Óz kezeginde Prezident sýdyń sapasy jáne onyń halyqqa qoljetimdi bolýy kerek ekenin alǵa tartty. Óitkeni jyl ótken saiyn halqymyzdyń sany da, ekonomikamyz da ósip kele jatqany belgili. Bul – qalypty qubylys. 2040 jyldarǵa qarai Qazaqstandaǵy sý tapshylyǵy 12-15 milliard tekshe metrge jetýi múmkin.
– Biz – transshekaralyq sý kózderine táýeldi elmiz. Eýraziia qurlyǵyndaǵy ózender men kanaldar – barshamyzǵa ortaq tabiǵat bailyǵy. Osy sý kózderi bizdiń halyqtarymyzdy, ekonomikamyzdy jaqyndastyrady.
Sondyqtan kórshiles ári dostas eldermen bul másele boiynsha árdaiym ózara túsinistikke jáne kelisimge kelý kerek. Jan-jaqty oilastyrylǵan sý saiasatyn júrgizý, transshekaralyq sýlardy paidalaný máselelerin sheshý – Úkimettiń aldynda turǵan asa mańyzdy mindetter, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezident sharýalar men ónerkásip ókilderiniń sýdy qalai paidalanyp jatqanyna qatysty sapaly saraptamalar men boljamdar jasaý kerek ekenin alǵa tartty. Bul taldaýlar ár jyly jáne orta merzimdi kezeńde sýdyń mólsheri qandai bolatynyn anyqtaýǵa múmkindik beredi. Soynmen qatar ishki sý resýrstaryn únemdep paidalaný óte mańyzdy.
– Sýdy únemdeitin tehnologiia óte baiaý engizilýde. Elimizde sýdy shaqtap paidalaný mádenieti de joq. Keibir óńirlerinde sýdy eń kóp jumsaityn aýyl sharýashylyǵy salasynda onyń 40 paiyzy bosqa ysyrap bolyp jatyr. Sý sharýashylyǵy nysandarynyń 60 paiyzy tozyp tur. Olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin óte batyl jáne shuǵyl sharalar qajet.
Eń aldymen, sýdy únemdeitin ozyq tehnologiiany engizý isin tezdetip, ony qoldaný aýmaǵyn jyl saiyn 150 myń gektarǵa deiin keńeitý kerek.
Kóktemgi qarǵyn sýdy jinaý jáne ony egistikke jetkenshe qumǵa sińirip joǵaltyp almaý máselesi sheshimin tabýǵa tiis. Óitkeni onyń bári – ishki sý qorymyz. Ol úshin 20 jańa bógen salý, keminde 15 sý qoimasyna kúrdeli jóndeý júrgizý jáne 3500 shaqyrymdyq kanaldy jańǵyrtyp, tsifrlyq tásilmen baqylaýǵa alý kerek. Negizgi mindet – 2027 jylǵa qarai qosymsha eki tekshe shaqyrym sýǵa qol jetkizý, – dedi Toqaev.
Sonymen qatar Prezident óz Joldaýynda sýdy normativten artyq jumsaǵandar onyń aqysyn joǵary tarifpen tóleýi kerek ekenin eskertti.
– Sýdy barynsha únemdeýimiz qajet. Oǵan qosa sýdyń «kóleńkeli» naryǵy túbirimen joiylýǵa tiis. Halqymyz «Sýdyń da suraýy bar» dep beker aitpaǵan. Sý degenimiz – únemdep paidalanbasa, tez taýsylatyn shekteýli resýrs. Onsyz sharýalardyń kúni qarań. Sol sebepti bul salada zańsyzdyqqa jol berilmeidi.
Talapqa baǵynbaityndar qatań jazaǵa tartylady. Elimiz úshin sýdyń mańyzy munai, gaz nemese metaldan kem emes. Sý sharýashylyǵy júiesin tiimdi damytý máselesimen derbes mekeme ainalysýy qajet dep sanaimyn. Sondyqtan Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi qurylady, – dedi.
