Бірнеше жыл бұрын Қазақстандағы криптовалюта туралы әңгіме негізінен екі тақырыптың төңірегінде өрбитін. Сала мамандары арзан электр энергиясы, дата-орталықтар және елдің әлемдік хешрейттегі үлесі туралы сөз қозғаса, көпшілік көбіне Bitcoin бағасының жаңа рекордтарын талқылайтын, деп хабарлайды dalanews.kz.
Алайда 2026 жылы жағдай түбегейлі өзгерді. Соңғы жылдары Қазақстанда криптоиндустрияны реттеу жүйесі қалыптасып, азаматтар заңды әрі реттелетін қызметтерді белсенді пайдалана бастады.
Ресми деректерге сәйкес, 2025 жылы лицензияланған криптобиржалардағы сауда айналымы 2023 жылмен салыстырғанда 30 еседен астам өсіп, 10,5 млрд доллардан асты. Ал пайдаланушылар саны осы кезеңде төрт еседен көп артып, 215 мың адамға жеткен.
Майнинг саласында да өсім байқалады. Өткен жылы қазақстандық майнинг-пулдар арқылы шамамен 3,6 мың BTC өндірілген. Бұл – 2023 жылғы көрсеткіштен төрт есе жоғары.
Сарапшылардың айтуынша, криптоиндустриядан түскен қаражат ел экономикасына нақты пайда әкеліп жатыр.
Біріншіден, криптоиндустриядан бюджетке түсетін түсімдер айтарлықтай өсті. Егер 2023 жылы бұл көрсеткіш 9 млрд теңге болса, 2025 жылы 22,4 млрд теңгеге жеткен.
Екіншіден, Қазақстанда стратегиялық майнинг тетігі іске қосылды. Бұл модель бойынша жеке инвесторлар жабдықтар мен дата-орталықтардың құрылысын қаржыландырады, электр энергиясын тікелей электр станцияларынан сатып алады және өндірілген цифрлық активтердің 10 пайызын мемлекеттік крипторезервке аударады. Қуаты 90 мегаватт болатын алғашқы жоба іске қосылып үлгерді. Оның жеті жыл ішіндегі экономикалық әсері 156 млн долларға бағаланып отыр.
Үшіншіден, криптовалюталар биржалар шеңберінен шығып, күнделікті төлем жүйесінің бір бөлігіне айнала бастады. Қазіргі таңда Қазақстан бойынша 5 мыңнан астам сауда нүктесінде тауарлар мен қызметтердің ақысын QR-код арқылы цифрлық активтермен төлеуге мүмкіндік бар. Мұндай жүйеде сатып алушы криптовалютамен есеп айырысса, сатушы қаражатты теңгемен алады.
Осылайша, Қазақстан қысқа уақыт ішінде криптовалютаны тек өндірумен шектелмей, оны заманауи қаржы инфрақұрылымына енгізу кезеңіне өтті. Елде жаңа криптокомпаниялар құрылып, шетелдік ойыншылар келуде. Сонымен қатар төлем инфрақұрылымы, жаңа қаржы өнімдері, инвестициялар мен сервистер дамып келеді. Сарапшылардың пікірінше, бұл үрдіс Қазақстанның жаһандық қаржы нарығындағы позициясын күшейтуге мүмкіндік береді.
