كەشە شقو-داعى زايسان اۋدانىندا قامىس پەن قۇرعاق شٶپتٸڭ جانۋىنان ٶرت شىعىپ, دەر كەزٸندە تولىق سٶندٸرٸلدٸ. تٸلسٸز جاۋ باتپاقتى, ٶتۋ قيىن جەردە تۇتانىپ, شامامەن 840 گەكتار اۋماقتى شارپىعان بولاتىن. جەل ەكپٸنٸنە قاراماستان, قۇتقارۋشىلار كەسٸبي شەبەرلٸك تانىتىپ, ەلدٸ مەكەندەرگە قاۋٸپ تٶندٸرمەدٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
تابيعاتتىڭ دٷلەي كٷشٸمەن بەتپە-بەت كەلگەندە, بٸرٸنشٸ بولىپ قاۋٸپتٸڭ ورتاسىنا اتتانعان — ٶرت سٶندٸرۋشٸلەر مەن تٸكۇشاقتاعى ەكيپاج مٷشەلەرٸ ەدٸ. تۇتانعان ٶرتتٸ سٶندٸرۋ بٸرنەشە ساعاتقا سوزىلدى. ماماندار ەشتەڭەدەن تايسالماي, بار كٷش-جٸگەرٸن سالدى. ەۋەدە قالىقتاپ جٷرٸپ, وتقا سۋ بٷرٸككەن تٸكۇشاقتاردىڭ ەر قوزعالىسى — ناقتى ەسەپ پەن شەبەرلٸكتٸڭ كٶرٸنٸسٸ.
– Kازسپاس جۇمىسى تۋرالى ناقتى ايتا المايمىن, ٶيتكەنٸ ولاردىڭ نەشە رەت سۋ شاشقانىن نەمەسە قالاي جۇمىس ٸستەگەنٸن باقىلاعان جوقپىن. ال ٶزٸمٸزگە كەلسەك, ٶرت تۋرالى حابار تٷننٸڭ بٸر ۋاعىندا, بەلكٸم, تاڭعا جۋىق بەرٸلگەن سيياقتى. ماعان بۇل اقپارات تاڭعى ساعات 5:00-دە جەتتٸ, – دەدٸ مي-8متۆ تٸكۇشاعىنىڭ ەكٸنشٸ پيلوتى ماكسيم سيزوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۇشۋعا شاقىرتۋ العاننان كەيٸن جەرگٸلٸكتٸ ۋاقىت بويىنشا 8:30 شاماسىندا ٶرت ورنىنا جەتكەن.
– بٸز بارعان كەزدە ٶرت كٶلەمٸ شامامەن 11 600 گەكتار جەردٸ قامتىپ ٷلگەرٸپتٸ. بٸردەن ٶرت اۋماعىن باعامداپ, بورتتا وتىرعان ماماندارعا جاعدايدى كٶرسەتتٸك. سول جەردە ەسەپتەۋ جٷرگٸزٸپ, ٶرتتٸڭ ناقتى اۋماعىن بەلگٸلەدٸك. بٸرنەشە ٶرت وشاعى بولدى. بٸز بٸردەن سٶندٸرۋ جۇمىستارىنا كٸرٸستٸك. جەردەگٸ قىزمەتتەرمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەدٸك. العاشقى جانارماي قۇيۋعا دەيٸن 26 رەت سۋ تٶگٸپ ٷلگەردٸك, – دەدٸ ول.
ەربٸر سۋ تٶگۋدٸڭ ورتاشا سالماعى 2,5 توننا دەسەك, ٶرت سٶندٸرۋگە بارلىعى 75 توننادان استام سۋ قولدانىلعان. ەكيپاج ٶكٸلٸ جەلدٸڭ باعىتى قولايلى بولعانىن, بۇل ٶرتتٸڭ تارالۋىنا دا, سونىمەن قاتار سٶندٸرۋ جۇمىستارىنا دا ەسەر ەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– جەل ٶرتتٸ كٷشەيتكەنٸ راس, بٸراق بٸز ونى دۇرىس پايدالانا بٸلدٸك. بۇعان دەيٸن دە بٸرنەشە رەت ۇشاق ارقىلى ٶرت سٶندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزگەن ەدٸك. باستى ماقساتىمىز – تٷسكە دەيٸن ٶرتتٸ وقشاۋلاپ ٷلگەرۋ ەدٸ, ٶيتكەنٸ تٷستەن كەيٸن جەل كٷشەيٸپ, جالىندى باقىلاۋ مٷمكٸن بولماي قالۋى مٷمكٸن. العا قويعان ماقساتىمىزعا جەتتٸك. تٷسكە دەيٸن تىعىز جۇمىس ٸستەدٸك. كەيٸن تاعى بٸر رەت جانارماي قۇيىپ, قالعان وشاقتاردى سٶندٸردٸك. ەگەر قاتەلەسپەسەم, ٶرتتٸ سٶندٸرۋ باسشىسى سول كٷنٸ كەشكە لوكاليزاتسييا بەردٸ, ياعني ٶرت اۋماعى تولىق باقىلاۋعا الىندى. قۋانىشتىسى, بۇل جولى دا بٸر كٷننٸڭ ٸشٸندە جۇمىسىمىزدى سەتتٸ اياقتادىق, – دەپ قورىتىندىلادى ول.
