2025 jyldyń alǵashqy alty aiynda Ulttyq qordyń valiýtalyq aktivteri birshama ósip, maýsym aiynyń sońynda 60,3 mlrd dollarǵa jetti. Jyl basynan beri bul kórsetkish 1,5 mlrd dollarǵa artqan. Bul týraly Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Áliia Moldabekova málimdedi, dep jazady Dalanews.kz Kapital.kz-ǵa silteme jasap.
Onyń aitýynsha, aktivterdiń ósýine álemdik qarjy naryǵyndaǵy jaǵymdy ózgerister yqpal etken. Naqtyraq aitqanda, jahandyq ekonomika qalpyna kelip, infliatsiia birshama báseńdegen. Sonymen birge kóptegen elderdiń aqsha-kredit saiasatyn jumsartýy da oń áserin tigizgen.
"Árine, naryqta birshama turaqsyzdyq ta boldy. Ásirese, sáýir aiynda AQSh prezidenti Donald Tramp saýda tarifterin engizgen kezde qarjy naryǵy qysqa merzimge quldyrap ketti. Alaida saýda kelissózderi týraly habarlar men AQSh ákimshiliginiń málimdemelerinen keiin naryq tez qalpyna keldi", – dedi Moldabekova.
Nátijesinde, Ulttyq qordyń investitsiialyq kirisi alǵashqy jarty jylda 4,7 mlrd dollardy nemese 7,8%-dy qurady.
Qai aktivterden kóbirek paida tústi?
Ulttyq qor portfelindegi eń tabysty aktivter – jahandyq aktsiialar. Korporativtik sektordaǵy joǵary tabystylyq, eńbek ónimdiliginiń artýy jáne tsifrlyq tehnologiia men jasandy intellektti engizý nátijesinde tehnologiialyq kompaniialardyń aktsiialarynyń quny aitarlyqtai ósken. Osylaisha, Ulttyq qordyń aktsiialar portfeli jarty jylda 1,9 mlrd dollarǵa, iaǵni 9,8%-ǵa ulǵaidy.
Sonymen birge, damyǵan elderdiń memlekettik obligatsiialary boiynsha portfel de tabysty bolyp, 1 mlrd dollarǵa (6,7%-ǵa) ósken. Buǵan infliatsiianyń tómendeýi jáne ortalyq bankterdiń negizgi paiyzdyq mólsherlemelerdi tómendetýi týraly boljamdar sebep boldy. Damyǵan elder valiýtalarynyń dollarǵa qatysty nyǵaiýy da osy aktiv túrleriniń tabystylyǵyn arttyrǵan.
Altyn taǵy da rekord ornatty
Altyn baǵasy alǵashqy jarty jylda tarihi rekord ornatyp, troia ýntsiiasynyń quny 3400 dollardan asty. Buǵan álemdegi geosaiasi shielenis, AQSh-taǵy paiyzdyq mólsherlemelerdiń tómendeý múmkindigi jáne dollardyń álsireýi yqpal etti. Sondai-aq, damýshy elderdiń ortalyq bankteri altyn satyp alýdy kúsheitip, óz rezervterindegi altynnyń úlesin arttyrýda. Qazaqstan Ulttyq banki de bul trendti ustanyp, altynnyń úlesin altyn-valiýta rezervterinde 62%-ǵa jetkizip, álemdik kóshbasshylardyń birine ainaldy.
Aita keterligi, Ulttyq bank aqpan aiynda geosaiasi jaǵdaidyń kúrdelenýine bailanysty altyn satýdy toqtatqan bolatyn. Osy sheshimniń nátijesinde altyn portfeliniń quny jarty jyl ishinde 800 mln dollarǵa, iaǵni 25,5%-ǵa artty.
Damýshy naryqtar men korporativtik obligatsiialar
Ulttyq qordyń damýshy elderdiń naryqtaryna salynǵan investitsiialary 600 mln dollarǵa nemese 5,7%-ǵa ósti. Buǵan álemdik saýdanyń qalpyna kelýi, shikizat baǵasynyń turaqtalýy jáne investorlardyń táýekelge tábetiniń artýy sebep bolǵan.
Korporativtik obligatsiialar portfeli de 400 mln dollarǵa nemese 8,4%-ǵa ulǵaiǵan. Munyń negizgi sebebi – nesielik spredterdiń qysqarýy jáne ortalyq bankterdiń paiyzdyq mólsherlemelerdi tómendetýi týraly boljamdar.
Transfertter jáne biýdjettik túsimder
Áliia Moldabekovanyń aitýynsha, Ulttyq qordan respýblikalyq biýdjetke birinshi jartyjyldyqta 3,12 trln teńge kóleminde transfert jasaldy. Al munai sektorynan qorǵa túsken qarajat 1,8 trln teńgeni qurady. Biýdjettik transfertterdi qamtamasyz etý úshin ishki naryqta 4,95 mlrd dollar konvertatsiialandy.
Osyǵan qaramastan, Ulttyq qordyń aktivteriniń jalpy ósimi negizinen tiimdi basqarý esebinen alynǵan investitsiialyq kiristiń arqasynda qamtamasyz etildi.
"Jalpy alǵanda, Ulttyq qordyń investitsiialardy ártaraptandyrýǵa negizdelgen strategiiasy óz tiimdiligin dáleldedi. Biz naryqtaǵy jaǵdaidyń ózgerýine qarai ikemdi áreket etýge tyrystyq. Sonyń nátijesinde aktivterimizdiń kólemin saqtap qana qoimai, aitarlyqtai ósimge qol jetkizdik", – dep sózin túiindeidi Ulttyq bank ókili.
