Premer-ministr Oljas Bektenov Abai oblysyna jumys sapary barysynda «Semei ormany» memlekettik orman tabiǵi rezervatynda bolyp, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ormandardy saqtaý jáne qorǵaýda zamanaýi tsifrlyq tehnologiialardy engizý jónindegi tapsyrmalarynyń júzege asyrylý barysyn tekserdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Rezervat aýmaǵynda Premer-ministr orman jáne dala órtterin erte anyqtaýǵa arnalǵan, JI negizinde jumys isteitin júieni pilottyq rejimde engizý nátijelerimen tanysty. Atalǵan tehnologiia órt oshaqtaryn alys qashyqtyqtan jáne kez-kelgen aýa raiy jaǵdaiynda anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Munda Premer-ministr Oljas Bektenov, ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Erlan Nysanbaev, tótenshe jaǵdailar ministri Shyńǵys Árinov jáne Abai oblysynyń ákimi Berik Ýálidiń qatysýymen orman órtin qoldan uiymdastyrǵan oqý-jattyǵý ótkizildi. Rezervat mamandary órt sóndirýshilermen birlesip, tsifrlyq tehnologiialardyń tiimdiligin jáne órt sóndirý qyzmetiniń ózara árekettesý algoritmin kórsetti.
Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar vitse-ministri Nurlan Qurmalaev zamanaýi teploviziialyq jáne optikalyq kameralardy paidalana otyryp, táýlik boiy beinemonitoring keshenderi órt belgilerin bastapqy kezeńde avtomatty túrde anyqtaitynyn baiandady. Órt nemese tútin anyqtalǵan jaǵdaida júie Jedel basqarý ortalyǵyna birden signal joldaidy, bul órt oshaqtaryn jedel oqshaýlaýǵa jáne joiýǵa múmkindik beredi. Ortalyq kameralardan alynǵan keskinderdi naqty ýaqyt rejiminde kórsetýge arnalǵan beine qabyrǵamen, sondai-aq statsionarlyq radiostansamen jabdyqtalǵan. Mundai ortalyqtar Abai oblysynyń 7 aýdanynda ornalasqan «Semei ormanynyń» barlyq 10 filialynda ashylǵan. Órtti erte sóndirý júiesi 100-den astam synaqtan ótkizilgen. Qazirgi ýaqytta ony jetildirý boiynsha jumystar, onyń ishinde alty meteokeshenmen jáne qurǵaq naizaǵai soǵýyn anyqtaýǵa múmkindik beretin naizaǵai baǵytyn anyqtaý stansasymen integratsiialaý jumystary júrgizilýde.
Prezident tapsyrmasyna sáikes, órtti erte anyqtaý tehnologiiasy búkil elimiz boiynsha kezeń-kezeńimen keńeitilýde. Aqmola oblysyndaǵy bes orman sharýashylyǵy men Astana mańyndaǵy eki qoryqta, sondai-aq Qarqaraly jáne Baianaýyl ulttyq parkterinde júieniń eki kezeńdi engizilýi týraly «Qazaqtelekom» AQ tsifrlyq biznes divizionynyń bas direktory Baqtiiar Qojahmetov baiandady. Ile-Alataýy, Sairam-Ógem ulttyq parkterinde jáne «Kólsai kólderi» MUTP-da jumystar aiaqtalýǵa jaqyn. Úshinshi kezeń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy 10 orman sharýashylyǵyn jáne Qatonqaraǵai ulttyq parkin qamtidy. Osylaisha, biylǵy shilde aiynda elimizdiń 24 tabiǵi parki men qoryǵynyń órt qaýpi joǵary aimaqtaryn qamtýdy aiaqtaý, qyrkúiek aiynda barlyq júieni ónerkásip maqsatynda paidalanýǵa berý josparlanyp otyr.
«Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáikes biz orman qoryn qorǵaýdyń túbegeili jańa standarttaryn engizip jatyrmyz. Ormandy qalpyna keltirip qana qoimai, tótenshe jaǵdailardyń aldyn alýǵa da baǵyttalǵan júieli sharalar qabyldanýda. Prezident aiqyndaǵan negizgi baǵyttardyń biri – tsifrlandyrýdy engizý. Ótken jyly rezervatta 510 myń gektar aýmaqty qamtityn, 37 zamanaýi kameramen jabdyqtalǵan órtti erte anyqtaý júiesi engizildi. Tehnologiialardy tikelei patrýldeý sharalarymen nyǵaitý qajet. Bul óte mańyzdy. Sondyqtan órt qaýpi joǵary kezeńde orman kúzetiniń turaqty jumysyn qamtamasyz etip, ol barlyq qaýipti aimaqtardy qamtýǵa tiis. Júrgizilip jatqan jumys «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq bastamasynyń maqsat-mindetterine tolyq sáikes keledi, onyń sheńberinde biz tabiǵi resýrstardy saqtap qana qoimai, azamattardyń ekologiialyq mádenietin de arttyramyz», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Premer-ministr jumysty jedeldetýdi jáne tsifrlyq tehnologiialardy sapaly engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Krasnokordon ormanshylyǵynyń aýmaǵyn aralaý barysynda Oljas Bektenov Prezidenttiń «Semei ormany» orman sharýashylyqtarynyń materialdyq-tehnikalyq bazasyn nyǵaitý jónindegi tapsyrmalary sheńberinde júrgizilip jatqan jumystarmen tanysty.
«Semei ormany» MOTR bas direktory Qazbek Ámetov sońǵy eki jylda rezervat parki 100% zamanaýi tehnikamen jańartylǵanyn habarlady. Búgingi tańda onyń tozý máselesi tolyǵymen sheshildi, máselen, 2023 jyly ol 85%-dy qurady. Tek ótken jyldyń ózinde lizing qarajaty esebinen 39 jańa órt sóndirý mashinasy, 26 shaǵyn órt sóndirý kesheni jáne aspaly jabdyǵy bar 10 traktor satyp alyndy. Yqtimal órtterdi jedel anyqtaý jáne joiý úshin kásiporynnyń qol astynda 30 orman órti stansasy, «Qazaviaormanqorǵaý» RMQK-nyń úsh tikushaǵy, 82 órt sóndirý avtomobili, 49 shaǵyn orman patrýldik kesheni, 187 traktor (onyń ishinde 70-i órt sóndirý úshin), 49 patrýldik mashina jáne taǵy da basqa tehnikalar bar.
Jalpy alǵanda, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Úkimet Qazaqstanda órtke qarsy tehnikalardy jańǵyrtý jónindegi aýqymdy baǵdarlamany júzege asyrýda. Bul maqsattarǵa 2024-2025 jyldary respýblikalyq jáne jergilikti biýdjetterden 21,5 mlrd teńge bólindi, nátijesinde orman sharýashylyqtarynyń el boiynsha jańa tehnikamen qamtamasyz etilýi 87%-ǵa jetti. Orman sharýashylyqtarynna 92 órt sóndirý mashinasy, 118 shaǵyn orman patrýldik kesheni, 244 traktor, 240 patrýldik mashina jáne 3 myńnan astam basqa da tehnika men jabdyq satyp alyndy. Lizing qarajaty esebinen 1057 órtke qarsy tehnikany satyp alýǵa 35 mlrd teńge bólindi, osy jyldyń mamyr aiynyń sońyna deiin búkil elimiz boiynsha bul jumystardy tolyq aiaqtaý josparlanýda.
