Sońǵy bes jylda Qazaqstanda tirkelgen ákimshilik quqyq buzýshylyqtar sany 2,5 ese ósken, al 2024 jyldyń ishinde somasy 64%-ǵa artqan. Buǵan Quqyqtyq statistika men QR Bas prokýratýrasynyń arnaiy statistika komitetiniń derekteri aiǵaq. Ótken jyly mundai quqyqbuzýshylyqtar sany 15,1 millionnan assa, al 2019 jyly tek 6,1 million bolyp ósim tek 37,8% quraǵan, dep jazady Dalanews.kz Finprom.kz saityna silteme jasap.
Árbir osyndai oqiǵa úshin quqyqbuzýshylarǵa ártúrli ákimshilik jazalar qoldanyldy: 2024 jylǵa 14,7 mln boldy. Onyń ishinde aiyppuldar – 84%, eskertý – 12%, ákimshilik qamaýǵa alý – 0,6%, sheteldik quqyqbuzýshylardy elden shyǵarý isteri – 0,2% jáne basqa da jaza túrleri qoldanyldy.
Ákimshilik jazalardyń kóbeiýi quqyqbuzýshylyqtardyń sanyna tikelei bailanysty.
12 aida tártip buzýshylarǵa salynǵan aqshalai aiyppuldyń jalpy somasy 304,3 mlrd teńge boldy, 2023 jylmen salystyrǵanda 63,9% artyq. 2019 jylǵy kórsetkishtermen salystyrǵanda (71,9 mlrd teńge) 4,2 ese ósken.
Sonymen qatar salynǵan aiyppul kólemi de sońǵy jyldardaǵy rekordtyq kórsetkish boldy. Eń joǵary aiyppul 2024 jyly 190,5 mlrd teńgege jaqyndady (ótken jylmen salystyrǵanda 30,5% kóp).
2024 jylǵa salynǵan ákimshilik aiyppul kólemi boiynsha Almaty qalasy men Mańǵystaý oblysy kósh bastady: 60,1 mlrd jáne 40,5 mlrd teńge. Almatylyqtardyń kóbi jol erejesine qatysty kóp aiyppul tólegen. Mysaly, 60,1 milliard teńgeniń 40,1 milliardy kólik jáne joldaǵy buzýshylyqtar úshin tólendi.
Mańǵystaý oblysyndaǵy iri kólemdegi aiyppuldar ekologiiaǵa qatysty. Jalpy somanyń 76,2%-y nemese 30,9 mlrd teńgesi kásiporynnyń qaldyqtardyń sheginen asyp ketýine bailanysty.
Ótken jyly ákimshilik aiyppuldardyń 91%-y jol qozǵalysy erejelerin buzǵany úshin salynǵan. Aiyppul salýǵa ákelip soqqan 12,7 million ákimshilik istiń 11,6 milliony osy sanatqa jatady. Kóbine jyldamdyqty arttyrý (5,9 million) jáne jol belgileri nemese tańbalaý talaptaryn saqtamaý (2,9 million) boldy.
Salyqqa qatysty ákimshilik quqyqbuzýshylyqtar – 35 mlrd teńge, qoǵamdyq tártip pen imandylyqqa nuqsan keltiretin quqyq buzýshylyqtar – 10 mlrd teńge, saýda jáne qarjy salasyndaǵy quqyqbuzýshylyqtar 8,4 mlrd teńge boldy.
Buǵan deiin saitymyzda almatylyq júrgizýshilerge nege eki ai burynǵy aiyppuldar kelip jatqanyn jazǵan bolatynbyz.