Power Central Asia + China alǵashqy óńirlik energetikalyq forýmy QR Energetika ministrligi men «Infraqurylym jáne innovatsiialyq damýǵa járdemdesý qaýymdastyǵynyń» (ASIIR) uiymdastyrýymen ótýde. «Ortalyq Aziia – Qytai» sammiti aiasynda uiymdastyrylǵan basqosýda úkimettik jáne iskerlik top ókilderi energetika, ónerkásip jáne joǵary tehnologiialar salasyndaǵy strategiialyq bastamalardy talqylap, iske qosýdy josparlaýda.
Forýmnyń basty maqsaty – Memleket basshylary qol jetkizgen eki el arasyndaǵy saiasi yntymaqtastyq pen kelisimderdi iske asyrý. Nátijesinde elimizdiń energetikalyq qaýipsizdigin nyǵaitatyn, shikizatty tereń óńdeýdi jedeldetetin jáne tiimdi energetikalyq ekonomikaǵa kóshýge jaǵdai jasaityn strategiialyq jobalar júzege asyp, iri investitsiialyq kelisimder jasalady.
Forýmnyń negizgi baǵyttary
QR Energetika ministri Erlan Aqkenjenov jiyndy ashyp, óz sózinde forýmnyń negizgi basymdyqtaryn atap ótti:
«Energetikalyq yntymaqtastyq – Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy áriptestiktiń ózegi. Búginde biz «altyn otyz jyldyqqa» qadam basa otyryp, memleketaralyq bailanysty damytý tarihynda jańa deńgeige kóterilip jatyrmyz. Negizgi bastamalar qatarynda – Shymkent munai óńdeý zaýytyn jańǵyrtý, Aqtóbe oblysynda karbamid óndiretin zaýyt salý, sondai-aq jańartylatyn energiia kózderi salasynda aýqymdy jobalardy iske asyrý bar. Bul – ártaraptandyrylǵan, tehnologiialyq ekonomika qurýǵa baǵyttalǵan qadamdar».
Flagmandyq jobalar men kelisimder
Plenarlyq sessiia barysynda Qazaqstan men Qytai ókilderi strategiialyq kelisimder arqyly júzege asyrylatyn jobalardy tanystyrdy:
Shymkent MÓZ-in jańǵyrtý: QR Energetika ministrligi, «QazMunaiGaz» AQ men CNPC zaýyt qýatyn jylyna 12 mln tonnaǵa deiin arttyrýǵa baǵyttalǵan negizdemelik kelisimge qol qoiady. Nátijesinde elimizdiń shikizat óńdeý, munai ónimderin eksporttaý áleýeti artady.
Munai-gaz himiiasy salasy:
Bir ýaqytta gaz-himiia ónerkásibin damytýdyń jańa kezeńi bastaldy — Aqtóbe oblysynda karbamid óndirý jobasyn iske asyrýǵa qatysty Negizdemelik kelisimge qol qoiyldy. Bul qujat Qazaqstan Respýblikasynyń Energetika ministrligi, «QazMunaiGaz» UK» AQ, CNPC jáne Aqtóbe oblysy ákimdiginiń qatysýymen jasalǵan. Joba agrarlyq sektor men Qazaqstannyń gaz-himiia salasy úshin mańyzdy mánge ie.
- Gaz salasy:
Tereń óńdeý jobalarymen qatar, taraptar gazdy barlaý jáne óndirý salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge ýaǵdalasty. «Soltústik-1» jobasyn qoldaý jónindegi Úshjaqty málimdemege qol qoiyldy. Bul málimdemege Qazaqstan Respýblikasynyń Energetika ministrligi, «QazaqGaz» UK» AQ jáne CNPC qol qoidy jáne ol kómirsýtek salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa baǵyttalǵan. «Jasyl» energetika: Forým jańa bastamalarǵa jol ashady.
Máselen, energiia jinaqtaý qurylǵysymen jabdyqtalǵan «Saýran» kún elektr stantsiiasynyń qurylysy, China Southern Power Grid kompaniiasymen gidroakkýmýliatsiialyq stantsiialar salý jáne China Energy International kompaniiasymen sýtegi energetikasy salasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmdarǵa qol qoiý josparlanǵan.
Tehnologiialyq yntymaqtastyq jáne óndiristi jergiliktendirý
Qytailyq PowerChina, Huawei jáne Longi korporatsiialary Qazaqstan aýmaǵynda ozyq tehnologiialardy engizip qana qoimai, olardy jergiliktendirýge de daiyn ekendikterin jetkizdi. Forým aiasynda zertteý jáne damý (R&D) ortalyqtaryn qurý, tsifrlyq sheshimderdi engizý jáne joǵary tehnologiialyq óndiristerdi damytý jóninde birqatar kelisimder jasalady.
Qorytyndy jáne tyń jobalar bastaýy
Forýmdaǵy sheshýshi sát – energetika salasynyń jetekshi ókilderi men investorlardyń kelisimder toptamasyna resmi qol qoiý rásimi. Negizgi qujattardyń qatarynda Shymkent MÓZ-in jańǵyrtý, gaz-himiia óndirisin qurý jáne jańartylatyn energiia kózderi tehnologiialaryn engizý jónindegi kelisimder bar.
Power Central Asia + China forýmy Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy energetika salasyndaǵy áriptestiktiń strategiialyq mańyzdylyǵyn kórsetti. Qol qoiylǵan kelisimder men aýqymdy jobalar óńirlik energetikalyq qaýipsizdik pen turaqty ekonomikanyń negizi bolmaq.