Jýyrda oppozitsiialyq jýrnalist Aidos Sadyqovqa Kievte qastandyq jasaldy. Áieli Natalia Sadyqova ekeýi otyrǵan kólikke belgisiz bireý kelip, jýrnaliske oq atqan. Alǵan jaraqatynan keiin Aidos Sadyqov aýyr jaǵdaida jatyr.
Bul shabýyldan keiin Qazaqstan biligin bolǵan oqiǵaǵa kinálaityndar kóbeidi. Dalanews.kz portaly Aidos Sadyqovqa jasalǵan shabýylǵa qatysty belgili saiasatker, jýrnalist Ámirjan Qosannyń pikirin surady.
Ámirjan Qosan Sadyqovqa qarsy jasalǵan qylmys tez arada ashylyp, qastandyqty uiymdastyrǵandar men oryndaýshylar óz jazasyn alýy tiis degen pikirde. Sondai-aq, saiasatker bul máseleniń kem degende, tórt jaǵy bolýy múmkin ekenin aitty.
"Birinshiden, saiasatqa qatysty, sonyń ishinde, bilikke syn aityp júrgender jaily kez kelgen aqparat qoǵamnyń qyzý qyzyǵýshylyǵyn týǵyzatyny belgili. Jáne de mundai jaǵdaidy paiadalanyp, saiasi múddesi ártúrli taraptardyń árqily qimyl-áreketin, sonyń ishinde, bir-birin aiyptap, kináli etip jatýy – zańdy ári kulaq pen kóz úirengen qubylys. Bul joly da solai bop jatqan syńaily. Sol sebepti resmi tergeý amaldarynyń nátijelerin kútý kerek dep oilaimyn. Tergeýdi ýkrain quqyq qorǵaý organdary júrgizýde. Demokratiialyq úrdister, bilik tarmaqtary arasyndaǵy tepe-teńdik ornyqqan ýkraindyq júie qylmysty ashý, qylmyskerlerdi tabýda obektivti bolady degen úmit bar. Jáne de tergeýdiń jalpy barysy, oǵan Qazaqstan jaǵy qandai qujattar men derekter usynyp jatyr, sol jaǵy meilinshe ashyq ta jariia júrgizilýi tiis.
Ekinshiden, kez kelgen qylmystyń artynda motiv turady. Ol úshin Sadyqov óziniń aqparattyq qyzmetinde naqty kimderdi synady, kimniń qytyǵyna tidi, sol jaǵyn da anyqtap alǵan abzal. Bizde keide ideialyq oppozitsiialyq ustanym men jeke tulǵalarǵa qatysty shýly aqparat taratýdy shatastyryp jatady.
Úshinshiden, Qazaqstan siiaqty sýperprezidenttik memlekette arnaiy organdar, kúshteý qurylymdary tikelei prezidentke baǵynady, sol sebepti osyndai rezonansty oqiǵalar týraly aitqanda, prezidenttiń aty atalyp jatady. Saiasi turǵydan alǵanda, prezident jalǵyz Sadyqovtyń ǵana emes, barsha qazaqstandyq azamattyń quqyǵy qorǵalýynyń konstitýtsiialyq kepili bop tabylady. Sol turǵydan alǵanda prezidenttiń oqiǵaǵa qatysty jedel pikir bildirip, otandyq resmi organdar ýkraindyq áriptesterimen tyǵyz bailanysta bolatynyn málimdeýi durys boldy dep sanaimyn.
Tórtinshi máseleniń konspirologiialyq astary da joq emes: saiasat bolǵan soń, solai bolady da. Ony da ashyq aitýymyz kerek. Toqaev keshe ǵana túkirigi jerge túspei turǵan yqpaldy «eski qazaqstandyqtardy» bilikten qýyp, bailyqtan qaǵyp jatyr. Iaǵni, ol qaýym Toqaevqa ósh, ony atarǵa oq taba almai otyr, sol sebepti oǵan qarsy gibridtik soǵys júrgizip, kez kelgen oqiǵany antitoqaevshyl piǵyldary men naqty qadamdarynda paidalana alady. Sadyqovqa qatysty jaittyń sondai da astary bolýy múmkin.
