ٷزدٸك ۋچاسكەلٸك پوليتسەي!
باتىربەك رٷستەمۇلى ەر ازامات بولعاسىن, ەكٸنشٸدەن قوعامدىق تەرتٸپكە بەي-جاي قاراي الماعاندىقتان, بولاشاقتا ٸٸو-دا قىزمەت ەتەمٸن دەپ بەلٸن بەكەم بۋادى. وسى ماقساتتا, قر ٸٸم-نٸڭ قوستاناي ورتا ارناۋلى زاڭ كوللەدجٸنە وقۋعا تٷسەدٸ. ستۋدەنتتٸك ٶمٸرٸ باستالىپ, تالاي مىقتى وقىتۋشىلاردان دەرٸس الىپ, ٶزٸنە ٶمٸرلٸك ازىق بولار ساباقتار الادى. 1996 جىلى وقۋ ورنىن بٸتٸرٸپ, اۋىلىنا زاڭگەر ماماندىعىن الىپ كەلەدٸ. قييالىنداعى ارمانىنا جەتۋگە قولىنداعى ديپلومى جول اشادى. وسىلايشا, پوليتسەي بولۋدى ماقسات تۇتقان ازامات, ارمانىنا جەتٸپ, جۇمىسقا ورنالاسادى.
العاشقى ەڭبەك جولىن 1996-1997 جىلدار ارالىعىندا جامبىل وبلىسى جاڭاتاس قالاسىندا ۋچاسكەلٸك پوليتسەي لاۋازىمىمەن باستايدى. ۋچاسكەلٸك پوليتسييا ينسپەكتورىنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ – ول "ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن" جاقسارتۋعا ىقپال ەتۋ, قالىپتى قوعامدىقدىڭ تەرتٸپتٸ نىعايتىپ, پايدالى قىزمەت مٷمكٸندٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ جاعدايىن "ەلەۋمەتتٸك" اۋىرپالىقتاردان تازارتىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن-الۋ بولىپ تابىلادى.
جاس مامان ٶزٸنە بەرٸلگەن ايماقتار بويىنشا, ٶزٸنە مٸندەتتەلگەن ەرەجەگە ساي جۇمىس جاسايدى. ودان ارى قىزمەت بابىمەن كەنتاۋ قالاسىنا اۋىسادى. 1997-2001 جىلدار ارالىعىندا كەنتاۋ قپب-نىڭ جەدەل ۋەكٸلٸ لاۋازىمىندا قىزمەت ەتتٸ. مۇندا دا جاس پوليتسەي تالاي قىلمىستاردىڭ الدىن الىپ, ٸزٸن سۋىتپاي اشۋدا ابىرويلى ەڭبەك ەتٸپ, قاتارلاستارىنىڭ اراسىنان دارالانىپ تۇردى. 5 جىلعا جۋىق كەندٸ كەنتاۋ قالاسىندا قىزمەت ەتٸپ, 2001-2008 جىلدارى سارىاعاش اپب-نا جۆ پپت كوماندير ۆزۆودىنىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىنا تاعايىندالدى. 2008 جىلدان باستاپ قازٸرگٸ كٷنگە دەيٸن سارىاعاش اپب-نىڭ ۋچاسكەلٸك ينسپەكتور لاۋازىمىندا تابىستى ەڭبەك ەتۋدە. ولاي دەۋٸمٸزگە دەلەل رەتٸندە باتىربەك ەراليەۆ 2012 جىلى وبلىس بويىنشا «ٷزدٸك ۋچاسكەلٸك پوليتسييا ينسپەكتورى» اتاعىن جەڭٸپ العان.
