زاڭگەر بۇدان بٶلەك ەكٸم مەن جەر كوميسسيياسىنىڭ زاڭسىز شەشٸمدەرٸن بۇزۋدىڭ جولىن دا تٷسٸندٸرٸپ ٶتكەن ەكەن. ماماننىڭ وي-پٸكٸرٸن قاز-قالپىندا ۇسىنىپ وتىرمىز.
...
جەر كوميسسيياسىنىڭ ماتەريالدارىن قالاي الدىرتۋعا بولادى?
كٶپ ازاماتتارىمىز جەمقور شەنەۋنٸكتەرٸنەن كەسٸرٸنەن جەرسٸز قالىپ, جەرٸنەن ايرىلىپ, ەكٸم مەن جەر كوميسسيياسىنىڭ زاڭسىز شەشٸمدەرٸن بۇزۋدىڭ جولىن بٸلمەي وتىرادى.
جەر كوميسسيياسىنىڭ شەشٸمٸن بۇزۋعا بولادى جەنە بۇزۋ ٷشٸن جەر كوميسسيياسى ماتەريالدارىن الۋ قاجەت.
ياعني, جەر كوميسسيياسىنىڭ زاڭسىز شەشٸمٸ قولىڭىزدا بولۋ كەرەك. ونى قالاي الۋعا بولادى.
بٸرٸنشٸدەن, ەكٸمدٸك جەر كوميسسيياسىندا سٸزدٸڭ ارىزىڭىزدى قاراپ تەرٸس قورىتىندى شىعارسا, وندا ول تەرٸس شەشٸمنٸڭ كٶشٸرمەسٸن الۋعا قۇقىعىڭىز بار.
سٸزدەر جەر كوميسسيياسىنىڭ جۇمىس ورگانى بولىپ ەسەپتەلەتٸن - ەكٸمدٸكتٸڭ جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸنە ارىز بەرەسٸز جەنە ارىزعا سەيكەس, ولار 1 جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە كوميسسييانىڭ شەشٸمٸنٸڭ كٶشٸرمەسٸن سٸزگە بەرەدٸ.
ەگەر دە, جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸ ماماندارى جەر كوميسسيياسى ماتەريالدارىن بەرمەسە, ۋاقىتىندا بەرەتٸن قۇجاتىن سوزىپ السا, مۇنداي جاعدايلاردا سٸزدەر پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا, سول سيياقتى مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ سالاسىندا ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارىنا ارىزدانۋىڭىزعا بولادى.
ەكٸنشٸدەن, سٸزدەر جەر كوميسسيياسى جينالىسىنىڭ اۋديو جەنە ۆيدەو جازبالارىنىڭ كٶشٸرمەسٸن ديسككە كٶشٸرٸپ الۋعا قۇقىعىڭىز بار. 2018 جىلى 04 جەلتوقساندا قابىلدانعان #490 ەرەجەگە سەيكەس, جەر كوميسسيياسىنىڭ اۋديو جەنە ۆيدەو جازبالارى ارىز بەرگەن كٷننەن باستاپ 5 جۇمىس كٷندە سٸزگە بەرٸلەدٸ. ول ٷشٸن دە, جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸنە ارىز بەرٸپ الدىرتۋعا بولادى.
ەگەر دە, جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸنە ارىز بەرٸپ سٸزگە جەر كوميسسيياسىنىڭ قورىتىندىسى مەن اۋديو جەنە ۆيدەو جازبالارىن بەرمەسە, جاسىرسا, ارىزىڭىزعا جاۋاپ بەرمەسە, مۇنداي جاعدايلاردا پروكۋراتۋرا ورگاندارى, نە بولماسا مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ سالاسىندا ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارىنا ارىز بەرٸڭٸز. مەنٸڭ ەلەكتروندىق پوشتاما جٸبەرٸڭٸز. لاۋازىمدى تۇلعانى جازاعا تارتامىز.
ٷشٸنشٸدەن, جەر كوميسسيياسىنىڭ ماتەريالدارىن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋ ورگاننىڭ ۋەكٸلەتتٸ ورگانى ياعني تيٸستٸ اۋدان, قالا ەكٸمدٸگٸنٸڭ جەر قاتىناستارى بٶلٸمٸ ٶزٸنٸڭ ينتەرنەت پورتالىندا جارييالاۋى تيٸس. سول ينتەرنەت پورتالدان تيٸستٸ جەر كوميسسيياسىنىڭ حاتتاماسىن كٶشٸرٸپ الۋعا مٷمكٸندٸگٸڭٸز بولادى.
تٶرتٸنشٸدەن, اۋىل شارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردٸڭ كونكۋرس نەتيجەسٸندە رەسٸمدەلگەن حاتتامالارى اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلٸگٸنٸڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتٸنٸڭ ينتەرنەت پورتالىندا جارييالانادى.