Keibir sarapshylar Sadyqovqa qatysty qylmystyń geosaiasi astary bar degendi aityp jatyr. Ózim ol oiǵa qosyla almaimyn: Qazaqstan Ýkrainamen de, osy taqyryp týrasynda attary atalyp júrgen basqa eldermen de turaqty ári jaqsy qarym-qatynasta. Sol sebepti bir jýrnaliske jasalǵan qastandyq memleketaralyq deńgeige kóterilip, geosaiasi ahýalǵa, sonyń ishinde, Qazaqstan biliginiń mańyzdy halyqaralyq sheshimder qabyldaýyna áser etedi degen artyqtaý bolar. Sóz sońynda aitarym mynaý: eski Qazaqstan tusynda da saiasi astary bar qylmystar oryn alǵan, sol kezde de tergeý júrgizilip, sot sheshimderi jariialanǵan. Bilik solardy da qaita qarap, aqiqattyń ashylýyn qolǵa alsa, quba qup bolar edi..." - dedi saiasatker.
Shabýyldan keiin Ýkrainanyń Bas prokýratýrasy da Sadyqovqa jasalǵan qastandyqqa bailanysty sotaldy tergeý amaldary bastalǵanyn habarlaǵan edi.
Aidos Sadyqov Ýkrainada resmi bosqyn mártebesin alǵan. Al 2023 jyldyń qazan aiynda Sadyqovqa Qazaqstanda "áleýmettik, ulttyq, rýlyq, tektik-toptyq nemese dini alaýyzdyqty qozdyrǵany" úshin izdeý jariialanǵan bolatyn.
Buǵan deiin Ermurat Bapi Aidos Sadyqovty jaqsy biletinin, al "Báse" qatardaǵy oppozitsiialyq resýrs ekenin aitty. Sondai-aq, depýtat bul qastandyqqa Qazaqstan biliginiń reaktsiiasy jóninde, Qazaqstannyń endigi áreketi qandai bolatyny týraly pikir bildirdi.
"Sadyqovtardyń kásibi, saiasi kózqarasy qalai bolǵany mańyzdy emes. Eń mańyzdysy ol - Qazaqstan azamaty. Qai jerden baryp saiasi baspana alsa, ol - ekinshi kezektegi másele. Sondyqtan Qazaqstannyń biligi, Qazaqstannyń tiisti memlekettik organdary Ýkraina tarapyna shyǵyp, bul máselege aralasýy kerek, suraý salýy kerek. Bul halyqaralyq dárejede rezonans alǵan oqiǵa ǵoi. Bir eldiń azamatyn ekinshi bir elde atyp ketý degen, onyń ústine jýrnalist bolsa, oppozitsiialyq resýrstyń jetekshisi bolsa, mindetti túrde Qazaqstannyń tarapy aralasýy kerek. Ekinshiden, Qazaqstannyń buǵan eshqandai da qatysy joq ekenin dáleldeýi kerek qoi. Qazaqstan tarapy únsiz qalatyn bolsa, onda basqa da pikir týýy múmkin. Qazaqstannyń biligi bul iske mindetti túrde aralasyp, istiń mán-jaiyn bilýge áreket etýi kerek degen oiym bar", - dedi Bapi.
Al Prezident Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan bul is boiynsha tergeýge qatysýǵa daiyn ekenin aitty.
"Elimizde Zań ústemdigin nyǵaityp jatyrmyz, iaǵni barlyq salada, eń aldymen, Zań ústemdigin qamtamasyz etý – basty mindet. Bul másele boiynsha meniń kózqarasym – aiqyn. Muny ózderińiz de jaqsy bilesizder. Qazaqstanda Zań men tártip bárinen biik turýǵa tiis. Sondyqtan qoǵamdaǵy barlyq qarama-qaishylyqtar men kelispeýshilikterdi tek qana quqyqtyq turǵydan, iaǵni tiisti Zańnamaǵa jáne negizgi halyqaralyq normalarǵa sáikes sheshý qajet. Keshe Qazaqstan azamaty Aidos Sadyqovqa qatysty Kievte bolǵan qylmysqa da dál osy ustanym turǵysynan qaraǵan jón. Men diplomatiialyq arnalar men quqyq qorǵaý organdary arqyly osy oqys oqiǵa boiynsha resmi suratýlar jiberý týraly naqty tapsyrma berdim. Sondai-aq qajet bolǵan jaǵdaida Qazaqstannyń resmi organdary istiń aqiqatyna jetýge járdem berý úshin tergeý jumysyna qatysýǵa daiyn ekenin aitqym keledi, – dedi Prezident."
