25 juldyzdy kún – 25 balabaqsha
Dál osy kúni Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyq mereitoiyna bailanysty «25 juldyzdy kún» aiasynda Almaty oblysynyń halqy tyǵyz qonystanǵan aýdandarynda 2385 oryndy 25 balabaqsha paidalanýǵa berildi. Jańa balabaqshalar Ile, Qaratal, Jambyl, Panfilov, Eńbekshiqazaq, Talǵar aýdandary men Taldyqorǵan qalasynda iske qosyldy. Atalǵan balabaqshalar ashylǵannan keiin oblysta 3-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy mektepke deiingi mekemelermen qamtý deńgeii Jambyl aýdanynda – 94,2%, Talǵar aýdanynda – 89%, Panfilov aýdanynda – 85,1%, Ile – 84,1%, Eńbekshiqazaq – 82%, Taldyqorǵan qalasy – 87% kórsetkishke jetti.
Oblys ákimi A. Batalov Qaratal aýdany Úshtóbe qalasynda 320 oryndy «Balbóbek» balabaqshasynyń ashylý saltanatyna qatysty. Atalǵan balabaqsha ulttyq qordan bólingen 738 mln teńgege «Nurly jol» baǵdarlamasynyń negizinde salynǵan. Bul balabaqshaǵa 1 jastan 6 jasqa deiingi balalar qabyldanady. 16 topqa sabaq qazaq jáne orys tilderinde júrgiziledi. Sonymen qosa aǵylshyn tili de oqytylady. Munda tilinde múkisi bar balalarmen qatar, jii aýyratyn, densaýlyǵy álsiz balalarǵa da toptar qarastyrylǵan. Mýzyka jáne gimnastika zaldary jumys isteidi. Sonymen qatar oiyn zaly, jatyn bólme, meditsinalyq kabinet, psiholog, logoped bólmeleri men fizioterapiia kabineti de qarastyrylǵan. Barlyǵy da sońǵy úlgidegi zamanaýi qurylǵylarmen jabdyqtalǵan. Jańadan ashylǵan osy balabaqshany esepke alǵanda, búginde Qaratal aýdany balalardy mektepke deiingi mekemelermen qamtý deńgeii 92%-ǵa jetip otyr.
A. Batalov myrza óz quttyqtaý sózinde biylǵy jyly oblysta 97 balabaqsha iske qosylǵanyn atap ótti. Onyń 88-i – jekemenshik balabaqshalar. Táýelsizdik jyldary oblystaǵy mektepke deiingi mekemeler 47 bolsa, búginde olardyń sany 903-ke jetken. Iaǵni, 3,1%-dan 87%-ǵa deiin artyp otyr.
Saltanatty shara barysynda «TOLAGAI–2050» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas injeneri Ǵalymjan Telemisov balabaqshanyń meńgerýshisi Mahabbat Narenbaevaǵa jańa ǵimarattyń kiltin tabystady. Shara sońynda oblys ákimi balabaqsha ǵimaratyn aralap, toptardyń jumysymen tanysty. Búldirshinderdiń ázirlegen merekelik kontsertterin tamashalap, olarǵa syilyq tartý etti.
Jergilikti turǵyndar da igi sharadan qalys qalmai, qýanyshtaryn bólisip jatty. Úsharal qalasynyń turǵyny, zeinetker Baǵila Tólegenova da óziniń nemeresin osynda ákelgenine riza ekenin jetkizdi.
Jańa GES
Oblys ákimi A. Batalov táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna orai iske qosylǵan Sarqan aýdanynyń Lepsi ózeninde salynǵan qýattylyǵy 17 MVt bolatyn shaǵyn GES-tiń ashylýyna da qatysty.
Osy GES-ti iske qosýdyń nátijesinde óńirdegi elektr energiiasynyń defitsiti saǵatyna 68 mln kVt-qa azaidy. Bul óte mańyzdy jetistik, degenmen meje emes. Qazirgi kezde Qora ózeninde qýattylyǵy 26-dan 29 MVt-qa deiingi taǵy 3 GES-tiń qurylysy júrip jatyr. Oǵan qosa taǵy birneshe nysannyń qurylysy josparlanǵan. Munyń barlyǵy ózimiz óndiretin elektr energiiasynyń tapshylyǵyn azaityp, oblystyń elektr qýaty úshin syrtqa táýeldi bolmaýyna jáne jańartylǵan energiia kózderin damytýǵa yqpal etpek. Sonymen qatar kompaniialar josparlap, salǵan GES-ter «EKSPO-2017» kórmesindegi «Qazaqstan» pavilonynan kórnekti oryn alatyn bolady, – dedi A. Batalov quttyqtaý sóziniń sońynda.