تٶتەنشە جاعداي بولعاندىقتان, تٸكۇشاق ەكيپاجى تٶرت ادامنان قۇرالدى. ەدەتتە مي-8متۆ ٷلگٸسٸندەگٸ تٸكۇشاقتاردىڭ ستاندارتتى ەكيپاجى ٷش ادامنان تۇرادى: كوماندير, ەكٸنشٸ ۇشقىش جەنە بورتمەحانيك.
– الايدا بۇل جولى بٸز تاپسىرمانىڭ كٷردەلٸلٸگٸنە بايلانىستى تٶرت ادام بولىپ ۇشتىق. تٸكۇشاق كومانديرٸ الەكسەي سامارتسەۆ, بورتمەحانيك ينسترۋكتور ايدار مامىرحانوۆ جەنە بورتمەحانيك دميتريي سەروۆ. ەكيپاج قۇرامىنا قوسىمشا بٸر بورتمەحانيك الدىق. مۇنداي شەشٸم جۇمىستىڭ ناقتى, ٷيلەسٸمدٸ جەنە جەدەل ورىندالۋى ٷشٸن قاجەت بولدى, – دەيدٸ ەكيپاج مٷشەسٸ.
بورتتا سۋ تٶگەتٸن قۇرىلعى ورناتىلعان. بۇل قۇرىلعىمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن ەكٸ بورتمەحانيك قاجەت: بٸرەۋٸ كابينادا قالىپ, كومانديرگە باعىت-باعدار بەرٸپ وتىرادى, ال ەكٸنشٸسٸ سۋ تٶگۋ جۇمىسىنا تٸكەلەي جاۋاپتى.
– كوماندير سۋ جيناۋ كەزٸندە تٸكۇشاقپەن ٸلٸنٸپ تۇرعان سەتتە استىنداعىنى كٶرمەيدٸ, تەك ەكيپاج مٷشەلەرٸنٸڭ كٶمەگٸنە سٷيەنەدٸ. بۇل جەردە بورتمەحانيك – كومانديردٸڭ «كٶزٸ مەن قۇلاعى». ول داۋىس ارقىلى مەترلەپ, سانتيمەترلەپ باعىت بەرٸپ, كومانديردٸڭ ٸس-ەرەكەتٸن باسقارادى, – دەپ تٷسٸندٸردٸ ۇشۋ توبىنىڭ مٷشەسٸ.
وسىنداي ٷيلەسٸمدٸ جۇمىس پەن تەجٸريبەنٸڭ ارقاسىندا ٶرت سٶندٸرۋ وپەراتسيياسى سەتتٸ اياقتالدى. ٶرتتٸڭ ەلدٸ مەكەندەرگە تارالۋ قاۋپٸ بولمادى, ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶنگەن جوق.
ٶرتپەن كٷرەسكە 400-دەن استام ادام مەن 70 تەحنيكا, ونىڭ ٸشٸندە تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ مەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ كٷشتەرٸ جۇمىلدىرىلدى. جەلدٸڭ كٷشٸ كەي جەرلەردە 20 م/س دەيٸن جەتٸپ, ٶرتتٸ اۋىزدىقتاۋعا ەدەۋٸر كەدەرگٸ كەلتٸردٸ. جەردەگٸ ەرەكەتتەردەن بٶلەك, مي-8 تٸكۇشاقتارى ارقىلى ەۋەدەن سٶندٸرۋ شارالارى جٷرگٸزٸلٸپ, ٶرت تولىقتاي ساعات 19:30-دا سٶندٸرٸلدٸ.
ايجانات باقىتقىزى
