Tehnologiia qaryshtap damyǵanymen, ókinishke qarai, búginderi sonymen bailanysty alaiaqtyq jaǵdailary da jiilei túsýde. Bul aradaǵy is-qimyl jaǵdailary óte uqsas, al shyǵyndar kólemi san millionǵa ainalyp shyǵa kelýi yqtimal. Mundai alaiaqtyqtyń aldyn ala jolyn kesýge bolady, eger qońyraý shalǵan adammen aradaǵy áńgimeni kilt úzseńiz nemese bankke habarlasyp, basyńyzdan ótken jaǵdaidy baiandap berseńiz, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Búgingi maqalamyzǵa aqshasynan aiyrylyp qala jazdaǵan bank tutynýshylarynyń basynan ótken jaǵdailary arqaý. Sondyqtan onymen tanysyp qana qoimai, tamyr-tanystaryńyzben de bólise otyryńyzdar. Sonda qoǵam alaiaqtardyń qalai áreket etetinin jaqsy túsinip, aldyn ala qam jasai alady. Máselen, Forte Bank osyndai jaǵdaiǵa tap bolǵan tutynýshylaryna qalai kómekteskenin aityp berdi. Sondai-aq bul maqalada jalpy filialdardaǵy menedjerlerge bastan ótken oqiǵany aina-qatesiz jetkizý nege mańyzdy ekenin túsindire ketetin bolamyz.
Gipnoz jáne 7 mln teńge
Búgingi tańda bank qyzmetkerlerine tutynýshyǵa saýatty qyzmet kórsetip qana qoimai, psiholog bolýyna da týra kelip jatady. Máselen, birde Forte banktiń turaqty klienti bólimshege kelip, depozitte jatqan barlyq aqshasyn shuǵyl sheshý kerektigin aitqan, onda da anaý-mynaý emes, baqandai 7 mln teńgeni. Onyń ústine tutynýshy gipnozǵa túskendei ózin birtúrli ustaǵan. Ol qatty qobaljyp, telefonmen sóilesip, menedjerdiń ádettegi suraqtaryna jaýap bermegen, tek "aqshamdy ber" dei bergen. Sonyń aldynda ǵana onyń uly bankke qońyraý shalyp, ákesi telefonǵa jaýap bermei jatqanyn jáne onyń basqa banktegi depozitten aqsha sheshkenin eskertken.
Bank qyzmetkerleri "tehnikalyq aqaýlar oryn aldy" degen jeleýmen depozitti ýaqytsha buǵattaýǵa májbúr boldy. Al bul ýaqyt klienttiń týystarynyń bank bólimshesine kelip jetýi úshin jaqsy jaǵdai týdyrdy. Olar óz kezeginde er adamdy sabyrǵa shaqyryp, qońyraý shalyp jatqan alaiaqtar ekenin jáne ózderine eshqandai qaýip tónip turmaǵanyn aitty. Mine, osydan keiin ǵana tutynýshy telefondy ústel ústine qoiyp, buǵan deiin kiberqylmyskerlerdiń yqpalynda bolǵanyn bir-aq uqty.
Milliondy aityp, bopsalaý
Alaiaqtardyń tuzaǵyna árkimniń túsý qaýpi bar, ásirese qylmyskerler onyń jaqyndaryna, dostaryna nemese banktegi jinaǵyna qaýip tónip turǵanyn aityp, esin shyǵarsa. Qostanai qalasynyń turǵyny osyndai jaǵdaiǵa tap bolǵan. Ol 3 million teńge nesie tirketip, ony úshinshi tulǵalardyń shottaryna aýdarý úshin Forte bólimshesine bas suǵady. Tutynýshy páterin jóndeý úshin qarajat kerek ekenin aitqanyna qaramastan, bank qyzmetkerleri bul arada bir shikilik baryn ańǵarady. Sóz barysynda oǵan ózin Ulttyq bank pen politsiia qyzmetkerleri retinde tanystyrǵan adamdar qońyraý shalǵany belgili boldy. Olar onyń atyna nesie rásimdelip jatqanyn aityp sendirip, aqshasyn jańa nesie alý arqyly "qorǵaýdy" usynǵan. Bank menedjerleri bul alaiaqtar ekenin aityp, jaǵdaidy jaqsylap túsindirip, nesieni aldyrtpaǵan. Sonyń arqasynda ózgeler úshin tutynýshy qaryzǵa belshesinen batpady.
Mahabbat pa, zalaýat pa?
