Almatyda «Jeńis tarihy» atty patriottyq chellendji bastaldy

Almatyda «Jeńis tarihy» atty patriottyq chellendji bastaldy
Almaty ákimdiginiń baspasóz qyzmeti

Búgin Almatyda Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan «Jeńis tarihy» dep atalatyn chellendji bastaldy. Onlain-aktsiiaǵa mektep oqýshylary, jastar men almatylyqtar belsendi qatysyp jatyr. Olar soǵysqa qatysqan týystarynyń nemese áskeri jyldardaǵy otbasylyq muraǵattaǵy fotosýretterin áleýmettik jelilerge jariialap, olardy qysqasha áńgimelermen nemese esteliktermen birge usynýda, dep habarlaidy Dalanews.kz

Almatylyqtardyń árbir otbasy derlik óz atasy men ájesiniń esteligin qasterlep saqtaidy – bul qara-aq fotosýretter, sarǵaiǵan hattar, jeke zattar bolýy múmkin. Bizdiń beibit kúnimiz úshin janyn qiǵan batyr ata-babalarymyzdyń erlikteri, Otanyna adal bolǵan júzdegen myń qazaqstandyqtardyń jadynda máńgilikke qalady!

Mysaly, Almaty turǵyny Irina Amirova óz atalarynyń oqiǵasymen bólisti:

«Bizdiń otbasymyzda soǵysqa eki arǵy atam qatysqan. Biri – jaiaý ásker, ekinshisi – saper bolǵan. Olar bir-birimen tanys bolmaǵan, biraq olardyń joldary Jeńiske degen senimde túiisti. Biri aiaǵynan aiyrylyp, biraq ómirge degen súiispenshilikpen oraldy. Ekinshisi 1943 jyly Smolensk túbinde habar-osharsyz ketken. Onyń esimi obeliskke qashap jazylǵan, biz jyl saiyn mamyrda sol jerge gúl aparamyz. Bul eki taǵdyr – soǵystyń qos qyry: qaza qaiǵysy men tózim. Otbasymyz olardyń esteligin saqtaidy, óitkeni bul beibit ómir bizge qandai baǵamen kelgenin eshkim umytpaýy kerek. Bul – meniń Jeńis tarihym».

Taǵy bir áleýmettik jeli qoldanýshysy Aijan Maratova atasynyń aǵasy týraly aityp berdi:

«Atamnyń aǵasy Leningradty jankeshtilikpen qorǵaǵandardyń biri bolǵan. Soǵys jaily sirek aitatyn, kóbine únsiz qalatyn, ishki jan-dúniesinde kóp nárseni jasyryp júretin. Jeńis kúni ol árqashan sabyrly bolatyn. Biraq bir jyly, búkil otbasymyzben qaza tapqandar eskertkishine barǵanda, onyń erni dirildep, kózinde jas jyltyrap turǵanyn kórdim. Ol jai ǵana bylai dedi: "Shynaiy jeńis – tek qalalardy azat etýde emes, fashizmdi jeńýde emes. Jeńis – halyqtyń bárin bastan ótkerip, adamshylyqtan aiyrylmai, aman qalǵanynda". Bul sózder máńgi esimde qaldy».

Áleýmettik jelilerde almatylyqtar ózderiniń ata-ájeleriniń soǵys jyldaryndaǵy oqiǵalarymen belsendi bólisýde. Dál osy jerde erlikpen Otanyn qorǵaǵan ataqty atqyshtar diviziialary qurylǵan bolatyn.

Soǵystyń alǵashqy kúnderinde Almaty mańynda oq atý men qazirgi zamanǵy soǵys ónerine úiretetin oqý-jattyǵý alańdary paida boldy. 1941 jyly tek Almatydaǵy atqyshtar-pýlemetshiler ýchilishesi ǵana armiiaǵa 2429 jas ofitser daiyndady.

Áskerge shaqyrylǵandar men eriktiler qatarynan general-maior Ivan Panfilov basqarǵan aty ańyzǵa ainalǵan 316-atqyshtar diviziiasy quryldy. Bul diviziia soǵystyń sheshýshi shaiqastarynda iyq tirestire erlik kórsetti.

1942 jyldyń 13 tamyzynda Almatydan maidanǵa 100-atqyshtar brigadasy attandy. Ol alǵashqy ulttyq quramalardyń biri boldy.