2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستاندا جاڭا سالىق كودەكسٸ كٷشٸنە ەندٸ. وندا جەكە تابىس سالىعى, سالىقتىق قارىزدى ٶندٸرۋ تەرتٸبٸ, كٶلٸك پەن مٷلٸك سالىعىنا قاتىستى بٸرقاتار ماڭىزدى ٶزگەرٸستەر قاراستىرىلعان. Dalanews.kz رەداكتسيياسى اتالعان ٶزگەرٸستەرگە بايلانىستى شولۋ جاسادى.
تابىسقا سالىناتىن سالىق
جاڭا كودەكستٸڭ باستى ٶزگەرٸستەرٸنٸڭ بٸرٸ تابىس كٶلەمٸنە قاراي سالىناتىن سالىق. بۇدان بىلاي بارلىعى بٸردەي مٶلشەرلەمە تٶلەمەيدٸ. جىلدىق تابىسى 8,5 مىڭ اەك-كە دەيٸن ازاماتتار 10% سالىق تٶلەيدٸ. وسى سومادان اساتىن بولسا, 15% مٶلشەرلەمە قولدانىلادى.
سالىقتىق شەگەرٸمدەر
جاڭا كودەكستە شەگەرٸمدەر جٷيەسٸ قايتا قارالدى. ستاندارتتى شەگەرٸم 14 اەك-تەن 30 اەك-كە دەيٸن ۇلعايدى, وسىلايشا ايلىعى شامامەن 140 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ ازاماتتار جەكە تابىس سالىعىنان تولىق بوساتىلادى.
ەلەۋمەتتٸك وسال ساناتتار ٷشٸن قوسىمشا جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعان. I جەنە II توپتاعى مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتارعا ايىنا 5 مىڭ اەك-كە دەيٸن شەگەرٸم بەرٸلەدٸ. بۇرىنعىداي وقۋ اقىسىن, ەمدەلۋ شىعىندارىن نەمەسە يپوتەكانى قۇجاتپەن دەلەلدەۋ قاجەت ەمەس, ورنىنا بٸرٸڭعاي ستاندارتتى شەگەرٸم قولدانىلادى. زەينەتاقى مەن بٸرجولعى ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر دە سالىقتان بوساتىلدى.
سالىقتىق قارىزدى ٶندٸرۋ تەرتٸبٸ
قارىز مٶلشەرٸنە بايلانىستى ەرتٷرلٸ شارالار قولدانىلادى. قارىز 20 اەك-تەن اسپاسا, تەك حابارلاما جٸبەرٸلٸپ, كەشٸكتٸرٸلگەن تٶلەم ٷشٸن ٶسٸمپۇل ەسەپتەلەدٸ. قارىز 20 اەك-تەن اسسا, شوتتار بۇعاتتالۋى نەمەسە ينكاسسو شارالارى قولدانىلۋى مٷمكٸن. قارىز 45 اەك-تەن جوعارى بولسا, مٷلٸككە شەكتەۋ قويىلۋى مٷمكٸن, ال قارىز 27 000 اەك-تەن اسىپ, 3 ايدان استام ۋاقىت ٶتەلمەسە, سوت ارقىلى ەلدەن شىعۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالىنادى. سالىق ورگاندارى الدىمەن حابارلاما جولداۋعا جەنە بورىشكەردٸ الدىن الا ەسكەرتۋگە مٸندەتتٸ.
قارىزدى كەيٸنگە قالدىرۋ نەمەسە بٶلٸپ تٶلەۋ
بەلگٸلٸ شارتتارعا سەيكەس, بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ كەپٸلسٸز جەنە بانكتٸك كەپٸلدەمەسٸز سالىقتى كەيٸنگە قالدىرا الادى. ۋاقىتشا قارجىلىق قيىندىققا تاپ بولعاندارعا 1 500 اەك-كە دەيٸن بٶلٸپ تٶلەۋ قاراستىرىلعان. يمپورتتاۋشىلارعا دا جەڭٸلدٸك بەرٸلدٸ. ٶندٸرٸستە پايدالانىلاتىن شيكٸزاتقا ققس تٶلەۋدٸ كەيٸنگە قالدىرۋعا مٷمكٸندٸك بار.
اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جەڭٸلدٸكتەر
كەسٸپكەرلٸك نەمەسە فەرمەرلٸك شارۋاشىلىقتار ٶز ٶندٸرٸسٸندەگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ساتۋ نەمەسە ٶڭدەلگەن ٶنٸمدٸ ٶتكٸزۋ كەزٸندە جەكە تابىس سالىعىن 70% مٶلشەرٸندە ازايتا الادى.
ديۆيدەندتەرگە قاتىستى ٶزگەرٸستەر
بۇرىنعى 30 000 اەك شەگەرٸم جويىلدى. ەندٸ ديۆيدەندتەرگە 5% جەنە 15% مٶلشەرلەمە قولدانىلادى, بۇل كٶلەمگە بايلانىستى پروگرەسسيۆتٸ تٷردە ەسەپتەلەدٸ.
ققس جەنە كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى
ققس مٶلشەرلەمەسٸ 12%-دان 16%-عا ٶسەدٸ, ال ققس بويىنشا مٸندەتتٸ تٸركەۋ شەگٸ 15 ملن تەڭگەدەن 40 ملن تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايدى. ققس-تەن تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدەندٸرٸلگەن كٶلەمٸندەگٸ قىزمەتتەر, مەمس اياسىنداعى قىزمەتتەر, وتاندىق كٸتاپ باسىلىمدارى مەن باسپا ٶنٸمدەرٸ بوساتىلادى.
كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىنىڭ نەگٸزگٸ مٶلشەرلەمەسٸ 20% بولىپ قالا بەرەدٸ. ديففەرەنتسييالانعان ستاۆكالار ەنگٸزٸلەدٸ: بانكتەر مەن ويىن بيزنەسٸ ٷشٸن ستاۆكا 25%, ەلەۋمەتتٸك سالا ۇيىمدارى ٷشٸن 5%, 2027 جىلى 10%, ال اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸنە 3% مٶلشەرلەمە قولدانىلادى. سونىمەن قاتار ەلدە پروگرەسسيۆتٸ جتس مٶلشەرلەمەلەرٸ ەنگٸزٸلەدٸ.
كٶلٸك سالىعى
جەڭٸل اۆتوموبيلدەرگە پايدالانۋ مەرزٸمٸنە بايلانىستى تٶمەندەتٸلگەن كوەففيتسيەنتتەر قولدانىلادى. 10–20 جىلدىق كٶلٸكتەرگە كوەففيتسيەنت 0,7, 20 جىلدان اسقان كٶلٸكتەرگە كوەففيتسيەنت 0,5 بولادى.
كەسٸپكەرلٸك (فەرمەرلٸك) شارۋاشىلىقتار
ٷشٸن جاڭا كودەكس بٸرقاتار جەڭٸلدٸكتەر ەنگٸزەدٸ. مىسالى, ەربٸر شارۋاشىلىققا بٸر پيكاپ كٶلٸگٸ سالىقتان بوساتىلادى.
سونىمەن قاتار كٶلٸكتٸڭ تٷرٸ ەندٸ كۋزوۆ بويىنشا ەمەس, تەحنيكالىق پاسپورتتاعى ساناتقا (A, B, C, D) سەيكەس انىقتالادى.
اعىمداعى تٶلەمدەردٸ ەسەپتەپ, بٶلەك جٸبەرۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. سالىق تەك جىلدىق دەكلاراتسييا ارقىلى ەسەپتەلەدٸ جەنە بٸر رەت, جىل سوڭىندا تٶلەنەدٸ.
مٷلٸك جەنە جەر سالىعى
مٷلٸك سالىعىنىڭ اعىمداعى تٶلەمدەرٸ تەك جىلدىق سالىق سوماسى 1 ملن تەڭگەدەن اسقان جاعدايدا ەسەپتەلەدٸ. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن ماقساتسىز پايدالانعان ۋچاسكەلەر ٷشٸن سالىق مٶلشەرلەمەسٸ ەكٸ ەسە ۇلعايتىلادى. جەر قويناۋىن بارلاۋ نەمەسە ٶندٸرۋمەن اينالىساتىن كومپانييالار ٷشٸن جەردٸ پايدالانۋ تٶلەمٸ ٶسەدٸ.
