Almaty qalasynda erekshe qajettiligi bar jandarǵa arnalǵan shyǵarmashylyq baǵyttaǵy erekshe bir keńistik jumys isteidi. Bul — 2023 jyldyń naýryz aiynda Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń qoldaýymen pilottyq rejimde ashylǵan áleýmettik integratsiia ortalyǵy. Jobanyń basty maqsaty — múmkindigi shekteýli azamattarǵa ózin-ózi tanytýǵa, qoǵamǵa aralasýǵa múmkindik berý. Ortalyqta kórsetiletin qyzmetter jaily tolyǵyraq bilý úshin Dalanews.kz tilshisi Áleýmettik integratsiia ortalyǵynyń jetekshisi Bekenova Jannamen suhbattasty.
Shyǵarmashylyq — erkindik tili
Ortalyqtyń jetekshisi Janna Bekenovanyń aitýynsha, munda 10 jastan bastap zeinet jasyna deiingi jandar qabyldanady. Ortalyqtyń baǵyty shyǵarmashylyqqa negizdelgen: vokal, horeografiia, akterlik sheberlik, foto jáne video-operatorlyq sabaqtar, dombyra, ádebiet pen blog júrgizý, IT, shahmat, toǵyzqumalaq, robototehnika — munyń bári tegin. Sonymen qatar, ortalyqta kásibi psiholog jumys isteidi. Ol ortalyqqa kelýshilermen jeke de, toptyq ta jumystar júrgizedi.
«Bizge kelgen árbir jannyń darynyn ashýǵa kómektesýge tyrysamyz. Án aitqysy keletin, biraq uialatyndar, kameradan qorqatyndar, kóptiń aldynda sóileýden qymsynatyndar — osynyń bári bizde erkin ortada ashyla bastaidy», — deidi Janna Nýrabaevna.
Búginde ortalyqqa kúnine shamamen 60 adam keledi. Ashylǵannan beri 126 adam tirkelip úlgergen. Olardyń ishinde múgedektiktiń 1, 2, 3-toptaryndaǵy jandar bar. Sabaqtar tańerteńgi 10:00-den keshki 17:00-ge deiin ótedi. Múgedek arbasymen keletin jandar invataksi kómegin paidalanady.
«Bastapqyda uialshaq bolǵan Daýna sindromy bar balamyz qazir jańadan kelgenderdi ózi qarsy alyp, ortalyqty tanystyryp júredi. Jalpy sabaqtardan soń balalar oiyn jaqsy jetkizip úirenedi. Merekelerde kontsertter uiymdastyryp turamyz. Qolóner sabaǵy bar. Keide ata-analar ózderimen birge kerek-jaraqtaryn alyp kelip, balalarmen birge sabaqqa kirip, birge jasaidy», — deidi ortalyq jetekshisi.
Ata-analar ne deidi?
Nazira Abdrahmanova 23 jastaǵy qyzyn bige, vokalǵa, endi fotostýdiia sabaǵyna ákelip júr.
«Bul jerge ótken jyldan beri kelemiz. Ortalyq jaily osy jerge keletin bir baladan estidim. Alysta turamyz. Sondyqtan qysta kelý qiyndaý, biraq kún jylynǵanda sabaqtardan qalmaýǵa tyrysamyz. Eń bastysy, balamnyń kóńil-kúii ózgerdi, dos tapty. Bidi óte jaqsy kóredi. Qazir fotostýdiia degen sabaqqa kelip bastadyq. Balama sol sabaq qatty unap qaldy, apaiy da balanyń ikemi bar ekenin aitty. Sýretterdi óńdep bastap ketti», — deidi ol.
Sáýle Dalabaeva 15 jastaǵy qyzy - Botany bige, ádebietke ákeledi.
«Biz - bul ortalyq ashylǵan kezde eń birinshi bolyp kelgen jandardyń birimiz. Qyzym ásirese bige jaqyn. Ádebietti erekshe unatady. Biz basqa da ortalyqtarǵa baramyz. Sondyqtan ýaqyt tapshy, alaida sabaqtardy qaldyrmaýǵa tyrysamyz. Sebebi qyzyma bul ortalyq erekshe unaidy. Muǵalimder jas mamandar, sondyqtan da shyǵar, balalarmyzben tez til tabysyp ketedi. Qyzym "barǵym keledi, úirengim keledi" dep ózi suranyp turady», — deidi ol.
Al aýtizm diagnozy bar qyzyn ákeletin Sáýle Ordabaeva «blog júrgizý men fotostýdiia sabaǵynyń" mańyzyn erekshe atap ótti.
"Qyzymnyń kelip júrgenine bir jarym jyldai boldy. Qyzymnan kóp ózgeris baiqap jatyrmyn. Blog júrgizýdi úiretetin sabaqqa qatysamyz. Qazir qyzym blog júrgizedi. Muǵalimder óte jaqsy. Erekshe ortalyq, alǵysym sheksiz", - deidi Sáýle Ordabaeva.
Muǵalim tańdaý – jaýapty is
Ortalyqta maman tańdaýǵa erekshe mán beredi.
"Biz ortalyqqa muǵalim alǵan kezde onyń balalarmen qarym-qatynas qura alý qabiletine erekshe mán beremiz. Sebebi eń mańyzdysy - balamen jaqsy qarym-qatynas qura bilý. Balanyń osy jerge kelgisi kelýi muǵalimge tikelei bailanysty", - deidi Bekenova Janna.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev: «Biz erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin birdei múmkindik jasaýǵa mindettimiz» degen edi. Bul ortalyq — sol sózdiń naqty júzege asýy. Qazir balalarmen birge teatrǵa, murajaiǵa, tabiǵat aiasyna serýender jii uiymdastyrylady. Eń bastysy – olar ózderin qoǵamnyń tolyqqandy múshesi sezine bastaidy.
