2023 jylǵy 3 naýryzdan bastap Qazaqstanda el azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyq týraly zań qoldanysqa engizilgen. Sol kezden bastap elimizde memlekettik kirister organdary arqyly 28,4 myń azamat, sot sheshimi boiynsha 196 azamat bankrot dep tanyldy. Mindettemelerdiń jalpy somasy – 147,1 mlrd teńge, dep habarlaidy Dalanews.kz Memlekettik kirister komitetine silteme jasap.
Quzyrly vedomvto málimetinshe, tólem qabilettiligin qalpyna keltirý rásimin 9,5 mlrd teńge somasyna 103 azamat qoldandy, onyń 8-i boiynsha qalpyna keltirý josparlary bekitildi.
"Zań engizilgen sátten bastap halyqtyń odan habardar ekeni baiqaldy: 2024 jyly 83 057 ótinish, 2025 jyldyń 5 aiynda 77 106 ótinish berildi", delingen MKK habarlamasynda.
Aita ketsek, 2024 jyldyń 20 tamyzynan bastap rásimderdi jeńildetýge baǵyttalǵan túzetýler kúshine endi:
- tólem qabilettiligin qalpyna keltirý rásimi merzimi ótken jáne múlik bolmaǵan kezde, biraq turaqty tabys bolǵan kezde qol jetimdi boldy.
- sottan tys bankrottyq endi mikroqarjy jáne kollektorlyq uiymdardy qosa alǵanda, qaryz sharttary boiynsha talap etý quqyǵy bar barlyq uiymdar aldyndaǵy mindettemeler boiynsha qoldanylady.
- ótinish berý tártibi jeńildetildi: kreditor men qaryz somasy týraly málimetterdi kórsetý, sondai-aq qujattardy qosa berý qajettiligi alynyp tastaldy.
- óteýdiń bolmaý merzimin esepteý tártibi naqtylandy: 1 AEK-ten kem tólemder óteý bolyp eseptelmeidi, merzim sońǵy tólem kúninen bastap esepteledi.
Endi, 2025 jylǵy 1 qańtarǵa deiin jasalǵan qaryz sharttary boiynsha boryshty retteýdi júrgizý týraly talapty alyp tastalmaq. Sondai-aq:
- boryshkerdiń sebebin kórsetpei sottan tys bankrottyq rásimin toqtatý quqyǵyn;
- sottan tys bankrottyq rásimi aiaqtalǵannan keiin kredittik biýrolar bazasynda kórsetilmegenderdi qosa alǵanda, bankrottyń qarjy uiymdary aldyndaǵy barlyq mindettemelerin toqtatýyn kózdeitin túzetýler qaralady.
Atalǵan túzetýler aǵymdaǵy jyldyń sońyna deiin iske asyrylady dep kútilýde.
Buǵan deiin ózin bankrot dep tanýdy suraǵan 124 myń adamnyń 75 paiyzynyń ótinishi qanaǵattandyrylmaǵanyn jazǵanbyz.
