Zańger budan bólek ákim men jer komissiiasynyń zańsyz sheshimderin buzýdyń jolyn da túsindirip ótken eken. Mamannyń oi-pikirin qaz-qalpynda usynyp otyrmyz.
...
Jer komissiiasynyń materialdaryn qalai aldyrtýǵa bolady?
Kóp azamattarymyz jemqor sheneýnikterinen kesirinen jersiz qalyp, jerinen airylyp, ákim men jer komissiiasynyń zańsyz sheshimderin buzýdyń jolyn bilmei otyrady.
Jer komissiiasynyń sheshimin buzýǵa bolady jáne buzý úshin jer komissiiasy materialdaryn alý qajet.
Iaǵni, jer komissiiasynyń zańsyz sheshimi qolyńyzda bolý kerek. Ony qalai alýǵa bolady.
Birinshiden, ákimdik jer komissiiasynda sizdiń aryzyńyzdy qarap teris qorytyndy shyǵarsa, onda ol teris sheshimniń kóshirmesin alýǵa quqyǵyńyz bar.
Sizder jer komissiiasynyń jumys organy bolyp esepteletin - ákimdiktiń jer qatynastary bólimine aryz beresiz jáne aryzǵa sáikes, olar 1 jumys kúni ishinde komissiianyń sheshiminiń kóshirmesin sizge beredi.
Eger de, jer qatynastary bólimi mamandary jer komissiiasy materialdaryn bermese, ýaqytynda beretin qujatyn sozyp alsa, mundai jaǵdailarda sizder prokýratýra organdaryna, sol siiaqty memlekettik qyzmet isteri salasynda ýákiletti organdaryna aryzdanýyńyzǵa bolady.
Ekinshiden, sizder jer komissiiasy jinalysynyń aýdio jáne video jazbalarynyń kóshirmesin diskke kóshirip alýǵa quqyǵyńyz bar. 2018 jyly 04 jeltoqsanda qabyldanǵan #490 Erejege sáikes, jer komissiiasynyń aýdio jáne video jazbalary aryz bergen kúnnen bastap 5 jumys kúnde sizge beriledi. Ol úshin de, jer qatynastary bólimine aryz berip aldyrtýǵa bolady.
Eger de, jer qatynastary bólimine aryz berip sizge jer komissiiasynyń qorytyndysy men aýdio jáne video jazbalaryn bermese, jasyrsa, aryzyńyzǵa jaýap bermese, mundai jaǵdailarda prokýratýra organdary, ne bolmasa memlekettik qyzmet isteri salasynda ýákiletti organdaryna aryz berińiz. Meniń elektrondyq poshtama jiberińiz. Laýazymdy tulǵany jazaǵa tartamyz.
Úshinshiden, jer komissiiasynyń materialdaryn jergilikti atqarý organnyń ýákiletti organy iaǵni tiisti aýdan, qala ákimdiginiń jer qatynastary bólimi óziniń internet portalynda jariialaýy tiis. Sol internet portaldan tiisti jer komissiiasynyń hattamasyn kóshirip alýǵa múmkindigińiz bolady.
Tórtinshiden, aýyl sharýashylyq maqsatyndaǵy jerlerdiń konkýrs nátijesinde rásimdelgen hattamalary Aýyl sharýashylyq Ministrliginiń Jer resýrstaryn basqarý Komitetiniń internet portalynda jariialanady.
Sol portaldan ózińizdiń aýylsharýashylyq jerlerdi jalǵa berý konkýrs nátijesindegi hattamalaryn kóshirip alyp, jer komissiiasynyń hattamasyn zańsyz dep tanýǵa qatysta sotqa aryz bere alasyz.
Meniń aqylymdy nazar aýdaryp tyńdasańyzdar, jemqor sheneýnikterge jem bolmaisyzdar.
Jerdi ońdy soldy bere bergen jemqorlarmen kúresip, halyqqa qyzmet etý, halqymnyń jerge qatysty quqyǵyn túsindirip, quqyǵyn qorǵap, kózin ashý, men úshin úlken saýapty is.
Sybailastar: olar kim?
Budan buryn zanmedia.kz-ke suhbat bergen zańger jerdiń tóńirendegi daý-damaida uiymdasqan sybailas top bar dep málimdegen.
«Zańsyz alynǵan jerin qaitaryp bergenińiz úshin Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy Asysaǵa aýyly turǵyndarynyń alǵys aitqanyn estidik. Jalpy oblystardaǵy jaǵdai qalai?», – tilshiniń saýalyna Baqytjai Bazarbek bylai dep jaýat qatqan edi.
– Ər óńirde jergilikti əkimdiktiń sheneýnikteri, prokýrorlar men jer inspektsiiasy basqarmalarynyń qyzmetkerlerinen quralǵan uiymdasqan sybailas top bar dep aitsam, qatelespeimin.
