اتىراۋدا ەكولوگيياعا قاتىستى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ سوتتا قارالىپ جاتىر. قوعام بەلسەندٸلەرٸ مەن ەكولوگتار «كۆادرات» بۋلاندىرۋ الاڭى قورشاعان ورتاعا جٷيەلٸ تٷردە زييان كەلتٸرٸپ وتىر دەپ, كوممۋنالدىق كەسٸپورىننىڭ ەرەكەتٸنە زاڭدى باعا بەرۋدٸ تالاپ ەتۋدە, دەپ حابارلايدى Dala News.
ازاماتتىق تالاپ ارىزدى «گلوبۋس» ەكولوگييالىق-قۇقىقتىق باستامالار ورتالىعى مەن اتىراۋ تۇرعىنى, زاڭگەر ايگٷل كەنجاليەۆا بەرگەن. ولاردىڭ مٷددەسٸن سوتتا بٸرنەشە ادۆوكات قورعاپ وتىر.
«كۆادرات» – اتىراۋدىڭ وڭ جاعالاۋىنان شىعاتىن بارلىق تۇرمىستىق اعىندى سۋدى قابىلدايتىن بۋلاندىرۋ الاڭى. ول قالا ەكٸمدٸگٸنە قاراستى تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنە باعىنىشتى. بۇل نىسانعا جىل سايىن مىڭداعان تەكشە مەتر لاس سۋ تٶگٸلەدٸ.
بەلسەندٸلەردٸڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى مۇندا تەك تۇرمىستىق ەمەس, قۇرامىندا مۇناي ٶنٸمدەرٸ بار ٶندٸرٸستٸك قالدىقتار دا تٶگٸلگەن.
ەكولوگتار جٷرگٸزگەن تەۋەلسٸز زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸ الاڭداتارلىق. 2025 جىلدىڭ مامىر جەنە ماۋسىم ايلارىندا الىنعان سىنامالاردا سەروۆودورود مٶلشەرٸ رۇقسات ەتٸلگەن شەكتەن 1200–2700 ەسە جوعارى بولعان. مۇناي ٶنٸمدەرٸ دە نورمادان ونداعان ەسە اسىپ تٷسكەن.
سونداي-اق فوسفاتتار, حلوريدتەر, وتتەگٸنٸ حيمييالىق جەنە بيولوگييالىق تۇتىنۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ دە قالىپتى دەڭگەيدەن بٸرنەشە ەسە جوعارى ەكەنٸ انىقتالعان.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, دەل وسى سەروۆودورود اتىراۋداعى جاعىمسىز يٸستٸڭ باستى كٶزٸ.
قوعام بەلسەندٸلەرٸ قاڭتار ايىندا «كۆادراتتا» رەيد ٶتكٸزٸپ, ەر بەس مينۋت سايىن ۆاكۋۋم كٶلٸكتەرٸنٸڭ كەلٸپ, شىعۋ تەگٸ بەلگٸسٸز قالدىقتاردى تٶگٸپ جاتقانىن تٸركەگەن. ول جەردە سىناما الاتىن زەرتحانا, حيمييالىق تالداۋ نەمەسە ناقتى باقىلاۋ جٷيەسٸ جوق.
ەكولوگتار مۇنى ەكولوگييالىق تالاپتاردىڭ ٶرەسكەل بۇزىلۋى دەپ سانايدى.
سانيتارلىق قىزمەت پەن مەديتسينا ماماندارىنىڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, اتىراۋدا تىنىس الۋ جٷيەسٸ اۋرۋلارى جىلدان-جىلعا كٶبەيٸپ كەلەدٸ. ايماقتا مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار سانى 26 مىڭنان اسقان. دەرٸگەرلەر بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸڭ اۋا لاستانۋىمەن تٸكەلەي بايلانىسى بار ەكەنٸن جوققا شىعارمايدى.
تالاپكەرلەر نە سۇرايدى:
سوتقا جٷگٸنگەن تاراپ:
•«كۆادراتتى» ەكولوگييالىق نورماسىز پايدالانۋدى زاڭسىز دەپ تانۋدى
•مۇناي ٶنٸمدەرٸ بار قالدىقتاردى قابىلداۋعا تىيىم سالۋدى
•زاڭسىز تٶگٸندٸ جاساپ جٷرگەن كەسٸپورىنداردى انىقتاۋدى
•بۇدان ەرٸ مۇنداي جاعدايعا جول بەرمەۋدٸ تالاپ ەتتٸ
كوممۋنالدىق كەسٸپورىن ٶكٸلدەرٸ ٶزدەرٸنە تاعىلعان ايىپتاردى مويىندامايدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, تەك تۇرمىستىق قالدىقتار قابىلدانادى, ال ٶندٸرٸستٸك تٶگٸندٸلەر بولۋى مٷمكٸن جاعدايلار بويىنشا پوليتسيياعا حابار بەرٸلەدٸ.
الايدا كەسٸپورىن «كۆادراتقا» قاتىستى رۇقسات ەتٸلگەن تٶگٸندٸ نورماتيۆتەرٸنٸڭ بٸرنەشە جىلدان بەرٸ جوق ەكەنٸن راستادى. بۇل كٶرسەتكٸشتەر تازارتۋ قۇرىلىستارى تولىق اياقتالعاننان كەيٸن عانا جاسالاتىنى ايتىلدى.
سۋديا كەلەسٸ وتىرىستى 6 اقپانعا بەلگٸلەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, «كۆادراتتى» پايدالانۋ 2021 جىلى سوت شەشٸمٸمەن شەكتەلگەن. الايدا كوممۋنالدىق كەسٸپورىن بٸرنەشە جىل بويى كەيٸنگە شەگەرۋ الىپ كەلگەن. 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا سوت كەزەكتٸ ٶتٸنٸشتٸ قاناعاتتاندىرماي, شەشٸمدٸ كٷشٸندە قالدىردى. زاڭ جٷزٸندە بۋلاندىرۋ الاڭى قازٸردٸڭ ٶزٸندە جابىلۋى تيٸس.
