Qadirli oqyrman, eshten kesh jaqsy. Biznesmen bolý qiyn sharýa emes. Sizdiń de qolyńyzdan keledi. Internetti paidalanyp, saýda jasaýdyń túk qiyndyǵy joq. Tómendegi jazbalardy oqyńyz, oilanyńyz, shabyt alyńyz!
Alma pis, aýzyma tús...
Afrikanyń bir aýyly mańynda papaiia degen jemis taldyń basynda ósedi eken. Kúzde dál sol jemis pisken kezde qatty jel soǵady eken de, sol aýyldyń adamdary jerge túsken jemisti mol qylyp jinap alyp, jyl boiy qorektenedi eken.
Bir jyly kúzde jel soqpai qalypty da, sol aýyldyń adamdary túgel ashtan qyrylyp qalǵan kórinedi...
Bizdiń kei baýyrlarymyzdyń ómir súrýi sol aýyl adamdarynyń tirlikterin eske túsiredi... «Alma pis, aýzyma tús» degen osy ǵoi.
[caption id="attachment_10373" align="alignleft" width="357"]
Tehnika tilin biletin qazaq nege joq?
Búkil Almatydan videokonferentsiia jasaýdy uiymdastyryp beretin bir qazaq tappadym.
Birinshi «Biznes treningti» Astanaǵa onlain rejimde uiymdastyrmaq bolyp, mamandar izdedik. Ádettegidei «Gýglǵa» júginemiz ǵoi. Ókinishke qarai, 2 kúnde jiyrma shaqty kompaniialarmen jeke adamdarǵa habarlasyp, ishinen bir qazaq maman tappadyq. Amalsyz orys azamattarynyń qyzmetin paidalanatyn boldyq. Baǵasy da arzan emes.
Tólen Ramazanuly siiaqty baýyrlar: «Qazaqtar oryssha da, aǵylshynsha da bilmeýi kerek» dep aiǵailaidy. Sonda bar tehnikanyń tilin basqa ulttar bilip, biz sol óleń aityp, mal baǵyp, táshki iterip júre beremiz be?..
Gollandyq aýrý nemese jer asty bailyǵynyń qarǵysy
Ekonomikada «Gollandskaia bolezn ili prokliatie resýrsov» degen uǵym qalyptasqan.
Kóp elder úshin jer asty bailyǵy baq emes, sor bolyp jabysqan. Biz solardyń aiaǵyn qushpas úshin jantalasyp, saýdany igerip, qyzmet kórsetetin mekemeler, óndiris oryndaryn ashýmen ainalysýymyz kerek.
Taǵy da jer asty bailyǵy týraly...
Ulan baitaq jeri bar, biraq etti Argentina men Braziliiadan, sútti Qyrǵyz aǵaiynnan, kókónisti kórshi elden, kiim keshegin Qytai men Qyrǵyzdan, kurylys materialyn Resei men Qytaidan, basqasyn basqa elderden satyp alyp, ShOÝlatyp júrgen bir el bar! Ol – myna biz, Qazaq degen halyqpyz!
Ǵylym da, óndiris te, biznes te damymaǵan. Kez kelgen erinbegen shetelden kelgen kelimsekter bizge kelip, kafe, restoran, saýda dúkenderin, óndiris oryndaryn ashyp, Qazaqty jaldap jumys istetip, tabys taýyp jatyr!
Bizde qazir nieti qara bir top bar. Olardyń oiy men isi: qalaida qazaqty osy nadan qalpynan shyǵarmai, til de úiretpei, saýda da jasatqyzbai, óndiriske jolatpai, biznes te ashtyrmai, osy qalpynda ustap qalý!
Olar: «Qazaq tek qazaq tilinde sóilesin, oryssha da, aǵylshynsha da úirenbeńder, osy qalpynda qalyńdar! «Til úiren, óner úiren, kásip jasa» degender – qazaqtyń jaýlary, senderdi máńgúrt qylmaqshy» degen uranmen týǵan halqyna qastandyq jasap jatyr!
