Biyl Shyǵys Qazaqstan oblysynda balabaqshalarda taǵy 1500-ge jýyq jańa oryn ashý josparlanyp otyr. Oblystyq ákimdikte «Ár balaǵa qoljetimdi sapaly bilim» atty ulttyq eseptiń óńirlik jol kartasyn júzege asyrý máseleleri talqylandy,- dep habarlaidy Dalanews.kz
Basty taqyryptar – balabaqshalar men mektepterde jańa oryndar ashý, inkliýzivti jáne qosymsha bilim berýdi damytý, sondai-aq mektep infraqurylymyn jańartý.
ShQO bilim basqarmasynyń basshysy Inessa Chernyshevanyń aitýynsha, ótken jyly óńirde 1970 jańa oryn ashyldy, al 2025 jyly taǵy 1499 oryn qosý kózdelgen, onyń 127-si qazirdiń ózinde daiyn. Alaida oblysta balabaqsha kezeginde turǵan balalar sany áldeqaida kóp – 2-3 jas aralyǵyndaǵy shamamen 2000 bala.
"Ata-analarǵa yńǵaily bolý úshin biz «Balabaqsha» tsifrlyq platformasyn engizip jatyrmyz, onda balalardy tirkep, kezekke qoiýǵa bolady. Sondai-aq bilim berý úderisine balanyń tsifrlyq damý kartasy engizildi. Pedagogterdi daiarlaý úshin 10 biliktilik ortalyǵy ashyldy. Naýryz aiynda Óskemende vaýcherlik qarjylandyrýdyń pilottyq jobasyn iske qosamyz", – dedi Inessa Aleksandrovna.
Oblysta barlyǵy 343 mektep bar, olardyń basym bóligi shaǵyn jinaqty. Apattyq nemese úsh aýysymdy mektepter joq, biraq oryn tapshylyǵy 6 myńnan asady. 2024 jyly Óskemende 600 oryndyq jańa mektep ashyldy, biyl taǵy 500 oryndyq eki mektep salynbaq. Sonymen qatar 2100 orynǵa arnalǵan bes jaily mekteptiń qurylysy aiaqtaldy, al 900 oryndyq eki mekteptiń qurylysy jalǵasýda.
Mektep infraqurylymy da jańartylyp jatyr. 50 mektepte ashanalar, kitaphanalar men oqý kabinetteri jóndeldi. Barlyq mektepter internetke qosylǵan, al 109 mektep «Áleýmettik ámiian» júiesine engizilmek. Bul bastama az qamtylǵan otbasylarǵa mektep formasy men oqý quraldaryn satyp alýǵa memlekettik qoldaý alýǵa múmkindik beredi.
2023-2024 oqý jylynda bilim berý salasyna demeýshilerden 2,6 mlrd teńge tartyldy. Biyl óńirdegi 21 mektepte kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi. Jalpy, mektepterdi jańartýǵa shamamen 5 mlrd teńge qajet.
Jumysshy mamandyqtary jyly aiasynda 2024 jyldyń qyrkúieginen bastap óńir mektepterinde «Bolashaq mamandary» beiindi oqytý ortalyqtary ashyla bastaidy. Bul ortalyqtar ár aýdannyń kadrlyq qajettilikterine sai qurylmaq.
Oblys ákimi Nurymbet Saqtaǵanov óńirdegi bilim berý salasynda qordalanǵan máseleler bar ekenin atap ótip, basqarma basshylyǵyn jumysty tiimdi uiymdastyrýǵa shaqyrdy. Sonymen qatar, mektepterdegi tártip máselesin de nazardan tys qaldyrmaý kerektigin aitty.
"Direktorlardyń jumys tiimdiligi tek UBT nátijeleri boiynsha ǵana emes, balalardyń qanshalyqty uiymshyl jáne tártipti ekendigine qarai da baǵalanady. Eger bul baǵyttaǵy jumystardy úilestirýge mán bermesek, laiyqty urpaq tárbieleý týraly aitý qiyn", – dedi oblys ákimi.
Taǵy bir ózekti másele – inkliýzivti bilim berýdi damytý. Óńirde erekshe bilim berý qajettiligi bar 12 myńnan astam bala turady. Olarǵa 4 psihologiialyq-meditsinalyq-pedagogikalyq keńes berý ortalyǵy men 5 arnaiy balabaqsha qyzmet kórsetýde. Sonymen qatar 9 aýdanda psihologiialyq-pedagogikalyq túzetý kabinetteri ashylǵan. 2025 jyly Katonqaraǵai jáne Marqakól aýdandarynda osyndai jańa kabinetter ashý josparlanyp otyr.
