Freedom Inside '26

Aida Balaeva: Adam quqyqtary men bostandyqtary alǵash ret memlekettiń eń joǵary basymdyǵy retinde bekitildi

Aida Balaeva: Adam quqyqtary men bostandyqtary alǵash ret memlekettiń eń joǵary basymdyǵy retinde bekitildi

Qonaev qalasynyń Mádeniet úiinde jańa Konstitýtsiia jobasy men 15 naýryzǵa josparlanǵan respýblikalyq referendýmǵa arnalǵan «Ádiletti jáne Progressivti Qazaqstannyń Halyqtyq Konstitýtsiiasy úshin!» jalpyulttyq koalitsiiasy músheleriniń kezdesýi ótti. Is-sharaǵa Premer-ministrdiń orynbasary – Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva tóraǵalyq etti. Jiynǵa Májilis depýtattary Maqsat Tolyqbai, Janarbek Áshimjanov, Sergei Ponomarev jáne qoǵamdyq institýttar, áleýmettik qoldaý salasynyń ókilderi, bilim berý salasynyń mamandary, jastar uiymdary men óńir belsendileri qatysty, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Otyrys barysynda Aida Balaeva usynylǵan jańa Konstitýtsiia jobasynyń basty ózegi – azamattardyń múddesin qorǵaý jáne eldiń uzaqmerzimdi turaqty damýy ekenin atap ótti. Qujatta memlekettiń baǵyty, qoǵamnyń qandai qundylyqtarǵa súienip damityny jáne bilik pen halyq arasyndaǵy qatynastyń jańa deńgeii aiqyn kórinis tapqan.

«Eń aldymen, Jańa Konstitýtsiianyń Preambýlasyna toqtalǵym keledi. Onda adam quqyqtary men bostandyqtary alǵash ret memlekettiń eń joǵary basymdyǵy retinde aiqyn belgilenip otyr. Bul – memlekettik saiasattyń filosofiiasyn túbegeili ózgertetin qaǵidat. Iaǵni memleket endi azamat úshin, azamattyń qadir-qasieti úshin qyzmet etýi tiis degen ustanym zańnyń ózegine ainalyp otyr. Sonymen qatar birlik pen yntymaqtastyq, ultaralyq jáne dinaralyq kelisim Qazaqstan memlekettiliginiń berik irgetasy retinde bekitilgen. Almaty oblysy sekildi kópetnosty, kópkonfessiialy óńir úshin bul normalardyń mańyzy airyqsha», – dedi ol.

Jobany daiyndaý barysy men negizgi institýtsionaldyq ózgerister týraly tolyq aqparatty Májilis depýtaty Sergei Ponomarev baiandady. Onyń aitýynsha, jumys kezeń-kezeńimen jáne ashyq formatta júrgizildi, al usynylǵan túzetýler júieniń tiimdiligi men saiasi jaýapkershilikti arttyrýǵa baǵyttalady.

«Ýaqyt ózgerip jatyr, sondyqtan jańa Konstitýtsiia da qajet boldy. Jumys ótken jyldyń qyrkúieginde bastalyp ketti. Bul protsess «asyǵys ári jabyq túrde ótti» deý shyndyqqa janaspaidy. Qarashadan bastap parlamenttik komissiia jumys istedi, keiin konstitýtsiialyq reforma jónindegi komissiianyń 12 otyrysy ótti. Jalpy 130 adam – belgili zańger-ǵalymdar, depýtattar, fraktsiia jetekshileri men sarapshylar qatysty. Barlyǵy ashyq túrde ótti», – dedi depýtat.

Ata zańdy jańartýda adami kapital men jastar saiasatynyń mańyzyn Májilis depýtaty Maqsat Tolyqbai aiqyndap berdi. Ol Konstitýtsiia azamattardyń ómir sapasyna tikelei áser etetinin jáne zaman talabyna sai bolýy tiis ekenin aitty.

«Konstitýtsiia – árqaisymyzdyń ómirimizge tikelei yqpal etetin basty qujat. Mańyzdy máselelerdi halyq referendým arqyly sheshýi qajet. 1995 jylǵy Konstitýtsiiadaǵy keibir normalar búgingi talaptarǵa sai emes. Bilim, ǵylym jáne innovatsiialar Preambýlada negizgi qundylyq retinde belgilenýi beker emes. Bizge jastardyń intellektýaldyq áleýetin ashý mańyzdy», – dedi Maqsat Tolyqbai.

Kezdesý barysynda Májilis depýtaty Janarbek Áshimjanov sóz sóilep, jobany muqiiat zerdeleý qajettigin atap ótti. «Qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýty» KEAQ basqarma tóraǵasy Juldyzai Ysqaqova jańa qujattaǵy otbasy qundylyqtaryna toqtaldy. «Qazaqstan halqyna» QQ tóraǵasy Lázzat Shyńǵysbaeva qujattyń áleýmettik baǵytyn sóz etti. Abai atyndaǵy QazUPÝ rektory Bolat Tilepov bilim men ǵylymnyń róline erekshe nazar aýdardy.

Kezdesý sońynda qatysýshylar respýblikalyq referendýmǵa belsendi qatysý – eldi jańǵyrtý men intellektýaldyq áleýetti nyǵaitýdyń mańyzdy qadamy ekenin atap ótti.