Ádeii emes, bilmegendikten! Álemdik básekelestikti, ǵalam men ǵylym qaida damyp bara jatqanyn túsinbegendik pen qarańǵylyqtyń kesirinen.
Olarǵa daýys qosyp júzdegen, myńdaǵan qazaq jastary moiyn tamyrlary bileýlenip, aiǵaiǵa basady.
Aitatyndary: «Qazaqtar tynymsyz ǵylymdy da, tildi de, óndiris pen kásipti de igerip jatyr, biraq bárine bilik kináli! Bilik bolmasa, olar keremet bolyp keter edi!».
«Tym bolmasa kettiń ǵoi mal baǵa almai». Abai atam jylaǵan qazaq sol keipinde.
Erteń jer asty bailyǵy taýsylǵanda osylardyń keselinen 1932 jylǵy qasiret oiynshyq bolyp qala ma dep shoshimyn!!
Qazaq bai bolsa, kimge ziian?
Sonda Qazaqtardyń bári kásip ashyp, baiyp ketedi me?
Biraz Qazaqtardy osy oi shoshytady. «Aitýǵa ońaiǵa» bir kásipker bai aǵamyz qatysty. Mal sharýashylyǵy, kafesi bar eken. «Men jastar tezirek kásip ashyńdar, biznespen ainalysyńdar» dep aityp jatyr edim, álgi aǵamyzǵa sóz tigende:«Sen ne aityp otyrsyń, sonda qazaqtyń bári kásipker, bai bolyp ketedi me?» dep dúrse qoia berdi. Ol kisiniń sózin sol jerde otyrǵan sheneýnik te ilip áketip, qoldap, meni mazaqtap kúldi.
QazUÝ-diń joǵary kýrs stýdentterimen jáne magistranttarymen jolyqtym. Art jaqta otyrǵan bir jigit ornynan turyp: «Sonda qazaqtyń bári kásipker bolýy kerek pe? Mysaly, nege jaqsy santehnik bolmaidy? Jumysty sonda kim isteidi?» dep keńirdektep bolmai qoidy.
Artynan surasam, Aidyn degen muǵalimi aitady: «Ol ózi baidyń balasy, ózi de kásipker» dep.
Osy feisbýkta da Temirbek siiaqty aǵalarymyz «Ahmetbek, osy sen ne aityp júrsiń, qazaqtyń bári kásipker bolyp ketse, maldy kim baǵady, edendi kim jýady?» dep qoimaidy.
Aǵaiyndar-aý, qazirgi Qazaqtyń 80%-ynda bai bolý emes, kún kóris máselesi tur!
Qazaqtyń deni saýda istep, qyzmet kórsetetin oryndar ashyp, shaǵyn óndiris quryp, joqtyqtan qutylsa, sizderge ne ziian? Joq, menen basqaǵa bolmasyn degen mysyqtileý me? Sony uǵa almadym!
[caption id="attachment_10374" align="alignright" width="392"]
Biznes trening degen ne?
«Esik aldy top sheńgel, top sheńgelge kelgende, ózińe óziń senseń kel» degendei, «Biznes-Bastaýǵa» ózińe óziń senseń kel» deimiz!
Biznes treningke qatysamyn degen aǵaiynǵa biraz nárselerdi eskerte ketsem dep edim.
Jalpy, meniń túsingenim kóptegen adamdar, buryn biznes treningterge qatyspaǵan sekildi. Biznes trening degenniń ne ekeni jaily ortaq túsinik, pikir joq eken. Ókinishke qarai, qazaq tilinde de Biznes trening jaily málimetter joq!
«Gýglden» «Biznes trening – chto eto takoe» dep izdeseńiz, júzdegen anyqtamalar shyǵady.
Biznes bastaýdyń biznes treningteri úsh topqa arnalady:
- Kásip bastaiyn dep oilap, armandap, daiyndalyp, biraq neden bastap, nemen ainalysaiyn, qai jolǵa túseiin dep júrgen jandarǵa durys jol tańdap almasa, adasyp, bankrot bolý qaýpi bar ekenin bárimiz bilemiz.
