óltirgenderine áli kúnge deiin ókinip júr.
Al bizde bul másele tolyǵymen sheshilgen. Bul isti sheship bergen Dini basqarmaǵa alǵystan basqa aitarymyz joq. Sondyqtan mýftiiattyń dini kadrlardy el ishinde daiarlaýǵa kúsh salýy óz nátijesin berdi dep nyq senimmen aitýǵa bolady.
Halalǵa bas aýyrtqan kim?
Sol kezde olardan «Kásiporyndardyń halal standartyna sai ónim shyǵarýyna qandaida da kepildik beresizder?» dep suraǵanda. Álgi aǵalarymyz: «Budan keiingi isti Allanyń qaraýyna tapsyramyz» dep ápendeniń áńgimesin aitqany estip, birazǵa deiin kúlip júrdik.
Sońǵy ýaqyttary Qazaqstanda halal standarttarynyń bir izge túsip, kásiporyndardyń halal ónim shyǵarýǵa jaýapkershilikpen qarai bastaýyna Dini basqarma janynan qurylǵan «Halal» ónimderin standarttaý bólimi yqpal ete bastaǵany belgili.
Bul baǵytta Dini basqarma janyndaǵy bólim, Almatydaǵy sanepidemiialyq qadaǵalaý organdarymen kelisim-shartqa otyryp, azyq-túlik ónimderiniń halal standartyna sai keletinin arnaiy zerthanada anyqtap, sodan keiin ǵana halal sertifikatyn bere bastaýyn óreli jumystardyń qataryna qosýǵa bolady.
Eger bul baǵytta Dini basqarma durys jumys istemese dúniejúzi men elimizge tanymal kompaniialardy mýftiiatpen jumys isteýge ańsary aýmas edi ǵoi.
Ózge jumystar
Búginde jyl saiyn elimizdegi musylmandardyń qajylyq saparyn uiymdastyrý da Dini basqarmaǵa júktelgen. Bilgen adamǵa munyń ózi úlken jumys. Sondyqtan mýftiiat «nege jumys istemeidi» dep etekten tarqannan góri árqaisymyz ortaq sharýaǵa atsalysyp, Dini basqarmaǵa bir paidamyzdy tigizýimizdi oilaǵan abzal.
Basqarma qazir týra dindi nasihattaityn birneshe sait ashyp, qyzý jumys istep jatyr. Bul isti mýftiiattyń aimaqtaǵy ókil imandary da ilip áketip, jańa sait quryp, halyqpen etýge kóshkenin bárimiz bilemiz.
Budan basqa Dini basqarmanyń Túrkiiamen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, týra joldy nusqaityn dini kitaptar shyǵaryp, tegin tartaqanyn da atap aitýǵa bolady.
Dini basqarmynyń sońǵy jyldary atqarǵan qadaý-qadaý isterin ádeii tizbektep otyrmyz. Bir sózben aitsaq, dál qazir Dini basqarma óz múmkindigin tolyq paidalanyp jumys istep jatyr. Eger jumystyń budan da jandanǵanyn qalasaq, Dini basqarmanyń quziretin keńeitip, memleket tarapynan qarjylandyrý isin júzege asyrý kerek. Sol kezde kóptegen máseleler sheshimin tabar edi.
Nurlan JUMAHAN
