Premer-mınıstr Oljas Bektenov Abaı oblysyna jumys sapary barysynda «Semeı ormany» memlekettik orman tabıǵı rezervatynda bolyp, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ormandardy saqtaý jáne qorǵaýda zamanaýı sıfrlyq tehnologıalardy engizý jónindegi tapsyrmalarynyń júzege asyrylý barysyn tekserdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Rezervat aýmaǵynda Premer-mınıstr orman jáne dala órtterin erte anyqtaýǵa arnalǵan, JI negizinde jumys isteıtin júıeni pılottyq rejımde engizý nátıjelerimen tanysty. Atalǵan tehnologıa órt oshaqtaryn alys qashyqtyqtan jáne kez-kelgen aýa raıy jaǵdaıynda anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Munda Premer-mınıstr Oljas Bektenov, ekologıa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev, tótenshe jaǵdaılar mınıstri Shyńǵys Árinov jáne Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálıdiń qatysýymen orman órtin qoldan uıymdastyrǵan oqý-jattyǵý ótkizildi. Rezervat mamandary órt sóndirýshilermen birlesip, sıfrlyq tehnologıalardyń tıimdiligin jáne órt sóndirý qyzmetiniń ózara árekettesý algorıtmin kórsetti.
Ekologıa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Nurlan Qurmalaev zamanaýı teplovızıalyq jáne optıkalyq kameralardy paıdalana otyryp, táýlik boıy beınemonıtorıng keshenderi órt belgilerin bastapqy kezeńde avtomatty túrde anyqtaıtynyn baıandady. Órt nemese tútin anyqtalǵan jaǵdaıda júıe Jedel basqarý ortalyǵyna birden sıgnal joldaıdy, bul órt oshaqtaryn jedel oqshaýlaýǵa jáne joıýǵa múmkindik beredi. Ortalyq kameralardan alynǵan keskinderdi naqty ýaqyt rejıminde kórsetýge arnalǵan beıne qabyrǵamen, sondaı-aq stasıonarlyq radıostansamen jabdyqtalǵan. Mundaı ortalyqtar Abaı oblysynyń 7 aýdanynda ornalasqan «Semeı ormanynyń» barlyq 10 fılıalynda ashylǵan. Órtti erte sóndirý júıesi 100-den astam synaqtan ótkizilgen. Qazirgi ýaqytta ony jetildirý boıynsha jumystar, onyń ishinde alty meteokeshenmen jáne qurǵaq naızaǵaı soǵýyn anyqtaýǵa múmkindik beretin naızaǵaı baǵytyn anyqtaý stansasymen ıntegrasıalaý jumystary júrgizilýde.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, órtti erte anyqtaý tehnologıasy búkil elimiz boıynsha kezeń-kezeńimen keńeıtilýde. Aqmola oblysyndaǵy bes orman sharýashylyǵy men Astana mańyndaǵy eki qoryqta, sondaı-aq Qarqaraly jáne Baıanaýyl ulttyq parkterinde júıeniń eki kezeńdi engizilýi týraly «Qazaqtelekom» AQ sıfrlyq bıznes dıvızıonynyń bas dırektory Baqtıar Qojahmetov baıandady. İle-Alataýy, Saıram-Ógem ulttyq parkterinde jáne «Kólsaı kólderi» MUTP-da jumystar aıaqtalýǵa jaqyn. Úshinshi kezeń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy 10 orman sharýashylyǵyn jáne Qatonqaraǵaı ulttyq parkin qamtıdy. Osylaısha, bıylǵy shilde aıynda elimizdiń 24 tabıǵı parki men qoryǵynyń órt qaýpi joǵary aımaqtaryn qamtýdy aıaqtaý, qyrkúıek aıynda barlyq júıeni ónerkásip maqsatynda paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
«Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáıkes biz orman qoryn qorǵaýdyń túbegeıli jańa standarttaryn engizip jatyrmyz. Ormandy qalpyna keltirip qana qoımaı, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alýǵa da baǵyttalǵan júıeli sharalar qabyldanýda. Prezıdent aıqyndaǵan negizgi baǵyttardyń biri – sıfrlandyrýdy engizý. Ótken jyly rezervatta 510 myń gektar aýmaqty qamtıtyn, 37 zamanaýı kameramen jabdyqtalǵan órtti erte anyqtaý júıesi engizildi. Tehnologıalardy tikeleı patrúldeý sharalarymen nyǵaıtý qajet. Bul óte mańyzdy. Sondyqtan órt qaýpi joǵary kezeńde orman kúzetiniń turaqty jumysyn qamtamasyz etip, ol barlyq qaýipti aımaqtardy qamtýǵa tıis. Júrgizilip jatqan jumys «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq bastamasynyń maqsat-mindetterine tolyq sáıkes keledi, onyń sheńberinde biz tabıǵı resýrstardy saqtap qana qoımaı, azamattardyń ekologıalyq mádenıetin de arttyramyz», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Premer-mınıstr jumysty jedeldetýdi jáne sıfrlyq tehnologıalardy sapaly engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Krasnokordon ormanshylyǵynyń aýmaǵyn aralaý barysynda Oljas Bektenov Prezıdenttiń «Semeı ormany» orman sharýashylyqtarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý jónindegi tapsyrmalary sheńberinde júrgizilip jatqan jumystarmen tanysty.
«Semeı ormany» MOTR bas dırektory Qazbek Ámetov sońǵy eki jylda rezervat parki 100% zamanaýı tehnıkamen jańartylǵanyn habarlady. Búgingi tańda onyń tozý máselesi tolyǵymen sheshildi, máselen, 2023 jyly ol 85%-dy qurady. Tek ótken jyldyń ózinde lızıń qarajaty esebinen 39 jańa órt sóndirý mashınasy, 26 shaǵyn órt sóndirý kesheni jáne aspaly jabdyǵy bar 10 traktor satyp alyndy. Yqtımal órtterdi jedel anyqtaý jáne joıý úshin kásiporynnyń qol astynda 30 orman órti stansasy, «Qazavıaormanqorǵaý» RMQK-nyń úsh tikushaǵy, 82 órt sóndirý avtomobıli, 49 shaǵyn orman patrúldik kesheni, 187 traktor (onyń ishinde 70-i órt sóndirý úshin), 49 patrúldik mashına jáne taǵy da basqa tehnıkalar bar.
Jalpy alǵanda, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Úkimet Qazaqstanda órtke qarsy tehnıkalardy jańǵyrtý jónindegi aýqymdy baǵdarlamany júzege asyrýda. Bul maqsattarǵa 2024-2025 jyldary respýblıkalyq jáne jergilikti búdjetterden 21,5 mlrd teńge bólindi, nátıjesinde orman sharýashylyqtarynyń el boıynsha jańa tehnıkamen qamtamasyz etilýi 87%-ǵa jetti. Orman sharýashylyqtarynna 92 órt sóndirý mashınasy, 118 shaǵyn orman patrúldik kesheni, 244 traktor, 240 patrúldik mashına jáne 3 myńnan astam basqa da tehnıka men jabdyq satyp alyndy. Lızıń qarajaty esebinen 1057 órtke qarsy tehnıkany satyp alýǵa 35 mlrd teńge bólindi, osy jyldyń mamyr aıynyń sońyna deıin búkil elimiz boıynsha bul jumystardy tolyq aıaqtaý josparlanýda.
