Qazaqstan men Iran kólik dálizderin, port infraqurylymyn jáne investitsiialyq yntymaqtastyqty damytýǵa jańa serpin berýge nietti. Taraptar keiingi jyldary Eýraziia logistikasyndaǵy negizgi baǵyttardyń birine ainalǵan "Soltústik – Ońtústik" halyqaralyq dálizine erekshe nazar aýdaryp otyr. Taýar ainalymy artýy, júk tasymaly kólemi ósýi jáne jańa infraqurylymdyq jobalar eki elge saýda men tranzitti keńeitýge qosymsha múmkindik ashyp otyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
Yntymaqtastyqty damytý máselelerin Qazaqstan premer-ministriniń orynbasary - ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin men Iran Islam Respýblikasynyń jol jáne qala qurylysy ministri Farzane Sadek talqylady.
Úkimettiń baspasóz qyzmeti málimetinshe, kezdesý barysynda taraptar 2025 jylǵy jeltoqsanda Iran prezidentiniń Qazaqstanǵa resmi sapary kezinde Memleket basshylary qol jetkizgen kelisimderdi iske asyrý jaiyn qarastyrǵan. Kelissózderdiń negizgi taqyryptary "Soltústik – Ońtústik" halyqaralyq kólik dálizin damytý, port infraqurylymyn jańǵyrtý, kólik-logistikalyq bailanystardy keńeitý jáne ózara saýda kólemin ulǵaitý boldy.
Serik Jumanǵarin Iran Qazaqstan úshin óńirdegi mańyzdy saýda-ekonomikalyq seriktesterdiń biri ekenin aitty.
"Yntymaqtastyqty nyǵaitý - Memleket basshylary aiqyndaǵan strategiialyq mindet. 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan men Iran arasyndaǵy taýar ainalymy 26,4 paiyzǵa ósip, 430,2 million dollarǵa jetti. Bul ózara saýdany 3 milliard dollarǵa deiin jetkizý jónindegi jol kartasy men Iran men EAEO arasyndaǵy erkin saýda týraly kelisim aiasynda áleýet joǵary ekenin kórsetedi", – dedi Serik Jumanǵarin.
Óz kezeginde Farzane Sadek saparynyń maqsaty buǵan deiin qol jetkizilgen kelisimderdi is júzinde júzege asyrý jáne eki memleket arasyndaǵy kólik-logistikalyq ózara bailanysty odan ári damytý ekenin málimdedi.
Kelissózder barysynda "Soltústik – Ońtústik" halyqaralyq kólik dálizine erekshe kóńil bólindi. Geografiialyq ornalasýyna bailanysty Qazaqstan men Iran - Eýropa, Ortalyq Aziia, Taiaý Shyǵys jáne Ońtústik Aziia naryqtaryn bailanystyratyn "Soltústik – Ońtústik" jáne "Shyǵys – Batys" baǵyttarynyń mańyzdy qatysýshylary.
2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha "Soltústik – Ońtústik" dálizi arqyly tasymaldanǵan júk kólemi 12 paiyzǵa ósip, 3,5 million tonnaǵa jetti. Al Qazaqstan men Iran arasyndaǵy temirjol tasymaly 69 paiyzǵa artqan. Bul biznes ókilderiniń osy baǵytqa qyzyǵýshylyǵy kúsheigenin kórsetedi.
Dálizdiń áleýetin tolyq paidalaný úshin Qazaqstan tarapy infraqurylymdy jańǵyrtýǵa arnalǵan birlesken jol kartasyn ázirleýdi usyndy. Josparlanǵan sharalar iske assa, baǵyttyń ótkizý múmkindigi jylyna 20 million tonna júkke deiin ulǵaiady.
Kelissózderdiń mańyzdy taqyryptarynyń biri port infraqurylymyn damytý boldy. Iran tarapy Bender-Abbas qalasyndaǵy Shahid Radjai portynan Qazaqstanǵa jer telimin berý máselesi tolyq kelisilgenin habarlady. Qajet rásimder aiaqtalǵan soń osy aýmaq resmi túrde Qazaqstannyń qaramaǵyna ótedi.
