Atyraýda ekologiiaǵa qatysty eń ózekti máselelerdiń biri sotta qaralyp jatyr. Qoǵam belsendileri men ekologtar «Kvadrat» býlandyrý alańy qorshaǵan ortaǵa júieli túrde ziian keltirip otyr dep, kommýnaldyq kásiporynnyń áreketine zańdy baǵa berýdi talap etýde, dep habarlaidy Dala News.
Azamattyq talap aryzdy «Globýs» ekologiialyq-quqyqtyq bastamalar ortalyǵy men Atyraý turǵyny, zańger Aigúl Kenjalieva bergen. Olardyń múddesin sotta birneshe advokat qorǵap otyr.
«Kvadrat» – Atyraýdyń oń jaǵalaýynan shyǵatyn barlyq turmystyq aǵyndy sýdy qabyldaityn býlandyrý alańy. Ol qala ákimdigine qarasty turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq bólimine baǵynyshty. Bul nysanǵa jyl saiyn myńdaǵan tekshe metr las sý tógiledi.
Belsendilerdiń aitýynsha, sońǵy jyldary munda tek turmystyq emes, quramynda munai ónimderi bar óndiristik qaldyqtar da tógilgen.
Ekologtar júrgizgen táýelsiz zertteýlerdiń nátijesi alańdatarlyq. 2025 jyldyń mamyr jáne maýsym ailarynda alynǵan synamalarda serovodorod mólsheri ruqsat etilgen shekten 1200–2700 ese joǵary bolǵan. Munai ónimderi de normadan ondaǵan ese asyp túsken.
Sondai-aq fosfattar, hloridter, ottegini himiialyq jáne biologiialyq tutyný kórsetkishteri de qalypty deńgeiden birneshe ese joǵary ekeni anyqtalǵan.
Mamandardyń aitýynsha, dál osy serovodorod Atyraýdaǵy jaǵymsyz iistiń basty kózi.
Qoǵam belsendileri qańtar aiynda «Kvadratta» reid ótkizip, ár bes minýt saiyn vakýým kólikteriniń kelip, shyǵý tegi belgisiz qaldyqtardy tógip jatqanyn tirkegen. Ol jerde synama alatyn zerthana, himiialyq taldaý nemese naqty baqylaý júiesi joq.
Ekologtar muny ekologiialyq talaptardyń óreskel buzylýy dep sanaidy.
Sanitarlyq qyzmet pen meditsina mamandarynyń derekterine sáikes, Atyraýda tynys alý júiesi aýrýlary jyldan-jylǵa kóbeiip keledi. Aimaqta múgedektigi bar adamdar sany 26 myńnan asqan. Dárigerler bul kórsetkishterdiń aýa lastanýymen tikelei bailanysy bar ekenin joqqa shyǵarmaidy.
Talapkerler ne suraidy:
Sotqa júgingen tarap:
•«Kvadratty» ekologiialyq normasyz paidalanýdy zańsyz dep tanýdy
•Munai ónimderi bar qaldyqtardy qabyldaýǵa tyiym salýdy
•Zańsyz tógindi jasap júrgen kásiporyndardy anyqtaýdy
•Budan ári mundai jaǵdaiǵa jol bermeýdi talap etti
Kommýnaldyq kásiporyn ókilderi ózderine taǵylǵan aiyptardy moiyndamaidy. Olardyń aitýynsha, tek turmystyq qaldyqtar qabyldanady, al óndiristik tógindiler bolýy múmkin jaǵdailar boiynsha politsiiaǵa habar beriledi.
Alaida kásiporyn «Kvadratqa» qatysty ruqsat etilgen tógindi normativteriniń birneshe jyldan beri joq ekenin rastady. Bul kórsetkishter tazartý qurylystary tolyq aiaqtalǵannan keiin ǵana jasalatyny aityldy.
Sýdia kelesi otyrysty 6 aqpanǵa belgiledi.
Aita keteiik, «Kvadratty» paidalaný 2021 jyly sot sheshimimen shektelgen. Alaida kommýnaldyq kásiporyn birneshe jyl boiy keiinge shegerý alyp kelgen. 2025 jyldyń jeltoqsanynda sot kezekti ótinishti qanaǵattandyrmai, sheshimdi kúshinde qaldyrdy. Zań júzinde býlandyrý alańy qazirdiń ózinde jabylýy tiis.
