"Astana EKSPO-2017" kompaniiasynyń burynǵy top-menedjeri Murat Omarovtyń jýyrda bergen suhbaty qoǵamda úlken rezonans týdyrdy. Milliardtaǵan qarjy jymqyrylǵan atyshýly iske bailanysty ol tergeýdiń ádiletsiz ótkenin habarlaǵan edi. Keiingi ýaqytta túrli deńgeidegi burynǵy sheneýnikterdiń birinen soń biri osylaisha málimdeme jasai bastaýy — qoǵamda "aqtalý naýqany" júrip jatqandai áser qaldyrady.Osyǵan bailanysty Dalanews.kz tilshisi saiasattanýshy Dos Kóshimniń pikirin surap bildi.
"Sheneýnikterdiń birinen soń biriniń aqtalýy – qalypty qubylys. Kez kelgen laýazymdy tulǵa ózine qatysty is qozǵalǵanda ne qylmystyq kúdik týyndaǵanda, ózin qorǵaýǵa tyrysady. Bul – jazadan qutylýdyń bir amaly ǵana jáne munda erekshe mán izdeýdiń qajeti joq.
Eń bastysy – jemqorlyqpen ainalysatyn joǵary laýazymdy tulǵalar týraly ashyq aitylmaidy. Qoǵamda jaýapkershilik kóbine tómengi deńgeidegi qyzmetkerlerge júkteledi, al olar óz kezeginde odan da tómendegilerge silteidi. Iaǵni, kinálilerdi shyn máninde jaýapqa tartý mehanizmi sol qalpynda ózgerissiz qalyp otyr", — deidi saiasattanýshy.
Dos Kóshimniń sózinshe, joǵarydaǵy saiasi elitalar arasynda aldyn ala kelisim mindetti túrde bolady.
"Joǵary saiasi elita arasynda ózara kelisim, aldyn ala daiyndyq, tipti birin-biri qorǵaý áreketteri áli de bar. Bul júie kóbine mafiialyq qurylymǵa uqsaidy: árkimniń róli naqty belgilengen, kez kelgen jaǵdaiǵa daiyndyq bar, tipti ustalǵan kezde qalai áreket etýi tiis ekeni aldyn ala pysyqtalǵan. Munyń bári – josparly túrde júzege asatyn protsess.
Budan bólek, joǵary laýazymdy tulǵalar arasynda týystyq jáne joldastyq bailanystardyń da róli úlken. Qoǵam men memleket múddesinen buryn osy qatynastar basymdyqqa ie bolyp otyr", - deidi Dos Kóshim.
Onyń aitýynsha, elimizde sot biligi derbes tarmaq retinde jumys istei almaidy.
"Qazaqstanda sot júiesi Keńes úkimeti kezinde de, táýelsizdik alǵannan keiin de bilikten bólek, derbes tarmaq retinde jumys istegen emes. Bizdiń sot saiasi elitanyń baqylaýynda jáne memlekettik nusqaýmen sheshim shyǵarady. Bul – aiqyn shyndyq.
Mysal retinde shetelge ketken Ákejan Qajygeldin men Rahat Álievti alaiyq. Italiia, Angliia, Avstriia nemese Resei olardy Qazaqstanǵa nege qaitarmady? Olar munyń bir ǵana sebebin atady. "Sizderdiń sottaryńyz táýelsiz emes, ádiletsiz jáne saiasi baǵytta jumys isteidi" degen ýáj aitty", - dep qosty ol.
Saiasattanýshynyń pikirinshe, eldegi jemqorlyq isterine qatysty joǵary laýazymdy tulǵalar jii tasada qalyp jatady. Alaida oryndaýshylar da jaýapkershilikten jaltarmaýy kerek.
