Almatylyq epidemiolog «delta» shtamynan qutylýdyń jalǵyz joly vaktsina ekenin aitty
K. Qurmanovanyń aitýynsha, qaladaǵy epidemiialyq jaǵdai kúrdeli. Óitkeni jańa «delta» shtamynyń kontagiozdyǵy joǵary ári anyqtalǵan shtamdarǵa qaraǵanda 60%-ǵa juqpaly. Eger SARS-CoV2 ainalmaly shtamyn bir juqtyrǵan adam ony ainalasyndaǵy 3-4 adamǵa juqtyrsa, «delta» shtamyn 5-6 adam juqtyrady. Shtamnyń inkýbatsiialyq kezeńi qysqa, 7 kúnge deiin. Sondai-aq aýrý juqtyrǵan adamnyń býyndary men ishi qatty aýyrady, júregi ainyp, qusqysy keledi. Aýrý aiaqtyń tómengi bóliginiń mikrotrombozyna ákelýi múmkin.
– Sońǵy zertteýler kórsetkendei, «úndilik» koronavirýs shtamynyń qaýiptiligi sol, aýrýhanaǵa jatý men ólim qaýpi joǵary. Koronavirýs infektsiiasynan keiin derttiń aýyrlyǵyna qaramastan endoteliit, tamyrly mikro jáne makrotromboz túrinde asqynýlar baiqalady, iaǵni, ártúrli organdar men júielerge áser etýi múmkin, – dedi professor.
Virýstyń mýtatsiiasy týraly suraqqa K. Qurmanova quramynda RNQ bar koronavirýs tabiǵatta joǵary ózgergishtikke ie dep jaýap berdi.
Eger popýliatsiiada ujymdyq immýnitet qalyptassa, virýs mýtatsiiaǵa ushyramaidy, óitkeni ol tek tiri jasýshalarda kóbeie alady.
– Virýstyń jańa mýtatsiiasymen kúresýdiń jalǵyz joly vaktsina alý. Ujymdyq immýnitet halyqtyń 70%-dan astamy vaktsina alǵanda jáne aýyrǵan kezde qalyptasady, – dedi meditsina ǵylymdarynyń doktory
K. Qurmanova KVI juqtyrýdyń sebepterin aitty. Onyń aitýynsha, aýrýdan keiin virýsqa qarsy immýnitetti qalypqa keltirý qarqyndy jáne uzaq, álsiz ári qysqa merzimdi bolýy múmkin. Munyń bári adamnyń denesiniń reaktivtiligine bailanysty, sondyqtan aýrýdan keiin qaita infektsiia joǵalmaidy.
Professor sonymen qatar balalar men jastardyń aǵzasynda COVID-19-ǵa qarsy antideneler joq ekenin aitty. Balalar jańa «delta» shtammymen 5 ese jii aýyra bastady. K. Qurmanovanyń aitýynsha, Qazaqstan balalardy vaktsinalaý qajettiligi týraly oilanýy kerek. Bul máseleni ǵalymdar, epidemiologtar jáne klinikter talqylaidy.
Sondai-aq, professor immýndyq jaýap vaktsinanyń tolyq kýrsynan keiin shamamen 3-4 aptadan keiin paida bolady, onyń ishinde 2 komponent alynady. Osy ýaqytqa deiin denede antideneler paida bolady jáne taldaý immýnitettiń naqty deńgeiin kórsetedi.
Eske salsaq, 2021 jylǵy 3 shildedegi jaǵdai boiynsha Almatyda 480 myńnan astam adam vaktsina aldy.
Qalada meditsinalyq uiymdarda, mektepterde, mádeniet, sport nysandarynda, bazar men qalanyń SOSO-da 211 vaktsina pýnkti jumys isteidi (250-ge deiin ulǵaitý múmkindigimen). 300-den astam ekpe brigadasy qyzmet atqarady.