Úkimet basshysy Oljas Bektenov BI Group, BAZIS jáne birqatar kásipkerlerdi synap-minep, olardy eki apta ishinde salyq somasyn ádiletti túrde tóleýge shaqyrdy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Úkimet basshysy Oljas Bektenov vitse-premer – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarinmen jáne qarjy ministri Mádi Takievpen jumys keńesin ótkizdi. Salyq-biýdjet reformasy jáne salyq túsimderin baqylaýdy kúsheitý máseleleri qaraldy. Qarjy ministri Mádi Takiev júrgizilgen taldaý sheńberinde josyqsyz salyq tóleýshilerdiń salyq mindettemelerin ońtailandyrýdyń quqyqtyq shemasy retinde shaǵyn kásipkerlikti qoldaý jáne damytý maqsatynda buryn engizilgen arnaiy salyq rejimderin (SRP) paidalaný faktileri anyqtalǵanyn baiandady", delingen 2025 jylǵy 28 aqpandaǵy Úkimet baspasóz qyzmetiniń habarlamasynda.
Búginde elimizde 2,3 mln salyq tóleýshi tirkelgen. Onyń 8%-y nemese 137 myńy ǵana – QQS tóleýshiler. Jalpy sýbektiler sanynyń 81%-y ońailatylǵan deklaratsiiany paidalana otyryp, arnaiy salyq rejiminde jumys isteidi, al olardyń 85%-y 15 mln teńgege deiingi kiristerdi kórsetedi.
"Biz arnaiy salyq rejimderin qoldanatyn sýbektilerdiń jalpyǵa birdei belgilengen rejimde jumys isteitin kompaniialarmen ózara esep aiyrysýlaryna taldaý jasadyq. Taldaý kórsetkendei, mundai rejimder arasyndaǵy ózara esep aiyrysý ótken jyly 2 esege – 5 trln-nan 10 trln teńgege deiin ósti. Bul rette arnaiy salyq rejimderi boiynsha 16 trln teńgeniń jalpy ainalymynan jalpyǵa birdei belgilengen rejimmen ózara esep aiyrysý 10 trln teńgeni quraidy. Iaǵni, júzdegen milliard teńge tabys taýyp, salyq tóleýshiler az ǵana salyq tóleidi", — degen Mádi Takiev biznes paidalanatyn birqatar bólshekteý shemalaryn aitty.
Salyqtardy ońtailandyrý jáne paidany azaitý úshin kompaniialar «qujattyq» shyǵyndardy arttyrý printsipin ustanady. Bir kompaniia taýarlardy satyp alady jáne ony ońtailandyrylǵan rejimde jumys isteitin basqa zańdy tulǵaǵa ózindik quny boiynsha qaita satady. Nátijesinde, birinshi kompaniia shyǵyndy kórsetse, al ekinshisi jeńildik sharttaryn paidalana otyryp, QQS tóleýden jaltaryp otyr.
Sonymen qatar biznesti birneshe zańdy tulǵalarǵa bólý ádisi qoldanylýda. Mysaly, bir mekemede bar, ashana jáne karaoke jeke kompaniia retinde tirkelgen nemese qonaq úidiń ár qabaty ártúrli jeke kásipkerge tiesili. Olardyń biriniń tabysy 78 mln teńge shegine jetkende, qyzmeti toqtatylady, al onyń ornyna basqa zańdy tulǵa kelip, bul QQS tóleýden jaltarýǵa múmkindik beredi.
"Eńbekaqy qoryna túsetin júktemeni azaitý úshin kásiporyn qyzmetkerleri shtattan shyǵarylyp, jeke kásipker retinde tirkelip, burynǵy jumys berýshige jumysshy retinde emes, jeke tulǵa retinde qyzmet kórsetedi. Tiisinshe, eńbekaqy tóleý qoryna túsetin salyq tólemderi azaiyp, jumys berýshiden áleýmettik jaýapkershilik alynyp tastalady, odan ári ony kásipker óz moinyna alady", — dedi Mádi Takiev.
Osyǵan bailanysty QR Qarjy ministrligi salyqtyq ákimshilendirýdi jetildirý maqsatynda bólshekteýge qarsy kúres boiynsha birqatar shara usynady:
-
biznestiń bólshektenýiniń zańnamalyq kriteriiin engizý;
-
nysannyń salyq daýlary máninen basym bolý printsipin engizý;
-
mundai faktilerdi baqylaý jáne dáleldeý ádisterin engizý;
-
jeke kásipkerler úshin qyzmet túrlerin shekteý.
"Qarjy ministriniń aqparatynan salyq júktemesin ońtailandyrýdyń ártúrli shemalaryn qoldana otyryp, mindetin adal atqarmaityn kásipkerlerdiń baryn kórip otyrmyz. Milliardtaǵan ainalymmen olar biýdjetke ózderiniń tapqan paidasyna múldem sáikes kelmeitin somalardy tóleidi. Bizde osyndai iri kompaniialardyń tolyq tizimi bar. Ol tizimde BI Group, BAZIS jáne basqa da kóptegen iri qurylys kompaniialary júr. Ekonomikanyń basqa salalarynda jumys isteitin belgili ári tanymal meiramhanalar, fitnes-klýbtar jáne ártúrli kompaniialar bar.
Osy múmkindikti paidalana otyryp, men qazir salyq júktemesin ońtailandyrýdyń túrli shemalaryn qoldanatyn iri kompaniialardyń ieleri men basshylaryna qarata aitqym keledi. Búgin-erteń sizderdiń kompaniialaryńyzǵa salyq organdarynan qosymsha salyq somalaryn tóleý qajettiligi týraly habarlamalar kelip túsedi. Barshadan eki apta ishinde salyq organdaryna qosymsha salyq deklaratsiialaryn tapsyrýdy jáne ádiletti salyq somasyn tóleýdi suraimyn.
Eger bul áreketter jasalmasa, onda memleket fiskaldyq jáne quqyq qorǵaý organdaryn qosqanda, memleket ieligindegi barlyq resýrstardy qoldaný quqyǵyn ózine qaldyrady.
Munyń sońy qiyn bolady, biraq eger biznes memleket aldyndaǵy mindettemesin ádiletti túrde oryndaýǵa daiyn bolsa, biz dialogqa daiynbyz", — dep atap ótti Oljas Bektenov.