Almaty oblysynda óńir basshysy Marat Sultanǵazievtiń tóraǵalyǵymen jer resýrstaryn tiimdi paidalaný jáne zańsyzdyqtardyń aldyn alý máseleleri talqylanǵan keńes ótti. Jiynda oblysta paidalanylmai jatqan aýyl sharýashylyǵy jerleri, paidaly qazbalardy zańsyz óndirý faktileri, sondai-aq memlekettik tapsyrmalardyń formaldy oryndalýy negizgi kún tártibine shyǵaryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Amanjol Ábdirahmanovtyń aitýynsha, 2022–2025 jyldar aralyǵynda Almaty oblysynda aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jalpy kólemi 1,26 mln gektar paidalanylmai jatqan jer anyqtalǵan. Onyń ishinde:
- 517,2 myń gektar jer memleket menshigine qaitarylǵan;
- 2025 jyldyń ózinde 91,1 myń gektar jer qaita alynǵan.
Qazirgi tańda 323 myń gektar jer qaitadan aýyl sharýashylyǵy ainalymyna engizilgen. Sonymen qatar:
- 9,4 myń gektar jer boiynsha sot óndirisi júrip jatyr;
- 2,1 myń gektar jer iesiz múlik retinde tirkelgen;
- 272,6 myń gektarǵa qatysty jer salyǵyn arttyrý jóninde uiǵarymdar berilgen.
Sondai-aq senimsiz jer paidalanýshylarmen kelisimsharttardy buzý maqsatynda 1 059 jer ýchaskesine (136 myń gektar) qatysty qujattar ázirlenip jatqany habarlandy.
«Bizdiń mindet – jerdi qaitarý ǵana emes, ony naqty ekonomikaǵa engizý. Biyl qosymsha 40 myń gektar jerdi memleketke qaitarýdy, bes infraqurylymdyq jobany iske asyrýdy jáne Almaty mańynda úsh indýstriialyq aimaq qurýdy josparlap otyrmyz», – dedi Amanjol Ábdirahmanov.
Memleket menshigine ótken jerlerdiń 322,9 myń gektary qaita aýyl sharýashylyǵy ainalymyna engizilgen. Onyń ishinde:
- 165,9 myń gektar – konkýrs arqyly úlestirilgen;
- 138,5 myń gektar – jergilikti turǵyndardyń mal jaiýyna berilgen;
- 18,5 myń gektar – investitsiialyq jobalarǵa baǵyttalǵan.
2025 jyly birqatar aýdandar men Qonaev qalasynda sáýlet jáne jer zańnamasynyń saqtalýyna taldaý júrgizilgen. Nátijesinde jer ýchaskelerin berý kezinde jáne olardyń maqsatty baǵytyn bas josparǵa qaishy ózgertý derekteri anyqtalǵan.
Aldyn alý sharalary retinde vedomstvoaralyq ózara is-qimyl tetikteri bekitilip, monitoring kúsheitildi. Sonyń nátijesinde 2025 jyly zańbuzýshylyqtar sany aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda azaiǵan.
Keńeste jer qoinaýyn paidalaný máselesine de erekshe nazar aýdaryldy. Kásipkerlik jáne indýstriialyq-innovatsiialyq damý basqarmasy basshysynyń orynbasary Aigúl Manasbaevanyń málimetinshe, Almaty oblysynda shamamen 296 karer jumys isteidi. Óńirdiń shikizat qory oblys pen Almaty qalasynyń qajettiligin tolyq qamtamasyz etedi.
«2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha paidaly qazba óndirý kólemi 13 paiyzǵa artty. Al 2025 jyly biýdjetke túsken túsim 18,2 mlrd teńgeni qurady», – dedi Aigúl Manasbaeva.
Alaida zańsyz óndirý máselesi áli de ózekti. 2025 jyly:
- 18 zańsyz óndirý faktisi anyqtalǵan;
- aldyn ala esep boiynsha 15,1 mlrd teńge shyǵyn keltirilgen;
- atalǵan derekter boiynsha qylmystyq ister qozǵalǵan.
Ásirese Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy bir aýyldyq okrýgte bir jer ýchaskesinde zańsyz qazba óndirý deregi jyl basynan beri 25 ret qaitalanǵan.
Keńesti qorytyndylaǵan oblys ákimi Marat Sultanǵaziev buryn berilgen tapsyrmalardyń tolyq oryndalmaǵanyn atap ótti.
«Jer men jer qoinaýyn zańsyz paidalaný ekonomikaǵa da, ekologiiaǵa da tikelei ziian keltiredi. Sondyqtan barlyq tapsyrmalar formaldy emes, naqty ári tolyq oryndalýy tiis. Zańsyz sheshimder joiylyp, jer memleket menshigine qaitarylýy qajet», – dedi óńir basshysy.
Sonymen qatar ákim jerdi qaitarý boiynsha sot jumystaryn jáne tekseristerdi kúsheitýdi, aýmaqtardy fýnktsionaldyq maqsattaryna qarai naqty bólip josparlaýdy, egjei-tegjeili josparlaý jobalaryn aiaqtaýdy jáne Almaty aglomeratsiiasynda aýyl sharýashylyǵy jerlerin bólshekteý tájiribesin toqtatýdy tapsyrdy.
Sondai-aq zańsyz qazba óndirý oryndaryna baqylaý beketterin ornatý jáne vedomstvoaralyq ózara is-qimyldy keńeitý josparlanyp otyr.