سول پورتالدان ٶزٸڭٸزدٸڭ اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەردٸ جالعا بەرۋ كونكۋرس نەتيجەسٸندەگٸ حاتتامالارىن كٶشٸرٸپ الىپ, جەر كوميسسيياسىنىڭ حاتتاماسىن زاڭسىز دەپ تانۋعا قاتىستا سوتقا ارىز بەرە الاسىز.
مەنٸڭ اقىلىمدى نازار اۋدارىپ تىڭداساڭىزدار, جەمقور شەنەۋنٸكتەرگە جەم بولمايسىزدار.
جەردٸ وڭدى سولدى بەرە بەرگەن جەمقورلارمەن كٷرەسٸپ, حالىققا قىزمەت ەتۋ, حالقىمنىڭ جەرگە قاتىستى قۇقىعىن تٷسٸندٸرٸپ, قۇقىعىن قورعاپ, كٶزٸن اشۋ, مەن ٷشٸن ٷلكەن ساۋاپتى ٸس.
سىبايلاستار: ولار كٸم?
بۇدان بۇرىن zanmedia.kz-كە سۇحبات بەرگەن زاڭگەر جەردٸڭ تٶڭٸرەندەگٸ داۋ-دامايدا ۇيىمداسقان سىبايلاس توپ بار دەپ مەلٸمدەگەن.
«زاڭسىز الىنعان جەرٸن قايتارىپ بەرگەنٸڭٸز ٷشٸن ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىنداعى اسىساعا اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ العىس ايتقانىن ەستٸدٸك. جالپى وبلىستارداعى جاعداي قالاي?», – تٸلشٸنٸڭ ساۋالىنا باقىتجاي بازاربەك بىلاي دەپ جاۋات قاتقان ەدٸ.
– Əر ٶڭٸردە جەرگٸلٸكتٸ əكٸمدٸكتٸڭ شەنەۋنٸكتەرٸ, پروكۋرورلار مەن جەر ينسپەكتسيياسى باسقارمالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸنەن قۇرالعان ۇيىمداسقان سىبايلاس توپ بار دەپ ايتسام, قاتەلەسپەيمٸن.
مىسالى, بقو-دا شىڭعىرلاۋ اۋداندىق جەر كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ تەندەر جەڭٸمپازى بولىپ تانىلعان. وسى ٶڭٸردەگٸ بəيتەرەك اۋدانىندا ٶتكٸزٸلگەن لوتتىڭ جەڭٸمپازى اۋدان əكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جەر كوميسسيياسى تٶراعاسىنىڭ تۋعان اعاسى بولىپ شىققان. بۇل «سىبايلاس جەمقورلىق تۋرالى» زاڭ تالاپتارىنىڭ ٶرەسكەل بۇزىلۋى دەپ بٸلەمٸن. ال الماتى وبلىسى ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىنداعى اسىساعا اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى 10 مىڭ 500 گەكتار جەر, سونىڭ ٸشٸندە جايىلىمدىق جەرلەر دە بار, بٸر وتباسىنىڭ – əكەسٸ, قىزى, ەكٸ قارىنداسى, əيەلٸ, ٸنٸسٸ, كٷيەۋ بالاسىنىڭ مەنشٸگٸنە ٶتٸپ, مالمەن كٷن كٶرٸپ وتىرعان جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان.
نəتيجەسٸندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس ورگاندارىنىڭ ارالاسۋىمەن الماتى وبلىسى بويىنشا جەردٸ قورعاۋ جəنە پايدالانۋدى باقىلاۋ باسقارماسى اۋدان əكٸمٸنٸڭ بٸرنەشە قاۋلىسىن زاڭسىز دەپ تانىپ, 6500 گا جەر اسىساعا حالقىنىڭ يگٸلٸگٸنە قايتارىلدى.
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى نٷكتەسٸ قويىلعان ٷلكەن جەر داۋى حالىقارالىق جانجالدىڭ الدىن الدى. سٶيتٸپ, وڭتٷستٸككورەيالىق «Megagen» كومپانيياسىنىڭ ينۆەستيتسيياسىنا بەس جۇلدىزدى كەشەندٸ قوناق ٷي سالۋدى كٶزدەگەن استانالىق كəسٸپكەردٸڭ جەر تەلٸمٸ يگەرٸلمەۋٸنە بايلانىستى مەملەكەت مۇقتاجى ٷشٸن الىپ قويۋ ماقساتىندا جەر كودەكسٸنٸڭ 92, 93-باپتارى بويىنشا سوتقا شاعىم تٷسٸرگەن جەرگٸلٸكتٸ شەنەۋنٸكتەردٸڭ زاڭسىز ٸس-əرەكەتٸ جٷزەگە اسپادى.
