2025 jyldyń aıaǵynda avtonesıege balama retinde usynylǵan jeke tulǵalarǵa arnalǵan avtolızıng baǵdarlamasy is júzinde keń qoldanysqa engen joq. İske qosylǵanyna úsh aı ótse de, naryqta mundaı kelisim óte az jasalǵan, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Bul jaǵdaı sala qaýymdastyqtarynyń deregimen salystyrǵanda aıqyn baıqalady. Qazaqstanda jyl saıyn shamamen 200 myń jańa kólik satylady, al olardyń edáýir bóligi avtonesıe arqyly rásimdeledi.
Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Áıgerim İlıasovanyń aıtýynsha, negizgi másele - avtolızıngtiń túrlerin kópshiliktiń durys túsinbeýinde.
Sarapshynyń sózinshe, operasıalyq lızıń pen qarjy lızıńi - eki túrli model. Operasıalyq lızıń qysqa merzimdi jalǵa berý túrine jatady. Ádette eki jylǵa deıingi merzimge beriledi, al klıent kólikti satyp almaı-aq paıdalanyp, keıin basqa kólikke aýystyra alady. Munda tólemder kóliktiń tolyq qunyn jappaıdy.
Al qarjy lızıńi uzaq merzimge beriledi jáne keıin kólikti satyp alý mindetin qamtıdy. Bul jaǵdaıda tólemderge kóliktiń tolyq baǵasy men lızıń berýshiniń syıaqysy kiredi. Sonymen qatar, saqtandyrý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý, kólik salyǵy sıaqty qosymsha shyǵyndardy da klıent tóleıdi.
Áıgerim İlıasova Qazaqstanda lızıń naryǵy 2000 jyldan beri jumys istep kele jatqanyn, alaıda buryn mundaı qyzmetti negizinen zańdy tulǵalar men kásipkerler paıdalanǵanyn aıtty.
Onyń pikirinshe, halyq operasıalyq lızıńti kútti. Alaıda mundaı júıe jumys isteýi úshin paıdalanylǵan kólikterdi qaıta ótkizý naryǵy damyǵan bolýy kerek. Iaǵnı kólik prokaty, qaıta lızıńke berý nemese eski kólikter aýksıony sıaqty júıeler qalyptasýy qajet.
Qazaqstanda lızıń kompanıalary ázirge tek qarjy lızıńin usyna alady. Sondyqtan usynylǵan avtolızıng is júzinde avtonesıege uqsas ónimge aınaldy, tek kóliktiń menshik quqyǵy birden berilmeıdi. Sonyń saldarynan oǵan suranys joǵary bolmady.
Sarapshy mundaı jaǵdaıda avtolızıngtiń basty artyqshylyǵy onyń arzan bolýy qajet ekenin aıtty. Alaıda lızıń kompanıalary qarajatty bankterden alatyndyqtan, onyń quny avtonesıeden tómen bolmady.
Lızıń tólemderin azaıtý úshin jeńildetilgen qarjylandyrý bólý, syıaqy mólsherlemesin sýbsıdıalaý nemese lızıń tólemderin salyqtan bosatý sıaqty sharalar qajet. Biraq mundaı bastamalarǵa qosymsha búdjet qarjysy kerek.
