2025 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸ بٸرشاما ٶسٸپ, ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا 60,3 ملرد دوللارعا جەتتٸ. جىل باسىنان بەرٸ بۇل كٶرسەتكٸش 1,5 ملرد دوللارعا ارتقان. بۇل تۋرالى ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلييا مولدابەكوۆا مەلٸمدەدٸ, دەپ جازادى Dalanews.kz Kapital.kz-عا سٸلتەمە جاساپ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اكتيۆتەردٸڭ ٶسۋٸنە ەلەمدٸك قارجى نارىعىنداعى جاعىمدى ٶزگەرٸستەر ىقپال ەتكەن. ناقتىراق ايتقاندا, جاھاندىق ەكونوميكا قالپىنا كەلٸپ, ينفلياتسييا بٸرشاما بەسەڭدەگەن. سونىمەن بٸرگە كٶپتەگەن ەلدەردٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن جۇمسارتۋى دا وڭ ەسەرٸن تيگٸزگەن.
"ەرينە, نارىقتا بٸرشاما تۇراقسىزدىق تا بولدى. ەسٸرەسە, سەۋٸر ايىندا اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ ساۋدا تاريفتەرٸن ەنگٸزگەن كەزدە قارجى نارىعى قىسقا مەرزٸمگە قۇلدىراپ كەتتٸ. الايدا ساۋدا كەلٸسسٶزدەرٸ تۋرالى حابارلار مەن اقش ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ مەلٸمدەمەلەرٸنەن كەيٸن نارىق تەز قالپىنا كەلدٸ", – دەدٸ مولدابەكوۆا.
نەتيجەسٸندە, ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ العاشقى جارتى جىلدا 4,7 ملرد دوللاردى نەمەسە 7,8%-دى قۇرادى.
قاي اكتيۆتەردەن كٶبٸرەك پايدا تٷستٸ?
ۇلتتىق قور پورتفەلٸندەگٸ ەڭ تابىستى اكتيۆتەر – جاھاندىق اكتسييالار. كورپوراتيۆتٸك سەكتورداعى جوعارى تابىستىلىق, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارتۋى جەنە تسيفرلىق تەحنولوگييا مەن جاساندى ينتەللەكتتٸ ەنگٸزۋ نەتيجەسٸندە تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ اكتسييالارىنىڭ قۇنى ايتارلىقتاي ٶسكەن. وسىلايشا, ۇلتتىق قوردىڭ اكتسييالار پورتفەلٸ جارتى جىلدا 1,9 ملرد دوللارعا, ياعني 9,8%-عا ۇلعايدى.
سونىمەن بٸرگە, دامىعان ەلدەردٸڭ مەملەكەتتٸك وبليگاتسييالارى بويىنشا پورتفەل دە تابىستى بولىپ, 1 ملرد دوللارعا (6,7%-عا) ٶسكەن. بۇعان ينفلياتسييانىڭ تٶمەندەۋٸ جەنە ورتالىق بانكتەردٸڭ نەگٸزگٸ پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ تٶمەندەتۋٸ تۋرالى بولجامدار سەبەپ بولدى. دامىعان ەلدەر ۆاليۋتالارىنىڭ دوللارعا قاتىستى نىعايۋى دا وسى اكتيۆ تٷرلەرٸنٸڭ تابىستىلىعىن ارتتىرعان.
التىن تاعى دا رەكورد ورناتتى
التىن باعاسى العاشقى جارتى جىلدا تاريحي رەكورد ورناتىپ, ترويا ۋنتسيياسىنىڭ قۇنى 3400 دوللاردان استى. بۇعان ەلەمدەگٸ گەوساياسي شيەلەنٸس, اقش-تاعى پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ تٶمەندەۋ مٷمكٸندٸگٸ جەنە دوللاردىڭ ەلسٸرەۋٸ ىقپال ەتتٸ. سونداي-اق, دامۋشى ەلدەردٸڭ ورتالىق بانكتەرٸ التىن ساتىپ الۋدى كٷشەيتٸپ, ٶز رەزەرۆتەرٸندەگٸ التىننىڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋدا. قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ دە بۇل ترەندتٸ ۇستانىپ, التىننىڭ ٷلەسٸن التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرٸندە 62%-عا جەتكٸزٸپ, ەلەمدٸك كٶشباسشىلاردىڭ بٸرٸنە اينالدى.
ايتا كەتەرلٸگٸ, ۇلتتىق بانك اقپان ايىندا گەوساياسي جاعدايدىڭ كٷردەلەنۋٸنە بايلانىستى التىن ساتۋدى توقتاتقان بولاتىن. وسى شەشٸمنٸڭ نەتيجەسٸندە التىن پورتفەلٸنٸڭ قۇنى جارتى جىل ٸشٸندە 800 ملن دوللارعا, ياعني 25,5%-عا ارتتى.
دامۋشى نارىقتار مەن كورپوراتيۆتٸك وبليگاتسييالار
ۇلتتىق قوردىڭ دامۋشى ەلدەردٸڭ نارىقتارىنا سالىنعان ينۆەستيتسييالارى 600 ملن دوللارعا نەمەسە 5,7%-عا ٶستٸ. بۇعان ەلەمدٸك ساۋدانىڭ قالپىنا كەلۋٸ, شيكٸزات باعاسىنىڭ تۇراقتالۋى جەنە ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلگە تەبەتٸنٸڭ ارتۋى سەبەپ بولعان.
كورپوراتيۆتٸك وبليگاتسييالار پورتفەلٸ دە 400 ملن دوللارعا نەمەسە 8,4%-عا ۇلعايعان. مۇنىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ – نەسيەلٸك سپرەدتەردٸڭ قىسقارۋى جەنە ورتالىق بانكتەردٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ تٶمەندەتۋٸ تۋرالى بولجامدار.
ترانسفەرتتەر جەنە بيۋدجەتتٸك تٷسٸمدەر
ەلييا مولدابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا 3,12 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە ترانسفەرت جاسالدى. ال مۇناي سەكتورىنان قورعا تٷسكەن قاراجات 1,8 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. بيۋدجەتتٸك ترانسفەرتتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٸشكٸ نارىقتا 4,95 ملرد دوللار كونۆەرتاتسييالاندى.
وسىعان قاراماستان, ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرٸنٸڭ جالپى ٶسٸمٸ نەگٸزٸنەن تيٸمدٸ باسقارۋ ەسەبٸنەن الىنعان ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸڭ ارقاسىندا قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
"جالپى العاندا, ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالاردى ەرتاراپتاندىرۋعا نەگٸزدەلگەن ستراتەگيياسى ٶز تيٸمدٸلٸگٸن دەلەلدەدٸ. بٸز نارىقتاعى جاعدايدىڭ ٶزگەرۋٸنە قاراي يكەمدٸ ەرەكەت ەتۋگە تىرىستىق. سونىڭ نەتيجەسٸندە اكتيۆتەرٸمٸزدٸڭ كٶلەمٸن ساقتاپ قانا قويماي, ايتارلىقتاي ٶسٸمگە قول جەتكٸزدٸك", – دەپ سٶزٸن تٷيٸندەيدٸ ۇلتتىق بانك ٶكٸلٸ.