نوتارۋيسقا سەنۋدٸڭ قاجەتٸ جوق
سونداي-اق ول جەردٸ ساتىپ الار الدىندا نوتاريۋسقا سەنۋدٸڭ قاجەتٸ جوعىن ايتقان.
“ول (نوتاريۋس, رەد.) تەك قانا جەردٸڭ زاڭداستىرىلعانىن جəنە ناقتى بٸر شەكتەۋدٸڭ, قاماۋدىڭ قويىلماعانىن, تازالىعىن تەكسەرەدٸ. ال, بۇل جەرگە ٷي سالۋعا بولا ما, سانيتارلىق قورعاۋ ايماعىنا, سۋ قورعاۋ ايماعىنا, قىزىل بەلدەۋگە كٸرگەن بە, ەرتەڭ مەملەكەت قاجەتتٸلٸكتەرٸ ٷشٸن الىپ قويماي ما, əۋەجاي ايماعىنداعى نەمەسە مۇناي-گاز قۇبىرىنىڭ ماڭىنداعى جەر مە دەگەن سۇراقتارعا نوتاريۋس جاۋاپ بەرمەيدٸ, ونداي مəسەلەلەردٸ تەكسەرمەيدٸ دە. نوتاريۋس تەك بۇل مəمٸلەنٸ راستاپ, كۋəلاندىرىپ جٸبەرەدٸ.
ەرتەڭگٸ زاردابىن ساتىپ العان ادام تارتادى. «اقپاراتقا قولجەتٸمدٸلٸك تۋرالى» زاڭنىڭ 9, 12-باپتارىنا سəيكەس, جەر ساتىپ الاتىن ازامات əرتٷرلٸ اقپاراتتى ادۆوكات جالداپ نەمەسە ٶزٸ تٸكەلەي ساتاتىن ادام ارقىلى الدىرتۋعا قۇقىعى بار. اقپاراتتى الىپ, كٶزٸ جەتٸپ, راستاعاننان كەيٸن عانا جەردٸ ەمٸن-ەركٸن ساتىپ الۋعا بولادى. ەگەر ازاماتتار نوتاريۋسقا سەنٸپ, تەكسەرمەي, ساتىپ الا بەرسە, ەرتەڭ ونىڭ قاۋٸپ-قاتەر تəۋەكەلٸن ٶز موينىنا الادى.
زاڭگەرلەرگە, ادۆوكاتتارعا, زارداپ شەككەن ازاماتتارعا تاعى بٸر ايتارىم – زاڭ بۇزۋشىلىق ورىن السا, قۇقىعى بۇزىلسا, سوتقا بارماس بۇرىن دəلەلدەمەلەردٸ جيناپ الۋ كەرەك. جيناپ بولعان سوڭ ونى ساراپتاۋ قاجەت. قاي قۇجاتتى ۇسىنۋعا بولادى, قايسىسىن بولمايدى, سونى انىقتاپ الۋ كەرەك. سوت وتىرىسىنا قۇرقول كەلۋگە بولمايدى, قارسى تاراپتىڭ كٸنəسٸن تەك قانا قۇجاتتارمەن, زاڭمەن ناقتى دəلەلدەپ قانا əدٸلدٸككە قول جەتكٸزە الاسىزدار. ال, سوتتا, پروكۋراتۋرا جٷيەسٸندە
əدٸلدٸك جوق دەپ ايقايلاپ, بوس سٶزبەن ەشتەڭەنٸ دəلەلدەي المايسىز. سەبەبٸ سوت, پروكۋراتۋرا, ادۆوكاتتار, زاڭ شىعارۋ جٷيەسٸ, ٷكٸمەت بارلىعىنىڭ ورتاق ماقساتى – ازاماتتىق قوعام, قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ. قۇقىقتىق مەملەكەتتە بارلىعىمىز ٷلكەن قالا
تۇرعىزىپ جاتقاندايمىز, əرقايسىسىمىزدىڭ قولىمىزدا بٸر-بٸر كٸرپٸش بار. سوندىقتان, بۇل كٸرپٸشتٸ قالاعان كەزدە, əربٸر ادام ٶزٸنٸڭ ويىن سالماقتاپ, سارالاپ جەتكٸزە بٸلۋ كەرەك. ال, قوعامنىڭ شىرقىن بۇزۋ, بوس دٷرلٸكتٸرۋ جاعىمسىز ٸس دەپ ەسەپتەيمٸن. ەگەر بٸر پروكۋرور نەمەسە əكٸمنٸڭ زاڭسىز ٸس-əرەكەتٸ ورىن السا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس دەپارتامەنتٸنە, پرەزيدەنتكە, پروكۋراتۋراعا حات جازۋعا, باق-قا شىعارۋعا, سوتقا شاعىم بەرۋگە بولادى.