Alaiaqtar adamǵa jaqyn sezim - mahabbatty da utymdy paidalanady. Iá, qalai deisiz be? Mysaly, qaraǵandylyq kelinshek Qazaqstanǵa tezirek jetýi úshin jolyna dep súiiktisine aqsha aýdarý maqsatynda Forte filialy qyzmetine júgingen. Biraq ol usynǵan shetel el azamatynyń rekviziti emes Qazaqstan turǵynyniki bolyp shyqty. Menedjer eger aqsha shynymen de sheteldik azamatqa joldanýy kerek bolsa, onda rekvizitter de sol shet eldiki bolýy kerektigin túsindirdi. Sóitse kelinshektiń er adammen tanysý saitynda tanysqany jáne onyń jekelei kezdesý úshin Qazaqstanǵa kelgisi keletini belgili boldy. Biraq bilet alýǵa aqshasy joq ekenin aitqan ol súiiktisinen qaryzǵa aqsha bere turýdy surapty. Jeme-jemge kelgende menedjerler oǵan aqsha jibere alatynyn, biraq ol sheteldik kúieý jigitke emes, qazaqstandyq banktegi bir shotqa túsetinin, sodan keiin oǵan alaiaqtar maldanatynyn jetkizdi. Rasynda, beitanys adamǵa aqsha jibermeýge tyrysý kerek, tipti "kúidim-jandym, súidim" dep ant berse de. Shyndyǵynda, ol sizdiń aqshańyzǵa kóz tikken alaiaq bolyp shyǵýy múmkin.
Bankten tys jerdegi oqiǵa
Tek bankte ǵana emes, odan tys jerlerde de Forte menedjerleri adamdarǵa kómektesýge tyrysady. Birde jumystan keiin Ekibastuzdaǵy Forte banktiń kassiri dúkenge bas suǵady. Ol ári-sári satýshylardan áriptesteriniń biri dárethanaǵa kirip, esigin tars bekitip alǵanyn, syrttaǵylarǵa jaýap qatpaǵanyn estidi. Bastysy, oǵan telefon arqyly bireýler habarlasqan. Bank qyzmetkeri birden qońyraý shalǵan alaiaqtar ekendigine kúdiktenip, óz kómegin usynady. Ol birden politsiiaǵa qońyraý shalyp, satýshynyń jaǵdaidyń qaýyrt ekenin túsinýi úshin telefon daýysyn qattyǵa qoiady. Politsei sózi áielge áser etip, ol aqyry esikti ashady. Sóitip bank qyzmetkeri ekeýi bólimshege qaita oralady. Sol arada olar birge alaiaqtardyń nómirlerin buǵattatady. Áiel alaiaqtardyń nusqaýy boiynsha telefonyna eki ziiandy qosymshany júktep úlgeripti, biraq olarǵa tirkelmegen eken.
Árqashan jadyda bolýy tiis mańyzdy nárse
Forte menedjerleri klientterge alaiaqtardyń qarmaǵyna túspeý úshin negizgi erejelerdi únemi eske salady. Barlyq Qazaqstan azamattary mynany bilgeni mańyzdy:
- Eger sizge UQK, Bas prokýratýra, Ulttyq bank jáne t. b. resmi organ qyzmetkerleri qońyraý shalsa, áńgimeni birden úzińiz;
- AnyDesk, TeamViewer jáne ózge de osyǵan uqsas qosymshalardy júktemeńiz, óitkeni olar telefondar men kompiýterlerge, sodan keiin Sizdiń jeke aqparatyńyzǵa, ásirese qarjylyq aqparatqa qashyqtan qol jetkizýge múmkindik beredi;
- Beimálim siltemelerdi baspańyz, daýys berýge de qatyspańyz;
- Eger jaqyn adamdaryńyz nemese dostaryńyz messendjerlerden qaryzǵa aqsha surasa, olarǵa qońyraý shalyp, telefon arqyly muny pysyqtap alyńyz, olardyń alaiaqtar emes ekenine kóz jetkizgenińiz jón. Kóbinese akkaýnttar jii buzylady;
- Telefonyńyzǵa kelip túsken SMS-kodtardy eshkimge, tipti bank qyzmetkerlerine de bermeńiz. Olardyń bul aqparatty suraýǵa quqyǵy joq;
- Árqashan bankke tikelei qońyraý shalyńyz nemese bólimshege baryńyz, aqparatty naqtylaý nemese alańdaýshylyqtaryńyz boiynsha menedjerler qyzmetine batyl júgine berińiz;
- Alaiaqtardyń mindeti - adamdy múmkindiginshe qorqytyp, degbirin qashyrý, solaisha nesieni tezirek rásimdeý nemese depozittegi aqshany alý, aqsha aýdartý nemese barlyq jeke málimetterdi berdirtý úshin asyqtyrý, sondyqtan olardyń yqpalyna túsip qalyp júrmeńizder.
Bul qarapaiym, biraq óte mańyzdy keńester jinaǵyńyzdy saqtaýǵa jáne kiberqylmyskerlerdiń kesirinen milliondaǵan nesiege "kirip ketpeýge" kómektesedi.