"EKSPO-ǵa qatysty jeke kózqarasym bar. Iá, jurtshylyq "joǵarydaǵylar nege jaýapqa tartylmaidy?" deidi. Biraq tómendegilerdiń sottalýy da ádiletti. Airan ishkender ǵana emes, shelek jalaǵandar da jaýap berýi tiis. Óitkeni olar qylmysqa qatysqan. Eger tek airan ishkender jaýapty bolsa, oryndaýshylar árqashan: "biz tek buiryqty oryndadyq" dep aqtala beredi. Bul – tarihta bolǵan. Mysaly, Niýrnberg protsesinde Gitlerdiń generaly men ideologtary da "buiryqty oryndadyq" dep aitqanymen, báribir sottaldy.
Iaǵni, oryndaýshylardyń da jaýapkershiligi bar. Olar, eger qylmys jasasa, jazaǵa tartylatynyn bilýi kerek. Eger olar "joǵarǵy jaqty ustap beremiz" dep keiin qarsy shyqsa, ony ekijúzdilik nemese satqyndyq deýge bolady. Qylmys jasaǵan adam onyń jaýapkershiligin de birge kóterýi qajet", - dep qosty ol.
Eske salaiyq, jaqynda májilis depýtaty Ermurat Bápi EXPO-2017 isin qaita qaraýdy talap etken edi. Buǵan deiin osy is boiynsha sottalǵan Murat Omarov bergen suhbatynda óziniń jáne Talǵat Ermegiiaevtiń ústinen qozǵalǵan is qoldan uiymdastyrylǵanyn, al parany alǵan – "Eski Qazaqstanmen" bailanysty naqty emes tulǵa ekenin málimdegen bolatyn.
Ermurat Bápidiń aitýynsha, tergeýge sol kezdegi laýazymdy tulǵalar – Kárim Másimov pen Qairat Qojamjarov tarapynan qysym jasalýy múmkin. Depýtat istiń materialdaryn muqiiat zerttep, Bas prokýratýraǵa jańa mán-jailar ashylýyna bailanysty úkimge qarsylyq bildirý jáne isti qaita tekserý jóninde resmi saýal joldaǵan.
Sonymen qatar buǵan deiin saiasattanýshy Daniiar Áshimbaev ta telegram arnasynda aqsha jymqyryp, jazasyn ótep jatqan sheneýnikter týraly qyzyq jazba jariialaǵan edi.
“Burynǵy atyshýly sybailas jemqorlyq isteri boiynsha sottalǵandar ózderin “saiasi qýǵyn-súrgin qurbandary” retinde kórsete bastady”, deidi Áshimbaev.
Dalanews.kz saiasattanýshy kimdi meńzegenin bilý maqsatynda ózine habarlasqan.
“Kimdi meńzegenimdi atyn atap, túsin tústei almaimyn. Jazbamda ádeii familiiasyz jazdym, jalpy aitylǵan nárse. Negizi kim ekenin aita alamyn, biraq qazir emes”, deidi Daniiar Áshimbaev.
Kópshilik bul “Astana EKSPO-2017” ulttyq kompaniiasynyń burynǵy basshysy Talǵat Ermegiiaev dep boljaǵan. Ermegiiaev merziminiń 2/3 bóligin ótegen. Biraq búgin Talǵat Ermegiiaev merziminen buryn bosatýǵa ótinish tastamaǵany belgili boldy.
Osy ýaqytqa deiin Ermegiiaev sot taǵaiyndaǵan 14 jyl ishinde 9 jyl jazasyn ótedi. Almaty oblystyq sotynyń málimetinshe de, Ermegiiaevten jazanyń ótelmegen bóligin aýystyrý týraly ótinish túspegen.
Al IIM Qylmystyq-atqarý júiesi komiteti Ermegiiaev qylmystyq-atqarý júiesi mekemesinde sot taǵaiyndaǵan jazasyn ótep jatqanyn habarlady.
Ermegiiaev “oilanyp” merziminen buryn bostandyqqa shyǵý ne shyqpaýyn aldaǵy ýaqytta baqylaimyz.
