Ramazan – musylman qaýymy úshin sabyr men shúkirshilikke, ózin-ózi tárbieleýge, júrekti tazartýǵa arnalǵan ai. Bul aida ustalǵan oraza tek tamaq pen sýdan tyiylý ǵana emes, nápsini tyiý, nietti túzetý jáne rýhani kemeldený mektebi.
Orazanyń eki mańyzdy sáti bar: sáresi (tań aldyndaǵy as) jáne aýyzashar (keshkilik aýyz ashý). Osy mezetterde oqylatyn duǵalar orazanyń mánin tereńdetip, qulshylyqty tolyqtyrady.
Sáresi duǵasy
Sáresi – berekeli ýaqyt. Tań namazyna deiin ishilgen as kúndizgi orazaǵa kúsh beredi. Dástúrli túrde myna duǵa oqylady:
«Náýáitú án ásýýma saýma sháhri ramadaná minál-fájri ilál-maǵribi halican lilláhi ta’ala».Maǵynasy: «Alla Taǵalanyń razylyǵy úshin Ramazan aiynyń orazasyn tańnan keshke deiin ustaýǵa niet ettim».
Niet – júrek amaly. Eger adam shyn júrekten oraza ustaýǵa bekinse, arnaiy sózben aitý mindet emes, biraq duǵa arqyly nietti bekitý saýapty is.
Aýyzashar duǵasy
Kún batyp, azan shaqyrylǵan soń aýyz ashar aldynda myna duǵa aitylady:
«Allahýmmá láká sýmtý, ýá biká ámántý, ýá ‘aláiká táýákkáltý, ýá ‘alá rizqiká áftartý».Maǵynasy: «Ýa, Alla! Sen úshin oraza ustadym, Saǵan iman keltirdim, Saǵan táýekel ettim jáne bergen rizyǵyńmen aýyz ashtym».
Aýyzdy qurma ne sýmen ashý – súnnet. Bul paiǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) joly.
Duǵanyń rýhani máni
Sáresi men aýyzashar duǵalary adamǵa:
•nietin jańartýǵa;
•sabyr men shúkirshilikti arttyrýǵa;
•ár kúndi qulshylyqpen bastaýǵa jáne aiaqtaýǵa;
•Allaǵa táýeldiligin sezinýge kómektesedi.
Oraza – tek deneni emes, júrekti de tárbieleidi. Sondyqtan duǵany mehanikalyq túrde emes, maǵynasyna úńilip oqý mańyzdy.
Ramazan – bereke men keshirim aiy. Sáreside jasalǵan niet pen aýyzashardaǵy shúkirshilik – musylmannyń rýhani tiregi. Árbir duǵa júrekten shyǵyp, shynaiylyqpen aitylsa, onyń saýaby eselenedi.
Alla Taǵala ustaǵan orazalarymyzdy qabyl etsin!
