Power Central Asia + China العاشقى ٶڭٸرلٸك ەنەرگەتيكالىق فورۋمى قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن «ينفراقۇرىلىم جەنە يننوۆاتسييالىق دامۋعا جەردەمدەسۋ قاۋىمداستىعىنىڭ» (اسيير) ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتۋدە. «ورتالىق ازييا – قىتاي» سامميتٸ اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان باسقوسۋدا ٷكٸمەتتٸك جەنە ٸسكەرلٸك توپ ٶكٸلدەرٸ ەنەرگەتيكا, ٶنەركەسٸپ جەنە جوعارى تەحنولوگييالار سالاسىنداعى ستراتەگييالىق باستامالاردى تالقىلاپ, ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاۋدا.
فورۋمنىڭ باستى ماقساتى – مەملەكەت باسشىلارى قول جەتكٸزگەن ەكٸ ەل اراسىنداعى ساياسي ىنتىماقتاستىق پەن كەلٸسٸمدەردٸ ٸسكە اسىرۋ. نەتيجەسٸندە ەلٸمٸزدٸڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن نىعايتاتىن, شيكٸزاتتى تەرەڭ ٶڭدەۋدٸ جەدەلدەتەتٸن جەنە تيٸمدٸ ەنەرگەتيكالىق ەكونوميكاعا كٶشۋگە جاعداي جاسايتىن ستراتەگييالىق جوبالار جٷزەگە اسىپ, ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸمدەر جاسالادى.
فورۋمنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى
قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆ جيىندى اشىپ, ٶز سٶزٸندە فورۋمنىڭ نەگٸزگٸ باسىمدىقتارىن اتاپ ٶتتٸ:
«ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىق – قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ەرٸپتەستٸكتٸڭ ٶزەگٸ. بٷگٸندە بٸز «التىن وتىز جىلدىققا» قادام باسا وتىرىپ, مەملەكەتارالىق بايلانىستى دامىتۋ تاريحىندا جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلٸپ جاتىرمىز. نەگٸزگٸ باستامالار قاتارىندا – شىمكەنت مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ, اقتٶبە وبلىسىندا كارباميد ٶندٸرەتٸن زاۋىت سالۋ, سونداي-اق جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالاسىندا اۋقىمدى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ بار. بۇل – ەرتاراپتاندىرىلعان, تەحنولوگييالىق ەكونوميكا قۇرۋعا باعىتتالعان قادامدار».
فلاگماندىق جوبالار مەن كەلٸسٸمدەر
پلەنارلىق سەسسييا بارىسىندا قازاقستان مەن قىتاي ٶكٸلدەرٸ ستراتەگييالىق كەلٸسٸمدەر ارقىلى جٷزەگە اسىرىلاتىن جوبالاردى تانىستىردى:
شىمكەنت مٶز-ٸن جاڭعىرتۋ: قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ, «قازمۇنايگاز» اق مەن CNPC زاۋىت قۋاتىن جىلىنا 12 ملن تونناعا دەيٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان نەگٸزدەمەلٸك كەلٸسٸمگە قول قويادى. نەتيجەسٸندە ەلٸمٸزدٸڭ شيكٸزات ٶڭدەۋ, مۇناي ٶنٸمدەرٸن ەكسپورتتاۋ ەلەۋەتٸ ارتادى.
مۇناي-گاز حيميياسى سالاسى:
بٸر ۋاقىتتا گاز-حيمييا ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالدى — اقتٶبە وبلىسىندا كارباميد ٶندٸرۋ جوباسىن ٸسكە اسىرۋعا قاتىستى نەگٸزدەمەلٸك كەلٸسٸمگە قول قويىلدى. بۇل قۇجات قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق, CNPC جەنە اقتٶبە وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جاسالعان. جوبا اگرارلىق سەكتور مەن قازاقستاننىڭ گاز-حيمييا سالاسى ٷشٸن ماڭىزدى مەنگە يە.
- گاز سالاسى:
تەرەڭ ٶڭدەۋ جوبالارىمەن قاتار, تاراپتار گازدى بارلاۋ جەنە ٶندٸرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە ۋاعدالاستى. «سولتٷستٸك-1» جوباسىن قولداۋ جٶنٸندەگٸ ٷشجاقتى مەلٸمدەمەگە قول قويىلدى. بۇل مەلٸمدەمەگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ, «QazaqGaz» ۇك» اق جەنە CNPC قول قويدى جەنە ول كٶمٸرسۋتەك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان. «جاسىل» ەنەرگەتيكا: فورۋم جاڭا باستامالارعا جول اشادى.
مەسەلەن, ەنەرگييا جيناقتاۋ قۇرىلعىسىمەن جابدىقتالعان «ساۋران» كٷن ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى, China Southern Power Grid كومپانيياسىمەن گيدرواككۋمۋلياتسييالىق ستانتسييالار سالۋ جەنە China Energy International كومپانيياسىمەن سۋتەگٸ ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قويۋ جوسپارلانعان.
تەحنولوگييالىق ىنتىماقتاستىق جەنە ٶندٸرٸستٸ جەرگٸلٸكتەندٸرۋ
قىتايلىق PowerChina, Huawei جەنە Longi كورپوراتسييالارى قازاقستان اۋماعىندا وزىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزٸپ قانا قويماي, ولاردى جەرگٸلٸكتەندٸرۋگە دە دايىن ەكەندٸكتەرٸن جەتكٸزدٸ. فورۋم اياسىندا زەرتتەۋ جەنە دامۋ (R&D) ورتالىقتارىن قۇرۋ, تسيفرلىق شەشٸمدەردٸ ەنگٸزۋ جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق ٶندٸرٸستەردٸ دامىتۋ جٶنٸندە بٸرقاتار كەلٸسٸمدەر جاسالادى.
قورىتىندى جەنە تىڭ جوبالار باستاۋى
فورۋمداعى شەشۋشٸ سەت – ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ جەتەكشٸ ٶكٸلدەرٸ مەن ينۆەستورلاردىڭ كەلٸسٸمدەر توپتاماسىنا رەسمي قول قويۋ رەسٸمٸ. نەگٸزگٸ قۇجاتتاردىڭ قاتارىندا شىمكەنت مٶز-ٸن جاڭعىرتۋ, گاز-حيمييا ٶندٸرٸسٸن قۇرۋ جەنە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸمدەر بار.
Power Central Asia + China فورۋمى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەرٸپتەستٸكتٸڭ ستراتەگييالىق ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتتٸ. قول قويىلعان كەلٸسٸمدەر مەن اۋقىمدى جوبالار ٶڭٸرلٸك ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن تۇراقتى ەكونوميكانىڭ نەگٸزٸ بولماق.
