Taiaýda Shymkentte ótken XII Azamattyq forýmda elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen qoǵam belsendileri bas qosyp, megapolistiń turaqty damýy, azamattyq qoǵamnyń róli, memlekettik organdarmen áriptestik jaiy keńinen talqylandy. Úsh kúnge sozylǵan shara barysynda jastardyń belsendiligi, áleýmettik tapsyrystyń ashyqtyǵy, inkliýzivti bilim men áleýmettik qorǵaý máseleleri kóterildi. Dalanews.kz aqparattyq portaly tilshileri qoǵamdyq sarapshy, forým jumysyna qatysqan Marat Tólebaev bizdiń saýaldarymyzǵa jaýap berip, pikirin bildirdi.
– Marat Tursynbaiuly, Shymkentte ótken XII Azamattyq forým jaily jalpy áserińizdi bólisseńiz?
– Men bul jolǵy Shymkent qalasynda ótken forýmdy erekshe baǵalaimyn. «Qyzgaldaq» saraiynyń tórinde bastalǵan jiyn ádettegi esepti basqosý emes, eldiń ár aimaǵynan jinalǵan azamattyq qoǵam ókilderiniń shynymen de pikir almasyp, bir-birinen úirengen ortaǵa ainaldy.
Úsh kúnge sozylǵan sharaǵa tek ÚEU belsendileri emes, aimaqtardaǵy ishki saiasat basqarmalarynyń ókilderi, túrli memlekettik organdar men sheteldik seriktester qatysty. Máselen, Batys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi toǵyz adamnan turatyn delegatsiia jiberip, tájiribe bólisti. Osyndai deńgeidegi qatysýshylardyń basyn qosý – Shymkent úshin mártebe, el úshin qajetti qadam.
Forýmǵa qala ákimi de, onyń orynbasarlary da, ishki saiasat basqarmasynyń basshylary qatysa almady. Árine, uiymdastyrýshylardyń atynan keshirim aityldy, biraq mundai beijailyqty elemei óte almaimyz. Qazaqstan Azamattyq aliansynyń tóraiymy Baný Nurǵazieva da bul jaǵdaiǵa ashyq narazylyǵyn bildirdi. Azamattyq qoǵamdy damytamyz desek, aldymen dialog mádenietinen bastaýymyz kerek. Halyqqa ashyq bolý – jai sóz emes, naqty áreket.
– Al forýmdy uiymdastyrý deńgeiin qalai baǵalaisyz?
– Uiymdastyrý sapasy joǵary boldy. Shymkenttegi Azamattyq alianstyń tóraǵasy Jumaǵali Bilisbekov, Iýsýp Arzyhanov pen Qoǵamdyq resýrs ortalyǵynyń jetekshisi Sara Imbarova bar kúshin salyp, forýmdy oidaǵydai ótkizdi. Bul azamattardyń eńbegin erekshe atap ótkim keledi. Olar biliktiń beiqamdyǵyn uiymshyldyqpen jýyp-shaiyp, forýmnyń mazmunyn saqtap qaldy.
– Basqosýda qandai máseleler sóz boldy?
– Forýmda quqyq qorǵaý organdary men túzetý mekemeleriniń ókilderi forýmda kózge kórinbedi. ÚEU tarapynan túsken kóptegen aryz-shaǵymdar, ásirese sybailas jemqorlyqqa qatysty hattar jaýapsyz qalyp jatqanyna jiynǵa qatysýshylar qynjylysyn bildirdi. Basqosýda Qoǵamdyq keńestiń múshesi Qairat Bitasov ta osyny ashyq aitty. Onyń sózi zaldaǵylardyń qoldaýyna ie bolǵanyn aita ketýimiz kerek.
– Shymkenttegi jastardyń belsendiligi jóninde ne aita alasyz?
– Jastardyń belsendiligi joǵary. Forýmǵa qatysqan kreativti jastar uiymdary eldiń bolashaǵynyń bar ekenin dáleldedi. Solarǵa qoldaý kórsetip, biznes pen bilik seriktestik tanytsa, úlken jetistikterge jetemiz. Inkliýziia taqyryby da nazardan tys qalmady. Erekshe qajettiligi bar balalardy, onyń ishinde aýtizm, SPID sekildi máselelerdi kótergen jobalar tanystyryldy. Bul qoǵamymyzdyń qanshalyqty kúrdeli taqyryptardy kótere bastaǵanyn kórsetedi.
Óz basym Shymkenttegi azamattyq qoǵamnyń áleýeti zor dep esepteimin. Úlken megapoliske sai azamattyq qoǵamǵa bilik pen biznes seriktes bolýy tiis. Al ázirge qoǵam belsendileri jaýapkershilikti ózderi kóterip keledi. Shymkent qalasy Ishki saiasat basqarmasynyń ókilderi biyl ÚEU-ǵa arnap ǵimarat beretinin jáne qyrkúiekte atqarýshy bilik pen azamattyq alians arasynda kezdesý ótetinin aitty. Eger osy ýádeler oryndalsa, biz alǵa qadam basamyz.
– Jiynda jańa zań qabyldaý máselesi de qozǵalǵan eken...
– Iá, forýmda jańa zań qajettiligi de sóz boldy. ÚEU týraly qoldanystaǵy zań zaman talabyna sai emes. Bul másele ashyq pikirtalas týdyrdy. Aimaqtardan kelgen delegatsiialar óz óńirlerindegi qoǵamdyq keńesterdiń quramyn óz oilaryn ortaǵa saldy. Óitkeni keńete ÚEU ókilderi joq, tek burynǵy ákimder men máslihat depýtattary otyr. Bul – qoǵamdyq keńestiń jumysyn turalatýy múmkin.
– Forýmdy qoryta aitqanda, qandai nátije kútesiz?
– Forýmdy qorytyndylai kele aitarym: bizdiń azamattyq qoǵam ósip keledi, pikiri men usynysy bar. Biraq sol qoǵamǵa laiyq seriktes bilik te bolýy kerek. Shymkenttiń turaqty damýy úshin árbir daýys estilýi tiis. Búgingi forým osy jolda mańyzdy qadam boldy. Áli talai syn bar, biraq alǵa jyljýǵa jiger de bar. Men azamattyq qoǵamnyń kúshine senemin, óitkeni ol – halyqtyń shynaiy úni.
