رامازان – مۇسىلمان قاۋىمى ءۇشىن سابىر مەن شۇكىرشىلىككە، ءوزىن-وزى تاربيەلەۋگە، جۇرەكتى تازارتۋعا ارنالعان اي. بۇل ايدا ۇستالعان ورازا تەك تاماق پەن سۋدان تىيىلۋ عانا ەمەس، ءناپسىنى تىيۋ، نيەتتى تۇزەتۋ جانە رۋحاني كەمەلدەنۋ مەكتەبى.
ورازانىڭ ەكى ماڭىزدى ءساتى بار: سارەسى (تاڭ الدىنداعى اس) جانە اۋىزاشار (كەشكىلىك اۋىز اشۋ). وسى مەزەتتەردە وقىلاتىن دۇعالار ورازانىڭ ءمانىن تەرەڭدەتىپ، قۇلشىلىقتى تولىقتىرادى.
سارەسى دۇعاسى
سارەسى – بەرەكەلى ۋاقىت. تاڭ نامازىنا دەيىن ىشىلگەن اس كۇندىزگى ورازاعا كۇش بەرەدى. ءداستۇرلى تۇردە مىنا دۇعا وقىلادى:
«ءناۋايتۇ ءان ءاسۋۋما ساۋما ءشاھري ءرامادانا ءمينال-فاجري ءيلال-ماعريبي حاليcان ءليللاھي تا’الا».ماعىناسى: «اللا تاعالانىڭ رازىلىعى ءۇشىن رامازان ايىنىڭ ورازاسىن تاڭنان كەشكە دەيىن ۇستاۋعا نيەت ەتتىم».
نيەت – جۇرەك امالى. ەگەر ادام شىن جۇرەكتەن ورازا ۇستاۋعا بەكىنسە، ارنايى سوزبەن ايتۋ مىندەت ەمەس، ءبىراق دۇعا ارقىلى نيەتتى بەكىتۋ ساۋاپتى ءىس.
اۋىزاشار دۇعاسى
كۇن باتىپ، ازان شاقىرىلعان سوڭ اۋىز اشار الدىندا مىنا دۇعا ايتىلادى:
«ءاللاھۋمما لاكا سۋمتۋ، ءۋا بيكا ءامانتۋ، ءۋا ‘الايكا تاۋاككالتۋ، ءۋا ‘ءالا ريزقيكا ءافتارتۋ».ماعىناسى: «ۋا، اللا! سەن ءۇشىن ورازا ۇستادىم، ساعان يمان كەلتىردىم، ساعان تاۋەكەل ەتتىم جانە بەرگەن ريزىعىڭمەن اۋىز اشتىم».
اۋىزدى قۇرما نە سۋمەن اشۋ – سۇننەت. بۇل پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) جولى.
دۇعانىڭ رۋحاني ءمانى
سارەسى مەن اۋىزاشار دۇعالارى ادامعا:
•نيەتىن جاڭارتۋعا؛
•سابىر مەن شۇكىرشىلىكتى ارتتىرۋعا؛
•ءار كۇندى قۇلشىلىقپەن باستاۋعا جانە اياقتاۋعا؛
•اللاعا تاۋەلدىلىگىن سەزىنۋگە كومەكتەسەدى.
ورازا – تەك دەنەنى ەمەس، جۇرەكتى دە تاربيەلەيدى. سوندىقتان دۇعانى مەحانيكالىق تۇردە ەمەس، ماعىناسىنا ءۇڭىلىپ وقۋ ماڭىزدى.
رامازان – بەرەكە مەن كەشىرىم ايى. سارەسىدە جاسالعان نيەت پەن اۋىزاشارداعى شۇكىرشىلىك – مۇسىلماننىڭ رۋحاني تىرەگى. ءاربىر دۇعا جۇرەكتەن شىعىپ، شىنايىلىقپەن ايتىلسا، ونىڭ ساۋابى ەسەلەنەدى.
اللا تاعالا ۇستاعان ورازالارىمىزدى قابىل ەتسىن!
