ٷكٸمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ BI Group, BAZIS جەنە بٸرقاتار كەسٸپكەرلەردٸ سىناپ-مٸنەپ, ولاردى ەكٸ اپتا ٸشٸندە سالىق سوماسىن ەدٸلەتتٸ تٷردە تٶلەۋگە شاقىردى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"ٷكٸمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ ۆيتسە-پرەمەر – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارينمەن جەنە قارجى مينيسترٸ مەدي تاكيەۆپەن جۇمىس كەڭەسٸن ٶتكٸزدٸ. سالىق-بيۋدجەت رەفورماسى جەنە سالىق تٷسٸمدەرٸن باقىلاۋدى كٷشەيتۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى. قارجى مينيسترٸ مەدي تاكيەۆ جٷرگٸزٸلگەن تالداۋ شەڭبەرٸندە جوسىقسىز سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ سالىق مٸندەتتەمەلەرٸن وڭتايلاندىرۋدىڭ قۇقىقتىق سحەماسى رەتٸندە شاعىن كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ جەنە دامىتۋ ماقساتىندا بۇرىن ەنگٸزٸلگەن ارنايى سالىق رەجيمدەرٸن (سرپ) پايدالانۋ فاكتٸلەرٸ انىقتالعانىن باياندادى", دەلٸنگەن 2025 جىلعى 28 اقپانداعى ٷكٸمەت باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ حابارلاماسىندا.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە 2,3 ملن سالىق تٶلەۋشٸ تٸركەلگەن. ونىڭ 8%-ى نەمەسە 137 مىڭى عانا – ققس تٶلەۋشٸلەر. جالپى سۋبەكتٸلەر سانىنىڭ 81%-ى وڭايلاتىلعان دەكلاراتسييانى پايدالانا وتىرىپ, ارنايى سالىق رەجيمٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ, ال ولاردىڭ 85%-ى 15 ملن تەڭگەگە دەيٸنگٸ كٸرٸستەردٸ كٶرسەتەدٸ.
"بٸز ارنايى سالىق رەجيمدەرٸن قولداناتىن سۋبەكتٸلەردٸڭ جالپىعا بٸردەي بەلگٸلەنگەن رەجيمدە جۇمىس ٸستەيتٸن كومپانييالارمەن ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋلارىنا تالداۋ جاسادىق. تالداۋ كٶرسەتكەندەي, مۇنداي رەجيمدەر اراسىنداعى ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋ ٶتكەن جىلى 2 ەسەگە – 5 ترلن-نان 10 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. بۇل رەتتە ارنايى سالىق رەجيمدەرٸ بويىنشا 16 ترلن تەڭگەنٸڭ جالپى اينالىمىنان جالپىعا بٸردەي بەلگٸلەنگەن رەجيممەن ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋ 10 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. ياعني, جٷزدەگەن ميلليارد تەڭگە تابىس تاۋىپ, سالىق تٶلەۋشٸلەر از عانا سالىق تٶلەيدٸ", — دەگەن مەدي تاكيەۆ بيزنەس پايدالاناتىن بٸرقاتار بٶلشەكتەۋ سحەمالارىن ايتتى.
سالىقتاردى وڭتايلاندىرۋ جەنە پايدانى ازايتۋ ٷشٸن كومپانييالار «قۇجاتتىق» شىعىنداردى ارتتىرۋ پرينتسيپٸن ۇستانادى. بٸر كومپانييا تاۋارلاردى ساتىپ الادى جەنە ونى وڭتايلاندىرىلعان رەجيمدە جۇمىس ٸستەيتٸن باسقا زاڭدى تۇلعاعا ٶزٸندٸك قۇنى بويىنشا قايتا ساتادى. نەتيجەسٸندە, بٸرٸنشٸ كومپانييا شىعىندى كٶرسەتسە, ال ەكٸنشٸسٸ جەڭٸلدٸك شارتتارىن پايدالانا وتىرىپ, ققس تٶلەۋدەن جالتارىپ وتىر.
