Áńgimeniń ashyǵyn aitsaq, bizdiń qandai álipbidi qoldanatynymyz olar úshin bári bir. 25 jylda turyp jatqan eli men Otanynyń tilin úirenip alýǵa umytylmaǵandardan ne kútýge bolady?
Olar bolsa, til úirenýdiń ádistemesi qalyptaspaǵanyn aityp, synyqqa syltaý izdeýmen boldy.
Búginde qajet bolǵandyqtan milliondaǵan adam az ǵana ýaqyttyń ishinde aǵylshyn tilin úirenip alyp jatyr. Óz basym aǵylshyn tilin úiretetin ǵalamat ádistemesi bar dep aita almaimyn. Eń basty qozǵaýshy kúsh aǵylshyn tiline degen qajettilik. Al bizder Táýelsizdik 25 jyl ótse de, qazaq tilin úirenýge yqylasy aýǵan jurtty kóre almai kelemiz.
Til úirenýge qulyqsyz jandar 42 tańbaly kiril álipbiimen júre bergendi qalaidy.
Olar – Ál-Farabi, Abai, Mahambet, Shákárim, Qurmanǵazy, Áýezovti (qazaqtyń ǵulamalary qandai álipbidi paidalanǵanyn bile me eken?) dúniege ákelgen halyqtyń tarihyn tanyp bilýge esh ýaqytta umtylǵan emes.
Olar bizdiń arab tilinde jazylǵan kóne tarihymyzdy qurtý úshin ne istemedi deseńizshi?
Olar Beiimbet pen Iliiastyń qazaqtyń myńjyldyq tarihy men mádenieti týrasynda jazǵan hattaryn esh ýaqytta oqymady.
Olar tarihyn tanytýǵa umytylǵan ultjandy azamattar sekildi kóne qoljazbalardy ejiktep oqyp, qinalǵan joq. Sondyqtan olardy qazaq tiliniń taǵdyry esh ýaqytta qyzyqtyrmaidy.
Olardyń biri qoǵamnyń ózgerissiz qalǵanyn qalasa, endi biri úirenshikti dúnieler kúndelikti ómirimizde óziniń statýsyn joǵaltpaýy úshin janyn salyp kúresedi.
Olar latynshadaǵy mátinderdi kompiýterlik baǵadarlamalardyń kómegimen qisyq kirilshege aýdara salǵandy jón sanaidy. Ózderi shetelge shyǵyp, elektrondy aderster men domenderdi terip, qymbat Mercedes, Toyota kólikterin satyp alǵanda latyn álipbiin erkin qoldanyp, barynshy qyzyǵyn kóredi. Sondyqtan latyn álipbiine kóshý máselesi tartysqa túsken sátte biz de qarap qalmaýymyz kerek. Latyn álipbiine kóshýimiz Qazaqstannyń tehnologiialyq básekelestikke qulash urýy, kerek deseńiz ultymyzdyń taǵdyry dep qarastyrýmyzǵa bolady.
Álixan BÁIMENOV
Derekkózi: qazaquni.kz