Mysaly, BQO-da Shyńǵyrlaý aýdandyq jer komissiiasynyń múshesi tender jeńimpazy bolyp tanylǵan. Osy óńirdegi Bəiterek aýdanynda ótkizilgen lottyń jeńimpazy aýdan əkiminiń orynbasary jer komissiiasy tóraǵasynyń týǵan aǵasy bolyp shyqqan. Bul «Sybailas jemqorlyq týraly» zań talaptarynyń óreskel buzylýy dep bilemin. Al Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy Asysaǵa aýylynyń mańyndaǵy 10 myń 500 gektar jer, sonyń ishinde jaiylymdyq jerler de bar, bir otbasynyń – əkesi, qyzy, eki qaryndasy, əieli, inisi, kúieý balasynyń menshigine ótip, malmen kún kórip otyrǵan jergilikti halyqtyń narazylyǵyn týdyrǵan.
Nətijesinde sybailas jemqorlyqqa qarsy kúres organdarynyń aralasýymen Almaty oblysy boiynsha jerdi qorǵaý jəne paidalanýdy baqylaý basqarmasy aýdan əkiminiń birneshe qaýlysyn zańsyz dep tanyp, 6500 ga jer Asysaǵa halqynyń igiligine qaitaryldy.
Nur-Sultan qalasyndaǵy núktesi qoiylǵan úlken jer daýy halyqaralyq janjaldyń aldyn aldy. Sóitip, ońtústikkoreialyq «Megagen» kompaniiasynyń investitsiiasyna bes juldyzdy keshendi qonaq úi salýdy kózdegen astanalyq kəsipkerdiń jer telimi igerilmeýine bailanysty memleket muqtajy úshin alyp qoiý maqsatynda Jer kodeksiniń 92, 93-baptary boiynsha sotqa shaǵym túsirgen jergilikti sheneýnikterdiń zańsyz is-əreketi júzege aspady.
Notarýisqa senýdiń qajeti joq
Sondai-aq ol jerdi satyp alar aldynda notariýsqa senýdiń qajeti joǵyn aitqan.
“Ol (notariýs, red.) tek qana jerdiń zańdastyrylǵanyn jəne naqty bir shekteýdiń, qamaýdyń qoiylmaǵanyn, tazalyǵyn tekseredi. Al, bul jerge úi salýǵa bola ma, sanitarlyq qorǵaý aimaǵyna, sý qorǵaý aimaǵyna, qyzyl beldeýge kirgen be, erteń memleket qajettilikteri úshin alyp qoimai ma, əýejai aimaǵyndaǵy nemese munai-gaz qubyrynyń mańyndaǵy jer me degen suraqtarǵa notariýs jaýap bermeidi, ondai məselelerdi teksermeidi de. Notariýs tek bul məmileni rastap, kýəlandyryp jiberedi.
Erteńgi zardabyn satyp alǵan adam tartady. «Aqparatqa qoljetimdilik týraly» zańnyń 9, 12-baptaryna səikes, jer satyp alatyn azamat ərtúrli aqparatty advokat jaldap nemese ózi tikelei satatyn adam arqyly aldyrtýǵa quqyǵy bar. Aqparatty alyp, kózi jetip, rastaǵannan keiin ǵana jerdi emin-erkin satyp alýǵa bolady. Eger azamattar notariýsqa senip, teksermei, satyp ala berse, erteń onyń qaýip-qater təýekelin óz moinyna alady.
Zańgerlerge, advokattarǵa, zardap shekken azamattarǵa taǵy bir aitarym – zań buzýshylyq oryn alsa, quqyǵy buzylsa, sotqa barmas buryn dəleldemelerdi jinap alý kerek. Jinap bolǵan soń ony saraptaý qajet. Qai qujatty usynýǵa bolady, qaisysyn bolmaidy, sony anyqtap alý kerek. Sot otyrysyna qurqol kelýge bolmaidy, qarsy taraptyń kinəsin tek qana qujattarmen, zańmen naqty dəleldep qana ədildikke qol jetkize alasyzdar. Al, sotta, prokýratýra júiesinde
ədildik joq dep aiqailap, bos sózben eshteńeni dəleldei almaisyz. Sebebi sot, prokýratýra, advokattar, zań shyǵarý júiesi, úkimet barlyǵynyń ortaq maqsaty – azamattyq qoǵam, quqyqtyq memleket qurý. Quqyqtyq memlekette barlyǵymyz úlken qala
turǵyzyp jatqandaimyz, ərqaisysymyzdyń qolymyzda bir-bir kirpish bar. Sondyqtan, bul kirpishti qalaǵan kezde, ərbir adam óziniń oiyn salmaqtap, saralap jetkize bilý kerek. Al, qoǵamnyń shyrqyn buzý, bos dúrliktirý jaǵymsyz is dep esepteimin. Eger bir prokýror nemese əkimniń zańsyz is-əreketi oryn alsa, sybailas jemqorlyqqa qarsy kúres departamentine, Prezidentke, prokýratýraǵa hat jazýǵa, BAQ-qa shyǵarýǵa, sotqa shaǵym berýge bolady.