Sarqan aýdany Lepsi ózenine salynǵan shaǵyn GES-2 jylyna 67,78 mln kVT/saǵ elektr energiiasyn óndire alady. Qurylys jumystary 2014 jyldyń tamyz aiynda bastalyp, jalpy 4,2 mlrd teńge jumsalǵan. Jobanyń avtory jáne bas merdigeri – «ASPMK-519» JShS holdingi. GES-2 17 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Búginde Almaty oblysy Qazaqstandaǵy taý sýlary gidroenergetikalyq qorynyń 65%-yn ielenip otyr.
Tuńǵysh Prezidenttiń jańa músini
Qazaqstan Respýblikasy táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna orai iske asyrylǵan sharalardyń ishinde Tuńǵysh Prezident Nursultan Ábishuly Nazarbaevqa arnalǵan músinniń ashylýy da bar. Prezident músinin ornatý týraly bastamany jetisýlyq ardagerler kóterip, oblystyq máslihat depýtattarynyń qoldaýyna ie bolǵan edi. Elbasy músini Taldyqorǵannyń ortalyq alańyndaǵy Qazaqstan Respýblikasy Tuńǵysh Prezidentiniń skverine ornatyldy.
Músin avtorlary: QR qurmetti sáýletshisi, «Qurmet» ordeniniń kavaleri, 40-tan astam eskertkishtiń avtory Qazbek Jarylǵapov pen tanymal músinshi, Sýretshiler odaǵynyń múshesi, 20-dan astam eskertkishtiń avtory Mirlan Azmaǵanbetov.
Elbasy músininiń biiktigi 4,2 metrdi, al tuǵyrynyń biiktigi 4,5 metrdi quraidy.
Músinniń ashylý saltanatyna obylys ákimi A.Batalov, ǵaryshker A.Aiymbetov, Almaty oblysynyń qurmetti azamaty, ardager N.Qylyshbaev t.b. qonaqtar men qala turǵyndary qatysty. Shara sońy merekelik kontsertke ulasty.
Kásipkerlerdiń tartýy
Taldyqorǵan qalasy búginde ekonomikalyq áleýeti kún saiyn artyp, kórkine kórik qosyp kele jatqany daýsyz. Sonymen qatar memlekettik mańyzy bar óndiris oryndarynyń oshaǵyna ainalyp keledi. Týrizm salasy da damý ústinde. Osyndai erekshelikterimen qatar, Astanada ótetin «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesiniń ótýine bailanysty qolaily jaǵdai qarastyrylǵan joǵary deńgeidegi qonaq úilerge degen suranys artyp otyr. Osy qajettilikke orai Taldyqorǵan qalasynda jeke investitsiia negizinde «Kóktem Grand» qonaq úi kesheni boi kóterdi. Qonaq úi qaladaǵy zamanaýi, sońǵy úlgidegi, joǵary klasty keshen bolyp sanalady. Qonaq úi kesheninde májilis zaly, meiramhana kesheni men saltanat zaly, basseini bar fitnes ortalyq, trenajerlyq jáne qonaq zaldar bar. Qonaq úi Taldyqorǵan qalasynyń ońtústik-batys aýdanynda 2,16 ga jerdi alyp jatyr. Jalpy aýdany 12200 sharshy metr.
Qonaq úidiń ashylýyna oblys ákimi Amandyq Batalov, ǵimarattyń iske qosylýyna úles qosqan kásipker Murat Ádilhanov, t.b. qonaqtar qatysty.
Oblys ákimi A. Batalov: «Týristik sala óńirdegi eń mańyzdy salaǵa ainalyp keledi. Sondyqtan oblys ortalyǵy Taldyqorǵan qalasyn kórkeite túsý – bizdiń basty maqsatymyz. «Kóktem Grand» qonaq úi kesheni jeke investitsiiaǵa salynǵan, ortaq iske óz úlesin qosyp, Taldyqorǵannyń tartymdy qala bolýyna atsalysady dep senemin», – dedi óz sózinde.
Búgingi kúnde Taldyqorǵan qalasynda 14796 shaǵyn-orta biznes ortalyqtary tirkelip, 25 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtamasyz etilgen. Atalǵan kásiporyndardan 35536 mln teńge ónim óndirilip, qyzmet kórsetilgen. Biýdjetke tólenetin salyqtar kólemi 5,5 dlrd teńgeni quraidy.
Nurserik TILEÝQABYL,
"QmD"
