Premer-ministr Oljas Bektenov Memleket basshysynyń ekonomikanyń naqty sektoryn ekinshi deńgeili bankterdiń qarjylandyrýyn ulǵaitý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý máseleleri boiynsha keńes ótkizdi. Iri infraqurylymdyq jobalardy salý jáne jańǵyrtý baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa nazar aýdaryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Úkimettiń biznesti basymdyq bere qarjylandyrýǵa bankterdiń qatysýyn yntalandyrý boiynsha jańa tásilderi qaraldy.
Vitse-premer–ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin EDB aktivteriniń tek 21,2%-y biznesti nesielendirýge tiesili ekenin, 16,5%-dan astamy kepilsiz tutynýshylyq nesielerdi quraitynyn, ótimdiligi joǵary aktivterdiń úlesi 29,6%-ǵa deiin óskenin baiandady.
Jańa Salyq kodeksi jobasynda korporativtik sektordy nesieleýden túsetin kirister boiynsha KTS mólsherlemesin 20% deńgeiinde saqtaý, al tutyný sektory úshin 25%-ǵa belgileý jáne birqatar qarjylyq operatsiiaǵa qatysty shamamen 500 mlrd teńgeni quraityn QQS jeńildikterin alyp tastaý usynylady. Bul sharalar salyq tólemderin ulǵaitýǵa, salyq júktemesin teńestirýge jáne bankter aktivteriniń qurylymyn teńestirýge, olardyń resýrstaryn naqty ekonomikaǵa baǵyttaýǵa arnalǵan.
Áleýetti JIÓ shegin maqsatty túrde arttyrý strategiialyq maqsat bolýy tiis. Bul orta jáne uzaqmerzimdi kezeńde Qazaqstan ekonomikasynyń ónimdiligin arttyrý úshin investitsiialardy qandai baǵyttarǵa shoǵyrlandyrý kerek ekenin jáne qandai institýtsionaldyq qoldaý qajettigin túsinýge múmkindik beredi.
"Báiterek" UBH" AQ basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoishin kásipkerlikti qoldaý men nesieleýdiń negizgi quraldaryn usyndy. 2024 jyly Holdingtiń ekonomika sektorlaryn qoldaýǵa qosqan jalpy úlesi shamamen 4 trln teńgeni qurady. 2025 jyly osy maqsattarǵa qol jetkizý úshin qarjylandyrý kólemin 2027 jylǵa qarai 10 trln teńgege deiin odan ári ulǵaita otyryp, shamamen 8 trln teńge baǵyttaý josparlanýda. EDB-ny naqty sektordy qarjylandyrýǵa tartý sheńberinde ótimdilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar shara usynylady.
84 iri investitsiialyq jobany iske asyrý kózdelgen. Óndiris, infraqurylym jáne turǵyn úi qurylysy salalaryna basymdyq beriledi. Memlekettik kepildikter ulǵaitylady, sonyń nátijesinde qurylys jumystary 13,1 myń shaqyrym avtojoldar men 585 shaqyrym temirjoldardy qamtidy. Energetikalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý jónindegi ulttyq joba sheńberinde 5 jylda 13 trln teńgeden astam, onyń ishinde biyl – 1,2 trln teńge investitsiia salynady. Turǵyn úi qurylysynyń rekordtyq kórsetkishi – keminde 19 mln sharshy metr úi salynady dep kútilýde. Naqty sektordy qarjylandyrýdy ulǵaitýǵa baǵyttalǵan bastamalar JIÓ-niń ósýine ákeledi.
Óz kezeginde, Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Elena Bahmýtova EDB ekonomikaǵa nesie berý kólemin arttyrýdy jalǵastyryp jatqanyn aitty. 2024 jyly biznes-qaryz alýshylardyń jalpy sany 441-den 532 myńǵa deiin ósti. Bank sektory jyldyń birinshi aiynda iskerlik belsendiliktiń dástúrli baiaýlaýyna qaramastan, tek qańtar aiynyń ózinde 1,1 trln teńge jańa nesie berdi.
Otandyq bank sektorynyń ókilderi iri investitsiialyq jobalar men strategiialyq salalardy qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan "Báiterek" holdinginiń baǵdarlamalaryn iske asyrýǵa belsendi qatysýǵa daiyn ekendikterin bildirdi. Sonymen qatar ShOB kreditterine kepildik berý qoryn kapitaldandyrý, salyq salý jáne ákimshilendirýdi jetildirý, qarjylandyrýǵa qoljetimdiligi bar salalar tizbesin keńeitý, kredit alý jyldamdyǵyn arttyrý úshin tsifrlandyrý, memlekettik organdarmen ózara is-qimyldy jaqsartý máseleleri kóterildi.
"ForteBank" AQ basqarma tóraǵasy Talǵat Qýanyshev, "Eýraziialyq bank" AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Satieva, "Bank TsentrKredit" AQ basqarma tóraǵasy Rýslan Vladimirov, "Qazaqstan Halyq Banki" AQ basqarma tóraǵasy Úmit Shaiahmetova, sondai-aq "Atameken" UKP Tóralqa tóraǵasy Raiymbek Batalov usynystaryn aityp, sóz sóiledi.
Atalǵan usynystarǵa Ulttyq bank tóraǵasy Timýr Súleimenov, Premer-ministrdiń orynbasary – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin, Qarjy naryǵyn damytý jáne retteý agenttiginiń tóraǵasy Mádina Ábilqasymova, "Báiterek" UBH" AQ basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoishin túsinikteme berdi.
Talqylaý qorytyndysy boiynsha Premer-ministr ekonomikany qarjylandyrý boiynsha jańa tásilderdi birlesip engizýdiń mańyzdylyǵyn atap ótip, bank basshylyǵynyń nazaryn jergilikti qamtý máselesine aýdardy.
"Prezident Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda iri infraqurylymdyq jobalardy salý jáne jańǵyrtý úshin ekinshi deńgeili bankter resýrstaryn paidalaný mindetin qoidy. "Báiterekti" kapitaldandyrýdy ulǵaitý ekonomikaǵa, onyń ishinde ekinshi deńgeidegi bankter arqyly joǵary ótimdilikti tartýǵa baǵyttalǵan. Bul osy jáne keiingi jyldary el ekonomikasynyń damýyna eleýli serpin beredi. Bul baǵdarlama barynsha tiimdi bolýy úshin banktermen birlese, úilesimdi jumys isteý mańyzdy. Biz ashyq jumys isteýge daiynbyz, qarjylandyrý ekinshi deńgeili banktermen birge júrýi úshin barlyq tetikterin kórsetip otyrmyz, oǵan óz kezeginde damý institýttary buǵan kómektesetin bolady. Biz qoldaityn barlyq jobalarda jergilikti qamtýǵa basymdyq beriledi. Árbir jobany jiti qaraityn bolamyz: Qazaqstanda óndiriletin taýarlardyń barlyǵy syrttan importtalmai, ózimizde satyp alynýy tiis. Bul jumys tsifrlyq formatta júrgizilýi kerek. Memlekettiń kómegimen qandai da bir jóbany jeńildikti mólsherlememen júzege asyryp jatqan kásipker taýardy qazaqstandyqtardan satyp alýy qajet", — dep atap ótti Premer-ministr.
