Usaq-túiekten bastaý qiyn emes. Bul durys qadam. Qumyra birden tolmaidy. Ol birtindep tolysady. Tamshy ústine tamshy tama otyryp. Árbir ustaz kezinde jái ǵana shákirt bolǵan. Áýestikpen osy jolǵa túsken. Usaq-túiekke nemquraily qaramańyz. Tózimdi, ustamdy bolsańyz, bastaǵan isińizdi aqyryna deiin jetkizseńiz, onda jetistik sizdi ózi izdep tabady. Eshkim bir túnde ózgerip ketpeidi. Jetistik kún-tún demei jyldar boiy eńbektengen adamǵa keledi. Qumyra tolǵan kezde ol da esik qaǵatyny anyq.
Ár istiń máni bar. Jetilý úshin áreket etý mańyzdy. Jyldam jetilý úshin kún saiyn áreketti údetý kerek. Ataq – árkimge berilýi múmkin. Biraq oǵan laiyqty bolý mańyzdyraq. Tek kúnbe kún áreket etetinder ǵana shynaiy jeńiske qol jetkizedi. «Táńir ár qusqa jeýge qurt beredi, biraq ony uiasyna salmaidy» deitin mátel bar. «Adamnyń áreketi – jemisi, túk bitirmegeni – taǵdyry». Mańdaiǵa jazǵan dep qarap otyrý beiádep qylyq. Taǵdyrdy jasaý – myqtylardyń múmkindigi.
Túsinýge tyrysyńyz. Biz aqiqat úshin kúresýdi toqtattyq. Qazir ár adam ózi úshin ǵana kúresedi. Aldymen túsinýge tyrysyńyz. Sodan keiin ǵana túsindirińiz. Ózgeniń oi-pikirin durys túsinýge baryńyzdy salyńyz. Ózgeni tyńdap, onyń oiyn bilgen soń ǵana janyńyz jai tabady. Bir nárseniń baiybyn tereń túsinińiz: «Durystyqty dáleldeýden – baqytty bolý artyq» ekenin eskerińiz.
Ózińdi jeń. Myń maidanǵa shyǵyp, dushpandy jeńgennen – ózińdi jeńý mańyzdyraq. Áldeqaida qiyn. Bul – naǵyz jeńis! Ony senen perishte de, ibilis te, jumaq ta, tozaq ta tartyp ala almaidy. Ózińdi jeńý úshin, aldymen sanańdy jeńýiń kerek. Sonda ár oiyńdy qadaǵalai alatyn bolasyń. Sonda oi ataýly muhittyń tolqyny qusap jaǵaǵa únsiz soǵylmaityn bolady. Men oiymdy qalai qadaǵalaimyn? Oi shyrmaýyq siiaqty óne beredi dersiz. Olai emes. Oi degen sanańda ushyp júrgen qustar sekildi. Qai qusty miyńa qondyryp, uia salýyna ruqsat etý – tańdaý óz qolyńda.
Úndestikte ómir súrińiz. Ol ishten keletin tynyshtyq. Ony syrttan izdemeńiz. Júrekten tabatyn sezimdi bógde adamnan suramańyz. Shyndyqtan basyn alyp qashqan adam ǵana úilesimdilikti ózgeden, syrttan izdep áýrege túsedi. Úilesimdilikti adam ózinen ǵana taba alady. Úndestik degenimiz jańa jumys emes. Sý jańa kólik emes. Jańa kúieý emes. Álde, kerisinshe. Úilesim degenimiz – jannyń jai tabýy. Ol adamnyń júreginen bastaý alady.
Riza bolyńyz. Ornymyzdan turyp, kóp oqymaǵanymyz úshin, bolmasa kóp oqýǵa tym artyq ýaqyt jumsamaǵanymyz úshin, densaýlyǵymyzdyń jaqsy bolǵany úshin, áli de jer basyp júrgenimiz úshin alǵys aita júreiik. Alǵys aitýǵa turarlyq sebep tabylady. Tipti, urysyp jatqan kezde de alǵys aitýǵa turarlyq bir jaqsylyqtyń bolǵanyn esten shyǵarmańyz. Bir kúnde kem degende on jaqsylyq taýyp, solar úshin alǵys aityńyz. Ár kúnniń óz jaqsylyǵy bolatynyn túsinesiz. Riza júrekpen adam ulylyqqa qadam bastaidy.
Aýdarǵan Shynar ÁBILDÁ
