2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstanda jańa Salyq kodeksi kúshine endi. Onda jeke tabys salyǵy, salyqtyq qaryzdy óndirý tártibi, kólik pen múlik salyǵyna qatysty birqatar mańyzdy ózgerister qarastyrylǵan. Dalanews.kz redaktsiiasy atalǵan ózgeristerge bailanysty sholý jasady.
Tabysqa salynatyn salyq
Jańa kodekstiń basty ózgeristeriniń biri tabys kólemine qarai salynatyn salyq. Budan bylai barlyǵy birdei mólsherleme tólemeidi. Jyldyq tabysy 8,5 myń AEK-ke deiin azamattar 10% salyq tóleidi. Osy somadan asatyn bolsa, 15% mólsherleme qoldanylady.
Salyqtyq shegerimder
Jańa kodekste shegerimder júiesi qaita qaraldy. Standartty shegerim 14 AEK-ten 30 AEK-ke deiin ulǵaidy, osylaisha ailyǵy shamamen 140 myń teńgege deiingi azamattar jeke tabys salyǵynan tolyq bosatylady.
Áleýmettik osal sanattar úshin qosymsha jeńildikter qarastyrylǵan. I jáne II toptaǵy múgedektigi bar azamattarǵa aiyna 5 myń AEK-ke deiin shegerim beriledi. Burynǵydai oqý aqysyn, emdelý shyǵyndaryn nemese ipotekany qujatpen dáleldeý qajet emes, ornyna birińǵai standartty shegerim qoldanylady. Zeinetaqy men birjolǵy áleýmettik tólemder de salyqtan bosatyldy.
Salyqtyq qaryzdy óndirý tártibi
Qaryz mólsherine bailanysty ártúrli sharalar qoldanylady. Qaryz 20 AEK-ten aspasa, tek habarlama jiberilip, keshiktirilgen tólem úshin ósimpul esepteledi. Qaryz 20 AEK-ten assa, shottar buǵattalýy nemese inkasso sharalary qoldanylýy múmkin. Qaryz 45 AEK-ten joǵary bolsa, múlikke shekteý qoiylýy múmkin, al qaryz 27 000 AEK-ten asyp, 3 aidan astam ýaqyt ótelmese, sot arqyly elden shyǵýǵa ýaqytsha tyiym salynady. Salyq organdary aldymen habarlama joldaýǵa jáne boryshkerdi aldyn ala eskertýge mindetti.
Qaryzdy keiinge qaldyrý nemese bólip tóleý
Belgili sharttarǵa sáikes, biznes sýbektileri kepilsiz jáne banktik kepildemesiz salyqty keiinge qaldyra alady. Ýaqytsha qarjylyq qiyndyqqa tap bolǵandarǵa 1 500 AEK-ke deiin bólip tóleý qarastyrylǵan. Importtaýshylarǵa da jeńildik berildi. Óndiriste paidalanylatyn shikizatqa QQS tóleýdi keiinge qaldyrýǵa múmkindik bar.
Aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jeńildikter
Kásipkerlik nemese fermerlik sharýashylyqtar óz óndirisindegi aýyl sharýashylyǵy ónimin satý nemese óńdelgen ónimdi ótkizý kezinde jeke tabys salyǵyn 70% mólsherinde azaita alady.
Dividendterge qatysty ózgerister
Burynǵy 30 000 AEK shegerim joiyldy. Endi dividendterge 5% jáne 15% mólsherleme qoldanylady, bul kólemge bailanysty progressivti túrde esepteledi.
QQS jáne korporativtik tabys salyǵy
QQS mólsherlemesi 12%-dan 16%-ǵa ósedi, al QQS boiynsha mindetti tirkeý shegi 15 mln teńgeden 40 mln teńgege deiin ulǵaidy. QQS-ten tegin meditsinalyq kómektiń kepildendirilgen kólemindegi qyzmetter, MÁMS aiasyndaǵy qyzmetter, otandyq kitap basylymdary men baspa ónimderi bosatylady.
Korporativtik tabys salyǵynyń negizgi mólsherlemesi 20% bolyp qala beredi. Differentsiialanǵan stavkalar engiziledi: bankter men oiyn biznesi úshin stavka 25%, áleýmettik sala uiymdary úshin 5%, 2027 jyly 10%, al aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine 3% mólsherleme qoldanylady. Sonymen qatar elde progressivti JTS mólsherlemeleri engiziledi.
Kólik salyǵy
Jeńil avtomobilderge paidalaný merzimine bailanysty tómendetilgen koeffitsientter qoldanylady. 10–20 jyldyq kólikterge koeffitsient 0,7, 20 jyldan asqan kólikterge koeffitsient 0,5 bolady.
Kásipkerlik (fermerlik) sharýashylyqtar
úshin jańa kodeks birqatar jeńildikter engizedi. Mysaly, árbir sharýashylyqqa bir pikap kóligi salyqtan bosatylady.
Sonymen qatar kóliktiń túri endi kýzov boiynsha emes, tehnikalyq pasporttaǵy sanatqa (A, B, C, D) sáikes anyqtalady.
Aǵymdaǵy tólemderdi eseptep, bólek jiberýdiń qajeti joq. Salyq tek jyldyq deklaratsiia arqyly esepteledi jáne bir ret, jyl sońynda tólenedi.
Múlik jáne jer salyǵy
Múlik salyǵynyń aǵymdaǵy tólemderi tek jyldyq salyq somasy 1 mln teńgeden asqan jaǵdaida esepteledi. Aýyl sharýashylyǵy jerlerin maqsatsyz paidalanǵan ýchaskeler úshin salyq mólsherlemesi eki ese ulǵaitylady. Jer qoinaýyn barlaý nemese óndirýmen ainalysatyn kompaniialar úshin jerdi paidalaný tólemi ósedi.
