Almaty oblysynda óńir basshysy Marat Sultanǵazıevtiń tóraǵalyǵymen jer resýrstaryn tıimdi paıdalaný jáne zańsyzdyqtardyń aldyn alý máseleleri talqylanǵan keńes ótti. Jıynda oblysta paıdalanylmaı jatqan aýyl sharýashylyǵy jerleri, paıdaly qazbalardy zańsyz óndirý faktileri, sondaı-aq memlekettik tapsyrmalardyń formaldy oryndalýy negizgi kún tártibine shyǵaryldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Amanjol Ábdirahmanovtyń aıtýynsha, 2022–2025 jyldar aralyǵynda Almaty oblysynda aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jalpy kólemi 1,26 mln gektar paıdalanylmaı jatqan jer anyqtalǵan. Onyń ishinde:
- 517,2 myń gektar jer memleket menshigine qaıtarylǵan;
- 2025 jyldyń ózinde 91,1 myń gektar jer qaıta alynǵan.
Qazirgi tańda 323 myń gektar jer qaıtadan aýyl sharýashylyǵy aınalymyna engizilgen. Sonymen qatar:
- 9,4 myń gektar jer boıynsha sot óndirisi júrip jatyr;
- 2,1 myń gektar jer ıesiz múlik retinde tirkelgen;
- 272,6 myń gektarǵa qatysty jer salyǵyn arttyrý jóninde uıǵarymdar berilgen.
Sondaı-aq senimsiz jer paıdalanýshylarmen kelisimsharttardy buzý maqsatynda 1 059 jer ýchaskesine (136 myń gektar) qatysty qujattar ázirlenip jatqany habarlandy.
«Bizdiń mindet – jerdi qaıtarý ǵana emes, ony naqty ekonomıkaǵa engizý. Bıyl qosymsha 40 myń gektar jerdi memleketke qaıtarýdy, bes ınfraqurylymdyq jobany iske asyrýdy jáne Almaty mańynda úsh ındýstrıalyq aımaq qurýdy josparlap otyrmyz», – dedi Amanjol Ábdirahmanov.
Memleket menshigine ótken jerlerdiń 322,9 myń gektary qaıta aýyl sharýashylyǵy aınalymyna engizilgen. Onyń ishinde:
- 165,9 myń gektar – konkýrs arqyly úlestirilgen;
- 138,5 myń gektar – jergilikti turǵyndardyń mal jaıýyna berilgen;
- 18,5 myń gektar – ınvestısıalyq jobalarǵa baǵyttalǵan.
2025 jyly birqatar aýdandar men Qonaev qalasynda sáýlet jáne jer zańnamasynyń saqtalýyna taldaý júrgizilgen. Nátıjesinde jer ýchaskelerin berý kezinde jáne olardyń maqsatty baǵytyn bas josparǵa qaıshy ózgertý derekteri anyqtalǵan.
Aldyn alý sharalary retinde vedomstvoaralyq ózara is-qımyl tetikteri bekitilip, monıtorıń kúsheıtildi. Sonyń nátıjesinde 2025 jyly zańbuzýshylyqtar sany aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda azaıǵan.
Keńeste jer qoınaýyn paıdalaný máselesine de erekshe nazar aýdaryldy. Kásipkerlik jáne ındýstrıalyq-ınnovasıalyq damý basqarmasy basshysynyń orynbasary Aıgúl Manasbaevanyń málimetinshe, Almaty oblysynda shamamen 296 karer jumys isteıdi. Óńirdiń shıkizat qory oblys pen Almaty qalasynyń qajettiligin tolyq qamtamasyz etedi.
«2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha paıdaly qazba óndirý kólemi 13 paıyzǵa artty. Al 2025 jyly búdjetke túsken túsim 18,2 mlrd teńgeni qurady», – dedi Aıgúl Manasbaeva.
Alaıda zańsyz óndirý máselesi áli de ózekti. 2025 jyly:
- 18 zańsyz óndirý faktisi anyqtalǵan;
- aldyn ala esep boıynsha 15,1 mlrd teńge shyǵyn keltirilgen;
- atalǵan derekter boıynsha qylmystyq ister qozǵalǵan.
Ásirese Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy bir aýyldyq okrýgte bir jer ýchaskesinde zańsyz qazba óndirý deregi jyl basynan beri 25 ret qaıtalanǵan.
Keńesti qorytyndylaǵan oblys ákimi Marat Sultanǵazıev buryn berilgen tapsyrmalardyń tolyq oryndalmaǵanyn atap ótti.
«Jer men jer qoınaýyn zańsyz paıdalaný ekonomıkaǵa da, ekologıaǵa da tikeleı zıan keltiredi. Sondyqtan barlyq tapsyrmalar formaldy emes, naqty ári tolyq oryndalýy tıis. Zańsyz sheshimder joıylyp, jer memleket menshigine qaıtarylýy qajet», – dedi óńir basshysy.
Sonymen qatar ákim jerdi qaıtarý boıynsha sot jumystaryn jáne tekseristerdi kúsheıtýdi, aýmaqtardy fýnksıonaldyq maqsattaryna qaraı naqty bólip josparlaýdy, egjeı-tegjeıli josparlaý jobalaryn aıaqtaýdy jáne Almaty aglomerasıasynda aýyl sharýashylyǵy jerlerin bólshekteý tájirıbesin toqtatýdy tapsyrdy.
Sondaı-aq zańsyz qazba óndirý oryndaryna baqylaý beketterin ornatý jáne vedomstvoaralyq ózara is-qımyldy keńeıtý josparlanyp otyr.
