قونايەۆ قالاسىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە جاڭا كونستيتۋسيا جوباسى مەن 15 ناۋرىزعا جوسپارلانعان رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا ارنالعان «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋسياسى ءۇشىن!» جالپىۇلتتىق كواليسياسى مۇشەلەرىنىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. ءىس-شاراعا پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆا ءتوراعالىق ەتتى. جيىنعا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ماقسات تولىقباي، جاناربەك ءاشىمجانوۆ، سەرگەي پونوماريەۆ جانە قوعامدىق ينستيتۋتتار، الەۋمەتتىك قولداۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ماماندارى، جاستار ۇيىمدارى مەن ءوڭىر بەلسەندىلەرى قاتىستى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
وتىرىس بارىسىندا ايدا بالايەۆا ۇسىنىلعان جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنىڭ باستى وزەگى – ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ جانە ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتى دامۋى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قۇجاتتا مەملەكەتتىڭ باعىتى، قوعامنىڭ قانداي قۇندىلىقتارعا سۇيەنىپ داميتىنى جانە بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى قاتىناستىڭ جاڭا دەڭگەيى ايقىن كورىنىس تاپقان.
«ەڭ الدىمەن، جاڭا كونستيتۋسيانىڭ پرەامبۋلاسىنا توقتالعىم كەلەدى. وندا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى العاش رەت مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى باسىمدىعى رەتىندە ايقىن بەلگىلەنىپ وتىر. بۇل – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ فيلوسوفياسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن قاعيدات. ياعني مەملەكەت ەندى ازامات ءۇشىن، ازاماتتىڭ قادىر-قاسيەتى ءۇشىن قىزمەت ەتۋى ءتيىس دەگەن ۇستانىم زاڭنىڭ وزەگىنە اينالىپ وتىر. سونىمەن قاتار بىرلىك پەن ىنتىماقتاستىق، ۇلتارالىق جانە ءدىنارالىق كەلىسىم قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ بەرىك ىرگەتاسى رەتىندە بەكىتىلگەن. الماتى وبلىسى سەكىلدى كوپەتنوستى، كوپكونفەسسيالى ءوڭىر ءۇشىن بۇل نورمالاردىڭ ماڭىزى ايرىقشا»، – دەدى ول.
جوبانى دايىنداۋ بارىسى مەن نەگىزگى ينستيتۋسيونالدىق وزگەرىستەر تۋرالى تولىق اقپاراتتى ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرگەي پونوماريەۆ باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، جۇمىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن جانە اشىق فورماتتا جۇرگىزىلدى، ال ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەر جۇيەنىڭ تيىمدىلىگى مەن ساياسي جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالادى.
«ۋاقىت وزگەرىپ جاتىر، سوندىقتان جاڭا كونستيتۋسيا دا قاجەت بولدى. جۇمىس وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەگىندە باستالىپ كەتتى. بۇل پروسەسس «اسىعىس ءارى جابىق تۇردە ءوتتى» دەۋ شىندىققا جاناسپايدى. قاراشادان باستاپ پارلامەنتتىك كوميسسيا جۇمىس ىستەدى، كەيىن كونستيتۋسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ 12 وتىرىسى ءوتتى. جالپى 130 ادام – بەلگىلى زاڭگەر-عالىمدار، دەپۋتاتتار، فراكسيا جەتەكشىلەرى مەن ساراپشىلار قاتىستى. بارلىعى اشىق تۇردە ءوتتى»، – دەدى دەپۋتات.
اتا زاڭدى جاڭارتۋدا ادامي كاپيتال مەن جاستار ساياساتىنىڭ ماڭىزىن ءماجىلىس دەپۋتاتى ماقسات تولىقباي ايقىنداپ بەردى. ول كونستيتۋسيا ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن جانە زامان تالابىنا ساي بولۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.
«كونستيتۋسيا – ءارقايسىمىزدىڭ ومىرىمىزگە تىكەلەي ىقپال ەتەتىن باستى قۇجات. ماڭىزدى ماسەلەلەردى حالىق رەفەرەندۋم ارقىلى شەشۋى قاجەت. 1995 جىلعى كونستيتۋسياداعى كەيبىر نورمالار بۇگىنگى تالاپتارعا ساي ەمەس. ءبىلىم، عىلىم جانە يننوۆاسيالار پرەامبۋلادا نەگىزگى قۇندىلىق رەتىندە بەلگىلەنۋى بەكەر ەمەس. بىزگە جاستاردىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن اشۋ ماڭىزدى»، – دەدى ماقسات تولىقباي.
كەزدەسۋ بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى جاناربەك ءاشىمجانوۆ ءسوز سويلەپ، جوبانى مۇقيات زەردەلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما ءتوراعاسى جۇلدىزاي ىسقاقوۆا جاڭا قۇجاتتاعى وتباسى قۇندىلىقتارىنا توقتالدى. «قازاقستان حالقىنا» قق ءتوراعاسى ءلاززات شىڭعىسبايەۆا قۇجاتتىڭ الەۋمەتتىك باعىتىن ءسوز ەتتى. اباي اتىنداعى قازۇپۋ رەكتورى بولات تىلەپوۆ ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ رولىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
كەزدەسۋ سوڭىندا قاتىسۋشىلار رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا بەلسەندى قاتىسۋ – ەلدى جاڭعىرتۋ مەن ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتتى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
