"Aq jol" partiiasy fraktsiiasynyń depýtaty Oljas Nuraldinov elimizge elektromobilderdi ákelýde engizilgen tariftik jeńildik rejimi jaqsy nátije kórsetti dep sanaidy. Alaida Qazaqstan naryǵynda "jasyl" kólikke suranys áli de joǵary ekenin aitqan ol bul rettegi tariftik jeńildik rejimi merzimin taǵy úsh jylǵa uzartýdy usynady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Jeńildik sharttaryn engizý elektromobilderge aitarlyqtai áser etti: eger 2022 jyly elimizge tek 1 245 elektromobil ákelinse, al 2024 jyly onyń sany 15 700 birlikke, iaǵni 12 esege ósti. Bul sektor endi ǵana óz ekojúiesin qura bastady: jańa jumys oryndary, qyzmet kórsetý ortalyqtary, jergilikti qurastyrý alańdary, infraqurylym degendei... Oǵan parallel toq berý stantsiialarynyń jelisi damýda: olardyń sany 200-den 1200-ge deiin ósti, onyń ishinde Almatyda 400-den astam, Astanada 300-ge jýyq, Shymkentte jáne oblys ortalyqtarda taǵy 500-i bar", - deidi ol Úkimet basshysy Oljas Bektenovtyń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda.
Alaida, onyń aitýynsha, jalpy kólik parkindegi elektromobilderdiń úlesi áli de shamaly: Qazaqstanda tek qana 0,5%, al Qytaida 35%, Norvegiiada 80%, Eýropalyq Odaq elderinde 22% - dan astam kólemdi quraidy. Onyń derekteri boiynsha, Qazaqstanda 6,4 millionnan astam avtomobil tirkelgen, onyń ishinde júrilgenine 10 jyldan asqany 70%-dan astam, olar qazirgi zamanǵy avtomobilderge qaraǵanda aýaǵa 5-7 ese kóp ziiandy zattar shyǵarady. Bul problema, ásirese iri qalalarda aiqyn kórinedi. Mysaly, Almatyda ekologiialyq monitoring derekteri boiynsha, aýanyń lastanýynyń 80% -y dál avtokólikterge tiesili.
"Biz keńinen qoldaýǵa ie bolyp, biraq áli de bastaýynda qalyp kele jatqan azamattardyń elektromobilderge kóshý úrdisin qoldaý óte mańyzdy dep sanaimyz. Óitkeni bul shara qalalarymyzdy, tipti Astanaǵa úirenshikti jaǵdaiǵa ainalyp úlgergen ýly tútinnen qorǵaýǵa múmkindik beredi. Al elektromobilderdi ákelýge arnalǵan jeńildik rejiminiń qoldanys merzimi 2025 jyldyń sońynda aiaqtalady, sodan keiin olarǵa qatysty baǵa 30-40%-ǵa ósýi múmkin, bul suranystyń tómendeýine jáne ekologiialyq kólik qoldanysy ósiminiń baiaýlaýyna ákelip soǵady. Atalǵan jeńildiktiń kúshiniń joiylýy bizdiń qalalardaǵy aýany tazartý perspektivalaryn buzyp, sondai-aq ekologiianyń odan ári nasharlaýyna ákeledi dep esepteimiz", - deidi depýtat.
Sóitken ol bul rette mynandai usynystardy alǵa tartady:
- jeńildik rejimniń qoldanys merzimin keminde úsh jylǵa uzartý, qajet bolǵan jaǵdaida Eýraziialyq ekonomikalyq komissiia aldynda osy máselege bastamashylyq jasaý;
- elektromobilderge arnalǵan toq berý stantsiialaryn qosa alǵanda, jalpy infraqurylymdardy damytýdy qoldaý;
- otandyq óndirýshiler men investorlardyń elektromobilder men olardyń komponentterin qurastyrýy jáne óndirýin yntalandyrý sharalaryn qabyldaý.
Buǵan deiin Memlekettik kirister komiteti elimizge tariftik jeńildikpen elektromobilderdi ákelýde bekitilgen limit taýsylýǵa jaqyndap qalǵanyn eskertken. 2025 jylǵy 25 qyrkúiekte elimizge 13 000-nan astam elektromobil ákelindi, bul belgilengen limittiń 87,2% -yn quraidy. Bir jyl ishinde Qazaqstanda elektromobilder sany 57,3%- ǵa ósti. 2025 jylǵy mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha elektrmen júretin avtomobilder sany 14,9 myńǵa jetti.