سونىمەن قاتار بيزنەستٸ بٸرنەشە زاڭدى تۇلعالارعا بٶلۋ ەدٸسٸ قولدانىلۋدا. مىسالى, بٸر مەكەمەدە بار, اسحانا جەنە كاراوكە جەكە كومپانييا رەتٸندە تٸركەلگەن نەمەسە قوناق ٷيدٸڭ ەر قاباتى ەرتٷرلٸ جەكە كەسٸپكەرگە تيەسٸلٸ. ولاردىڭ بٸرٸنٸڭ تابىسى 78 ملن تەڭگە شەگٸنە جەتكەندە, قىزمەتٸ توقتاتىلادى, ال ونىڭ ورنىنا باسقا زاڭدى تۇلعا كەلٸپ, بۇل ققس تٶلەۋدەن جالتارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
"ەڭبەكاقى قورىنا تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸ ازايتۋ ٷشٸن كەسٸپورىن قىزمەتكەرلەرٸ شتاتتان شىعارىلىپ, جەكە كەسٸپكەر رەتٸندە تٸركەلٸپ, بۇرىنعى جۇمىس بەرۋشٸگە جۇمىسشى رەتٸندە ەمەس, جەكە تۇلعا رەتٸندە قىزمەت كٶرسەتەدٸ. تيٸسٸنشە, ەڭبەكاقى تٶلەۋ قورىنا تٷسەتٸن سالىق تٶلەمدەرٸ ازايىپ, جۇمىس بەرۋشٸدەن ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك الىنىپ تاستالادى, ودان ەرٸ ونى كەسٸپكەر ٶز موينىنا الادى", — دەدٸ مەدي تاكيەۆ.
وسىعان بايلانىستى قر قارجى مينيسترلٸگٸ سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا بٶلشەكتەۋگە قارسى كٷرەس بويىنشا بٸرقاتار شارا ۇسىنادى:
-
بيزنەستٸڭ بٶلشەكتەنۋٸنٸڭ زاڭنامالىق كريتەرييٸن ەنگٸزۋ;
-
نىساننىڭ سالىق داۋلارى مەنٸنەن باسىم بولۋ پرينتسيپٸن ەنگٸزۋ;
-
مۇنداي فاكتٸلەردٸ باقىلاۋ جەنە دەلەلدەۋ ەدٸستەرٸن ەنگٸزۋ;
-
جەكە كەسٸپكەرلەر ٷشٸن قىزمەت تٷرلەرٸن شەكتەۋ.
"قارجى مينيسترٸنٸڭ اقپاراتىنان سالىق جٷكتەمەسٸن وڭتايلاندىرۋدىڭ ەرتٷرلٸ سحەمالارىن قولدانا وتىرىپ, مٸندەتٸن ادال اتقارمايتىن كەسٸپكەرلەردٸڭ بارىن كٶرٸپ وتىرمىز. ميللياردتاعان اينالىممەن ولار بيۋدجەتكە ٶزدەرٸنٸڭ تاپقان پايداسىنا مٷلدەم سەيكەس كەلمەيتٸن سومالاردى تٶلەيدٸ. بٸزدە وسىنداي ٸرٸ كومپانييالاردىڭ تولىق تٸزٸمٸ بار. ول تٸزٸمدە BI Group, BAZIS جەنە باسقا دا كٶپتەگەن ٸرٸ قۇرىلىس كومپانييالارى جٷر. ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن بەلگٸلٸ ەرٸ تانىمال مەيرامحانالار, فيتنەس-كلۋبتار جەنە ەرتٷرلٸ كومپانييالار بار.
وسى مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانا وتىرىپ, مەن قازٸر سالىق جٷكتەمەسٸن وڭتايلاندىرۋدىڭ تٷرلٸ سحەمالارىن قولداناتىن ٸرٸ كومپانييالاردىڭ يەلەرٸ مەن باسشىلارىنا قاراتا ايتقىم كەلەدٸ. بٷگٸن-ەرتەڭ سٸزدەردٸڭ كومپانييالارىڭىزعا سالىق ورگاندارىنان قوسىمشا سالىق سومالارىن تٶلەۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى حابارلامالار كەلٸپ تٷسەدٸ. بارشادان ەكٸ اپتا ٸشٸندە سالىق ورگاندارىنا قوسىمشا سالىق دەكلاراتسييالارىن تاپسىرۋدى جەنە ەدٸلەتتٸ سالىق سوماسىن تٶلەۋدٸ سۇرايمىن.
ەگەر بۇل ەرەكەتتەر جاسالماسا, وندا مەملەكەت فيسكالدىق جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن قوسقاندا, مەملەكەت يەلٸگٸندەگٸ بارلىق رەسۋرستاردى قولدانۋ قۇقىعىن ٶزٸنە قالدىرادى.
مۇنىڭ سوڭى قيىن بولادى, بٸراق ەگەر بيزنەس مەملەكەت الدىنداعى مٸندەتتەمەسٸن ەدٸلەتتٸ تٷردە ورىنداۋعا دايىن بولسا, بٸز ديالوگقا دايىنبىز", — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
