2020 jylǵy 1 qańtardan bastap engizilgen kópbalaly otbasylarǵa arnalǵan memlekettik járdemaqylardy 8-shi jáne odan keiingi balaǵa saralaýdy josparlap otyr. Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń 2019 jylǵy jumys qorytyndysy jáne 2020 jylǵa arnalǵan negizgi mindetter boiynsha alqa otyrysynda vedomstvo basshysy Birjan Nurymbetov málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Birjan Nurymbetov óz sózinde ministrliktiń negizgi mindetteriniń biri tabysy az azamattarǵa ataýly áleýmettik kómek (budan ári - AÁK) kórsetý bolyp tabylatyndyǵyn atap ótti. Sonymen, 2019 jyldyń qorytyndylary boiynsha 486 myń otbasyna nemese 2,4 millionǵa jýyq adamǵa AÁK taǵaiyndaldy. Jalpy alǵanda, AÁK 244,2 mlrd teńge somasynda tólendi.
Ministr 2020 jyldan bastap AÁK-pen qamtamasyz etýdiń jańa tásilderi engizilgenin, onyń ashyqtyǵyn, ádildigin jáne eńbekke yntalandyrýdy kózdeitinin eske saldy.
"Kópbalaly otbasylarǵa tabystaryna qaramastan, balalar sanyna qarai saralanǵan mólsherde 42 500-den (4 bala) 74 400 teńgege deiin (7 jáne odan da kóp bala) tólenetin járdemaqy engizildi. Bul járdemaqy qazirdiń ózinde shamamen 370 myń otbasyna tólendi. 2020 jylǵa osy maqsattarǵa biýdjette 177,6 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Qazirgi ýaqytta 8-shi jáne odan keiingi balaǵa arnalǵan járdemaqylardy shamamen ár balaǵa 4 AEK-ten saralaý máselesin qarastyrýdamyz. Mysaly, 8 balaǵa beriletin járdemaqy mólsheri 85 myń, 10 balaǵa – 106 myń, 15 balaǵa – 159 myń teńgeni quraidy", - dedi Birjan Nurymbetov.
Sonymen qatar ol jańa tásilderge sáikes AÁK toqsan saiyn taǵaiyndalatyndyǵyn atap ótti. Eger eńbekke qabiletti áleýmettik kómek alýshylar jumysqa ornalasýǵa járdemdesý sharalarynan bas tartsa, onda AÁK kórsetý búkil otbasyna toqtatylatyn bolady.
"Aǵymdaǵy jyldyń 1 aqpanyna kómek 37,4 myńnan astam otbasyna nemese 187,3 myńnan astam adamǵa, onyń ishinde 122,9 myń balaǵa taǵaiyndaldy. Sonymen qatar, tabysy az otbasylardyń balalary úshin kepildendirilgen áleýmettik toptama engizildi jáne berile bastady. Ákimniń áleýmettik máseleler jónindegi orynbasarlary kepildendirilgen áleýmettik toptamalardyń ýaqtyly berilýin qamtamasyz etýi kerek. Tabysy az otbasyndaǵy árbir balaǵa memlekettik kómek kórsetilýi kerek", – dedi ministr.
Birjan Nurymbetov balaly otbasylardy qoldaýǵa erekshe kóńil bólinetinin atap ótti.
"Jyl saiyn elimizde 400 myńǵa jýyq sábi dúniege keledi. Ana men balany qoldaý úshin birqatar járdemaqylar qarastyrylǵan. Sonymen, bala týý jáne 1 jasqa deiingi balanyń kútimi úshin jumys istemeitin analarǵa biýdjetten memlekettik járdemaqy, al jumys isteitin analarǵa Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemder qarastyrylǵan. 2019 jyly biýdjetten 78 mlrd. teńge, MÁSQ-ten 167 mlrd. teńge bólindi. 2020 jyly biýdjetten 84 mlrd. teńge jáne MÁSQ-dan 187 mlrd teńge bólinedi", – dep atap ótti Eńbekmininiń basshysy.
Ministr sondai-aq bala kútimi boiynsha demalysta júrgen áielderdiń zeinetaqy jarnalary sýbsidiialanatynyn atap ótti. 2019 jyly 5 mlrd teńge bólingenin, 2020 jylǵa 6 mlrd teńge qarastyrylǵanyn aita ketti.
"Altyn alqa", "Kúmis alqa" alqalarymen marapattalǵan, "Batyr ana" ataǵyn alǵan 235 myń kópbalaly analarǵa arnaiy járdemaqy tólenýde.
Múmkindikteri shekteýli balaǵa, bala kezinen birinshi toptaǵy kámeletke tolǵan múgedekke kútim jasap otyrǵan 99 myń adam ai saiyn járdemaqy alady.
"2019 jyly ana men balany qoldaýǵa biýdjetten jáne MÁSQ-dan 372,4 mlrd teńge bólindi. 2020 jylǵa osy maqsattarǵa 558,5 milliard teńge qarastyrylǵan. Búgin biz bala kútimi boiynsha járdemaqy máselesin kóterip jatyrmyz. Biz ony tóleý merzimin 1,5 nemese 3 jylǵa deiin ulǵaitý nusqalaryn qarastyrýdamyz. Tabysy az otbasylardaǵy mektepke barmaityn múgedek balalarǵa kepildendirilgen áleýmettik toptamany úiine jetkizý múmkindigi qarastyrylatyn bolady", – dep túiindedi Birjan Nurymbetov.