2. Kásip bastaiyn degen birneshe ideialary bar, biraq qalai bastaýdy bilmei júrgen adamdarǵa.
3. Kásibi bar, biraq tutynýshy az bolyp, tabysyna kóńili tolmai, isimdi ulǵaitsam deitin kásipkerlerge.
Bizdiń treningterdiń basqa biznes treningterden aiyrmashylyǵy:
1. Qamtylatyn taqyryptar. Qazaqstanda jáne basqa memleketterdegi biznes treningter negizi belgili bir taqyrypta ǵana ótedi. Ony internetten jáne bolyp jatqan biznes treningterdiń baǵdarlamasynan kóre alasyzdar. Biz biznes bastaý úshin eń mańyzdy taqyryptardyń bárin qamtimyz.
2. Baǵasy. Bir ǵana taqyrypty qamtityn bir kúndik treningterdiń baǵalary 100 000-nan 200 000 teńgege deiin. Qazir bolyp jatqan Gandpaps, Arhangelskii jáne de basqa trening uiymdastyrýshylarynan surap bilýge bolady. Bizdiń treningter olardan 5-10 esege deiin arzan.
3. Sabaq kestesi. Biznes trening 4 taqyrypqa bólingen. Unaǵanyna jáne keregine ǵana qatysa alasyz. Aqysy bólek tólenedi.
4. Nátijesi. Talaby men qajyrlylyǵy jetik adamdar bir aidan soń óz kásipterin bastap kete alady. Biz naqty joldaryn kórsetip beremiz. Kóp treningterden ótken adamdardan bir aidan soń surasańyz, ne estip, ne qoiǵanyn esine de túsire almaidy.
5. Naqty is júzinde kómegimiz. Biznes jasaýdaǵy eń qiyn bóligin biz ózimizge alýǵa tyrysamyz.
Ǵalamtorda sait jasaý. Qazir Qazaqstanda jaqsy sait jasai alatyn kompaniialar óte az jáne baǵalary tym qymbat. Árine,sizder jaqsy sait jasaityn kompaniia taba alsańyzdar sol jerge jasata beresiz.
Ǵalamtorda jarnama jasaý. Kontekst jáne SMM. Bul quraldardy joǵary deńgeide meńgergen Qazaqstanda sanaýly ǵan amamandar bar. Ony igerý úshin kompiýterdi óte jaqsy bilý kerek jáne birneshe ai boiy jattyǵý kerek. Ony da biz óz moinymyzǵa alýǵa tyrysamyz. Eger de siz Kontekst pen SMM-d ijúrgizip beretin basqa maman, ne ózińiz igerip alsańyz, árine, onda óz erkińiz biledi.
6. Seriktes taýyp berý. Shetelderden senimdi, sapaly zat jiberip turatyn seriktes (postavshik) taýyp berý. Ony da biz kómektesip, sheship berýge tyrysamyz. Biraq barlyq kásip bastaimyz degen adamdarǵa taýyp beremiz dep ýáde bere almaimyz. Bundai qyzmetti birde-bir trening ótkizetin kompaniia jasamaidy.
Sóz sońynda aitatynymyz: 100% kepildik tek Allanyń qolynda. Biz jolyn kórsetemiz, bilgenimizdi úiretemiz. Ary qarai sol aýyr da qiyndyǵy mol joldy Siz júrip ótýińiz kerek!
business – delo, is.
Biznesmen – zaniatoi chelovek – Jumysbasty adam, isker adam.
Eski aǵylshyn tilinde bizignes – bisig, «Tynymsyz, arpalysqan, sharshaǵan, qobaljyǵan, abyrjyǵan, tyrmysqan, tegeýrindi, tabandy, qajyrly» degendi bildiredi.
Ózińizge senimińiz bolmasa, bizneske jolamaǵan durys. Istep júrgen jumysyńyzdan airylyp, dalada qalsańyz obaly bizge bolady.
«Esik aldy top sheńgel, top sheńgelge kelgende, ózińe óziń senseń kel» degendei, «Biznes-Bastaýǵa» ózińe óziń senseń kel» deimiz!
Ońai jol joq!
