28 tamyzda Quryltaidyń iske qosylýy Qazaqstan Parlamenti tarihyndaǵy jańa kezeńniń bastalǵanyn bildiredi. Saiasattanýshy Ǵaziz Ábishev osylai dep baǵalap, bul ózgerister Prezident Qasym-Jomart Toqaev bastamashy bolǵan konstitýtsiialyq reformalardyń naqty institýtsionaldyq kórinisine ainalyp otyrǵanyn aitty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sarapshynyń pikirinshe, sońǵy jyldary júrgizilgen saiasi reformalar Qazaqstannyń memlekettik institýttaryn qalyptastyrýdaǵy derbestigin kúsheitti.
Ol bul rette «maǵynalyq egemendik» uǵymyna erekshe toqtaldy. Iaǵni memleket negizgi saiasi institýttardy qurý men sheshim qabyldaý júiesin syrtqy úlgilerge emes, óz qajettilikteri men ulttyq erekshelikterine súiene otyryp qalyptastyryp keledi.
Ábishevtiń aitýynsha, túrli geosaiasi qaýip-qaterler týraly boljamdarǵa qaramastan, Qazaqstan mańyzdy memlekettik sheshimderdi qabyldaýdyń ózindik tetikterin qalyptastyra aldy. Sonymen qatar zań shyǵarý júiesi men parlamenttik dástúrler de birtindep ornyǵyp, institýtsionaldyq jady qalyptasty.
«Bul júieler eń aldymen Qazaqstannyń múddesi men ulttyq elitalarynyń suranysyna baǵyttalǵan», – deidi saiasattanýshy.
Sarapshy qazirgi bir palataly Parlament modelin jańa tájiribe retinde baǵalady. Onyń aitýynsha, 145 depýtattan turatyn biryńǵai palata formaty burynnan beri qoldanylmaǵandyqtan, ýaqyt óte kele onyń tiimdiligine baǵa berilip, qajet bolǵan jaǵdaida jetildirý jumystary júrgiziledi.
Sonymen qatar jańa parlamenttik model birqatar jańashyldyqtardy qamtidy. Máselen, memlekettik organdardyń ókilderi óz salasyna qatysty depýtattyq tyńdaýlarǵa mindetti túrde qatysýy tiis. Bul talaptan jaltarýǵa jol berilmeidi. Al depýtattardyń qyzmeti naqty jazylǵan etikalyq normalarmen rettelmek.
Ǵaziz Ábishev Parlament qurylymyn odan ári damytý máselesine de nazar aýdardy. Onyń pikirinshe, bolashaqta segizinshi komitet qurylýy múmkin.
«Mysaly, tsifrlandyrý jáne jańa tehnologiialar jónindegi komitet qurylsa, bul ýaqyt talabyna sai sheshim bolar edi. Bul sala óte qarqyndy damyp keledi ári jańa syn-qaterlerge jedel jaýap berýdi qajet etedi. Ásirese jasandy intellekt indýstriiasyn tiimdi retteý men yntalandyrý úshin tereń saraptama qajet», – dep jazdy ol.
Saiasattanýshynyń pikirinshe, qazaqstandyq parlamentarizmniń jańa kezeńi el tarihyndaǵy ǵana emes, álemdik deńgeidegi mańyzdy ózgeristermen tuspa-tus kelip otyr. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta jańa saiasi institýttardyń tiimdiligi men olardyń qoǵam suranysyna jaýap berý qabileti basty nazarda bolady.
