Қазақстанда ғылыми жобаларды сараптау және іріктеу тәртібі қайта қаралып жатыр. Енді зерттеулердің қайталануына жол бермеу және бюджет қаражатының тиімді жұмсалуын қамтамасыз ету үшін өтінімдерді тексерудің қосымша тетіктері енгізілген. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Құрылтайда өткен брифингте мәлімдеді, деп хабарлайды dalanews.kz.
Министрдің айтуынша, ғылыми жобаларды бағалайтын сарапшылар енді автоматтандырылған жүйе арқылы кездейсоқ іріктеу әдісімен таңдалады. Сонымен қатар сарапшылар пулы кеңейтілген. Қазір министрлік ұсынылған жобаларды Қазақстанда және шетелде жүргізілген ұқсас зерттеулермен салыстыратын алгоритмдерді сынақтан өткізіп жатыр. Бұл бір тақырыптағы зерттеулердің қайталануын болдырмауға мүмкіндік береді.
«Енді әр кезеңде ғылыми өтінімдерді қатаң іріктеуге арналған қосымша тетіктер қарастырылған», - деді Саясат Нұрбек.
Сондай-ақ ғылыми жобаларға міндетті экономикалық негіздеме талабы енгізілген. Бұдан бөлек, ғылыми-техникалық тапсырмаларды тексеруге Ұлттық ғылым академиясы тартылған.
Бұрын ғалымдар ұсынған өтінімдерді Ғылым комитеті қарап, зерттеулердің қайталануын тексергеннен кейін тиісті кеңеске жолдайтын. Енді Ұлттық ғылым академиясы қосымша сүзгі ретінде қатысады. Осылайша, жобалар жоғары ғылыми-техникалық кеңестің қарауына шығарылғанға дейін бірнеше кезеңнен өтеді.
Министр Ұлттық ғылыми кеңес мүшелерінің жауапкершілігі де күшейтілгенін айтты. Енді оларға әкімшілік жауапкершілікпен қатар қылмыстық жауапкершілік те қарастырылған.
Ғылыми жобаларды іріктеудегі тағы бір өзгеріс жеке сектор мен нақты экономика өкілдерінің бірлесіп қаржыландыруына қойылатын талаптардың артуымен байланысты. Саясат Нұрбектің пікірінше, бизнестің ғылыми әзірлемелерге қаражат салуға дайын болуы олардың практикалық маңызын көрсетеді.
Бұған дейін Жоғары аудиторлық палата Қазақстанда ғылыми жобаларды қаржыландыру кезінде 51 млрд теңгенің қаржылық заңбұзушылығын және 47 млрд теңгенің тиімсіз жоспарланып, пайдаланылғанын анықтағаны хабарланған болатын.
