Freedom Inside '26

"Aiaqtan shalyp, moiyndaryna salyq ilip qoiady". Maman eldegi "sistemany" synǵa aldy

"Aiaqtan shalyp, moiyndaryna salyq ilip qoiady". Maman eldegi "sistemany" synǵa aldy
Kollaj: Dalanews.kz

Ekonomist Erqanat Ábeni Qazaqstan ekonomikasynyń bolashaǵyna qatysty boljamyn aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.


Onyń sózinshe, Qazaqstan ekonomikasy aldaǵy tańda myqty bolmaidy. Oǵan birneshe sebep bar.


"Amerika qurama shtattarynda kásipkerdiń tabysy 65 myń dollardan az bolsa, ol salyqtan bosatylady. Tek 800 dollar kóleminde renta tóleidi. Ár shtatta ártúrli, salaǵa da bailanysty, biraq maqsaty bir: memleket kásipker "aiaǵyna turyp alǵanǵa deiin" salyqty úiip qoimaidy", - deidi ol.


Iaǵni AQSh-ta shaǵyn biznesti salyq salynatyn baza retinde qarastyrmaidy.


"Onyń ústine shaǵyn biznestiń jalpy qazynadaǵy úlesi aitarlyqtai kóp emes. Salyq organdarynyń aqshasy men resýrstary salyqtyq ákimshilendirýge olardan túsetin qarjydan kóbirek jumsalady. Iaǵni onyń áleýmettik mańyzy bar jumys oryndary qurylyp, halyq jumyspen qamtylady. Nátijesinde memleket "pliýste" qalady", - deidi ol.


Osylaisha elde biznes orta qalyptasady. Ekonomist kásipkerdiń tabysy kóbeiip, ol salyq tóleýden jaltarsa, jazalanatynyn atap ótti.


"Osylai birtindep shaǵyn jáne iri biznes dami bastaidy. Olar birigip, kúsheigen sátte biznes bastamasy bastalady, kishkentai dámhana úlken meiramhanaǵa, kishkentai dúńgirshekter úlken býtikke ainalady. Sol sátte salyq ta kóbirek túsedi. Osylaisha jumys orny da kóbeiedi", - deidi maman.


Biliktiń armany da sol – orta klass pen senimdi kásipkerlerdi qalyptastyrý eken.


"Bul - órkendeitin ekonomikanyń negizi. Al bizde endi damyp kele jatqan kásipti "erketelýdiń" ornyna salyq tóletip, ol aqshany shaǵyn jáne orta biznesti qoldaýǵa arnalǵan tiimsiz memlekettik baǵdarlamalarǵa jumsap jatady. Ol baǵdarlamalar nátijesiz bolǵanymen qoimai, kásibin bastaǵysy kelgen adamnyń aiaǵyn shalyp, óli biznestiń paida bolýyna alyp keledi. Mundai baǵdarlamalardyń maqsaty - tabysy mol kásiptiń paida bolýyna áser etpei, sýbsidiiany bólip alý",- dep synady ol.


Odan bólek, ekonomist qazir memleket tipti tapsyrys jetkizýshilerge, usaq satýshylarǵa salyq tóletip qoiǵanyn aitady.


"Olar ózin, otbasyn asyraý úshin aýyr jumys istep, qansha tabys taba qoiar deisiz? Olar biýdjettiń kiris bóligin tolyqtyrý úshin osy jańa nárseniń bárine áli paida bolyp úlgermegen biznesmenderden alatyn aqshadan kóbirek aqsha jumsaityn shyǵar", - deidi ekonomist.