Qazaqstanda aldaǵy jyly turǵyn úi baǵasy taǵy da ósýi múmkin. Bul týraly qarjy sarapshysy Aibar Oljai Dalanews.kz agenttigine bergen pikirinde aitty. Onyń sózinshe, qurylys kompaniialaryna engiziletin jańa salyq talaptary men infliatsiia deńgeii baspana qunynyń qymbattaýyna tikelei áser etedi.
Sarapshynyń aitýynsha, kelesi jyldan bastap satylatyn páterlerge qurylys kompaniialary qosymsha qun salyǵyn (QQS) engizedi. Bul óz kezeginde baspana baǵasynyń sharyqtaýyna ákelýi múmkin.
"Árine, naryqta belgili bir túzetýler bolady. Óitkeni jyldyń aiaqtalýyna 2,5 aidan az ýaqyt qaldy. Al 2026 jyldyń basynan bastap satylatyn páterlerge qosymsha qun salyǵy (QQS) engiziledi. Bul baǵanyń kem degende 16 paiyzǵa ósýine sebep bolady", — deidi ol.
Sonymen qatar Aibar Oljai biyl infliatsiia deńgeii shamamen 11 paiyz ekenin atap ótti.
"Eger osy infliatsiiany jáne qosymsha qun salyǵyn qossaq, kelesi jyly, naqtyraq aitqanda 2026 jyldyń birinshi jáne ekinshi toqsanynda baspana baǵasy aitarlyqtai qymbattaidy", — deidi ol.
Mamannyń boljamynsha, zańnamalyq ózgerister kúshine enbei turǵan ýaqytta turǵyn úi naryǵynda alyp-satý mámileleri kóbeiýi múmkin. Sebebi azamattar eski talaptarmen kelisimshart jasap úlgerýge tyrysady.
“Osy jyldyń sońǵy toqsanynda naryqta belsendiliktiń artýy yqtimal. Jalpy, 2025 jyldyń sońynda naryqta belsendiliktiń artqany baiqalsa, 2026 jyldyń basynda turǵyn úi qymbattaýy múmkin”, – dep túiindedi sarapshy.
Eske salaiyq, buǵan deiin Ulttyq ekonomika birinshi vitse-ministri Azamat Ámrin de Qazaqstanda qurylys kompaniialaryna qosylǵan qun salyǵynyń (QQS) 16%-dyq mólsherlemesin engizý baspana baǵasynyń ósýine ákelýi múmkin ekenin aitqan edi.
“Nelikten QQS salý kerek ekenin túsindireiin. 2023 jyly eldiń JIÓ 135 trln teńge boldy. Onyń 17,5%-y – kóleńkeli ekonomika. Bul resmi statistika, oǵan súienýimiz kerek. Iaǵni, 135 trln teńgeniń 20 trln teńgesi kóleńkeli ekonomikanyń úlesi. Onyń qurylymyna kelsek, alǵashqy bestikke kóterme jáne bólshek saýda, aýyl sharýashylyǵy, qurylys, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalary kiredi”, – dedi Ámrin Májilis kýlýarynda.
Vitse-ministrdiń sózinshe, qazirgi tańda qurylysshylar qurylys materialdaryn QQS-syz satyp alady. Alaida jańa ereje boiynsha, 16% QQS tólegen jaǵdaida, qurylys kompaniialary óz jetkizýshilerin “kóleńkeden shyǵaryp”, salyq tóleýge yntalandyrýǵa májbúr bolady.
“Eger qurylysshy QQS-ty esepke ala otyryp, satyp alýshylardy zańdastyrmasa, bul ainalym salyǵy bolady. Sol sebepti ol jetkizýshilerin kóleńkeden shyǵarady”, – dep túsindirdi Azamat Ámrin.
Ulttyq ekonomika ministrliginiń boljamy boiynsha, jańa salyqtyq reforma infliatsiia deńgeiin shamamen 3%-ǵa arttyrýy múmkin.
“Baǵanyń ósýi, árine, bolady, biz muny túsinemiz. Ásirese, azyq-túlik emes taýarlardyń baǵasy qymbattaidy”, – dep qorytyndylady vitse-ministr.
Sarapshylardyń pikirinshe, QQS mólsherlemesiniń ózgerýi qurylys kompaniialary úshin qosymsha júkteme bolady. Bul júkteme, saiyp kelgende, páter baǵasynyń ósýine ákelýi múmkin. Degenmen, memlekettik organdar salyq reformasynyń negizgi maqsaty ekonomikany kóleńkeden shyǵarý jáne salyq túsimderin arttyrý ekenin alǵa tartady.
