Qazaq Expert Club-tyń media salasyndaǵy sarapshysy Mira Halinanyń aitýynsha, búginde derekter kóptigi men jasandy intellekt damýyna bailanysty adamǵa aqparat shynaiylyǵyn baǵalaý barǵan saiyn qiyndap ketken, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Kez kelgen adam jańalyq jariialai alady, al medialar ony tez ilip áketedi, sodan keiin ol áleýmettik jelilerde jyldam taralady. Másele mynada: aqparattyń taralý jyldamdyǵy kóbine ony tekserýden áldeqaida ozyp ketedi", – dedi ol.
Sonymen qatar, Qazaqstanda jalǵan aqparat taratqany úshin jaýapkershilik qarastyrylǵan. Kóbine bul ákimshilik sharalarmen, sonyń ishinde aiyppuldarmen bailanysty, al keibir jaǵdailarda zańnama aiasynda neǵurlym qatań jaýapkershilik te qarastyrylýy múmkin.
Jańalyqtyń shynaiy emes ekenin qandai belgiler kórsetedi? Mira Halinanyń pikirinshe, bul tusta birneshe negizgi signal bar: dúrbeleń týǵyzatyn ári "aiqailaǵan" taqyryptar, derekkózderge silteme bolmaýy, sondai-aq, "sarapshylardyń aitýynsha" nemese "ǵalymdar dáleldedi" siiaqty naqty emes tujyrymdar.
"Qazirgi feikter ashyq jalǵan aqparat siiaqty kórinbeidi. Kóbine kúrdelirek tásilder qoldanylady: faktilerdi konteksten julyp alý, uǵymdardy almastyrý, eski foto men videolardy paidalaný, manipýliatsiialyq taqyryptar", – dep tolyqtyrdy ol.
Jasandy intellekt feikterdi anyqtaýǵa, úlken derekter kólemin taldaýǵa jáne kúmándi jazbalardy tabýǵa kómektese alady. Alaida dál osy tehnologiialar dezinformatsiianyń kúrdelirek túrlerin jasaý úshin de qoldanylady, mysaly dipfeikter.
"Búginde biz vizýaldy manipýliatsiialardyń ósýin de baiqap otyrmyz: ózgertilgen sýretter men jasandy intellekt arqyly jasalǵan kontent. Sonymen qatar, qoǵamdyq pikir qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan aqparattyq naýqandar da kúsheiip keledi. Keide bul biznes ilgeriletý úshin qoldanylsa, keide qoǵamdyq pikirge yqpal etý quraly retinde paidalanylady", – deidi sarapshy.
Onyń aitýynsha, jalǵan aqparat taratýshyǵa ainalyp ketpeý úshin jańalyqtardy bólisýge asyqpaý mańyzdy. Derekkózdi, jariialanǵan kúnin tekserip, basqa senimdi medialardan rastaý izdeý qajet. Keide jalǵan aqparattyń taralýyn boldyrmaý úshin birneshe minýttyń ózi jetkilikti.
"Qazirgi zamanda mediasaýattylyq oqý nemese jazý siiaqty bazalyq daǵdyǵa ainalyp keledi. Adamdar aqparatty syni turǵydan taldaýdy neǵurlym erte úirense, qoǵam dezinformatsiiaǵa soǵurlym tózimdi bolady", – dep túiindedi sarapshy.