قيىندىعى مەن قاۋٸپتٸلٸگٸ قاتار جٷرەتٸن قىزمەتتە پوليتسەيلەر تالاي قىلمىسكەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلۋگە تۋرا كەلەدٸ. زاڭسىز ەرەكەت جاسايتىن ازاماتتارمەن جۇمىس جاساۋ وڭاي ەمەس. ٷنەمٸ قالىپتا بولۋ ٷشٸن, پسيحولوگيياڭ مىقتى بولىپ, سپورتپەن تۇراقتى تٷردە اينالىسىپ وتىرۋ كەرەك. سول سەبەپتٸ كەيٸپكەرٸمٸز ٸشكٸ سەزٸمدەرٸن باقىلاي الاتىن, سپورتتى سەرٸك ەتكەن پوليتسەي. جۇمىسىنىڭ جەڭٸل ەمەسٸن جەتە تٷسٸنگەن باتىربەك رٷستەمۇلى كەسٸبي شەبەرلٸگٸن جىل سايىن ارتتىرىپ, قىراعىلىق پەن جىلدام ەرەكەت ەتۋدٸ كٷندەلٸكتٸ جۇمىسقا كەلگەنٸندە ويىنان شىعارمايدى. «تٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ قىلمىستاردى جاساپ, قىلمىسكەر اتاناتىندار تەك اقىل-ويى تولىسقان ەككٸ, ٷلكەن جاستاعى ازاماتتار عانا ەمەس», -دەيدٸ كەيٸپكەرٸمٸز. «بٷگٸندە جاسٶسپٸرٸمدەر ياعني كەمەلەت جاسىنا تولماعان وقۋشىلاردىڭ قىلمىسقا بەيٸمدٸلٸگٸ ارتقان. وعان دەلەل رەتٸندە جۇمىس بارىسىندا ورىن العان جايتتى ايتىپ ٶتسەم. مەكتەپ وقۋشىسى تٷنگٸ ۋاقىتتا ٶزٸ بٸلٸم الىپ جٷرگەن مەكتەپكە كەلٸپ, قۇلىبىن بۇزىپ كٸرٸپ, 10 000 تەڭگە مەن نوۋتبۋكتى جاسىرىن ۇرلاپ كەتەدٸ. تاڭەرتەڭ مەكتەپكە كەلگەن ۇجىم ۇرلىق بولعانىن كٶرٸپ, دەرەۋ جەرگٸلٸكتٸ تەرتٸپ ساقشىلارىنا حابار بەرەدٸ. ال, بٸز كەلگەن ارىز بويىنشا تيياناقتى تٷردە تەرگەۋ جٷرگٸزٸپ, كٷدٸكتٸنٸ ۇستادىق. ٶكٸنٸشتٸسٸ سول, ۇرى دەپ وتىرعانىمىز – مەكتەپتٸڭ 8-سىنىپ وقۋشىسى. وسى تۇستا اتا-انالارعا ايتىپ كەتسەم, بالاڭىزدى ٷنەمٸ باقىلاۋدا ۇستاڭىز, كٸممەن ارالاساتىنىن قاداعالاڭىز, جاقسى جاعىنان تەربيە بەرٸڭٸز. قالاي باپتاساڭىز, سولاي ٶسەتٸنٸن ەستەن شىعارماڭىز. بالامىزدىڭ جاقسى ازامات بولىپ قالىپتاسۋى سٸز بەن بٸز ٷشٸن, جالپى قوعام ٷشٸن بايلىق دەر ەدٸم. ايتا بەرسەم, مۇنداي جايتتار 23 جىلدىق قىزمەتٸمدە كٶپ كەزدەسەدٸ» دەيدٸ باتىربەك رٷستەمۇلى.
كەيٸپكەرٸمٸزدٸڭ قىزمەتتە ابىرويلى بولۋى اتا-اناسىنىڭ ەڭبەگٸ. وتباسىندا ناعىز ەر ازامات ەتٸپ تەربيەلەگەنٸنٸڭ ارقاسىندا ۇجىمىندا سىيلى, جۇمىسى ەلەۋلٸ. وسىنداي اردا ۇلعا تەربيە بەرگەن ەكەسٸ – ەراليەۆ رٷستەمبەك, كەزٸندە كەڭشاردا مەڭگەرۋشٸ بولىپ قىزمەت اتقارعان. ال, اناسى – مومبەكوۆا بيبايشا قوندىبايقىزى – فەرمادا قاراپايىم جۇمىسشى بولعان. 5 بالانى باعىپ-قاعىپ ٶسٸرگەن اتا-اناسى اۋىلداعى ٷلگٸلٸ, كٶپبالالى وتباسىلاردىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولعان. بٸر قۋانتارلىعى, «اعاسى باردىڭ جاعاسى بار, ٸنٸسٸ باردىڭ تىنىسى بار» دەگەندەي, اعادان تەلٸم العان ٸنٸسٸ, ەراليەۆ داستاندا بٷگٸندە پوليتسەي بولىپ قىزمەت اتقارۋدا, شەنٸ سەرجانت.
ٶسٸپ-ٶنگەن جانۇيادان شىققان باتىربەك ٶز وتباسىن ديليا ساريدوۆامەن قۇرىپ, بٷگٸندە 1 قىز, 2 ۇل تەربيەلەپ وتىرعان اسىل ەكە. كەيٸپكەرٸمٸز قىزمەتٸنە بايلانىستى وتباسىنىڭ جانىندا بولۋعا كٶپ مٷمكٸندٸك بولماسادا, بوس ۋاقىت بولا قالسا, ونى بالا تەربيەسٸنە ارناۋعا تىرىسادى ەكەن. «پوليتسەي بولۋ – ٶتە جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول جۇمىس بولسا دا, جولىمدى قۋامىن دەسە, شىنايى پوليتسەي بولۋدى قالاسا ۇلدارىما دا, قىزىما دا قارسىلىق بٸلدٸرمەيمٸن. ەڭ باستىسى جٷرەكپەن قالاسا بولعانى. تەك فورماعا قىزىقپاي, ەلدٸڭ تىنىشتىعى مەن قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قالىپتاستىرۋعا كٸشكەنە دە بولسا, ٷلەس قوسامىز دەسە, بار بٸلگەنٸمدٸ ٷيرەتٸپ, جول كٶرسەتۋگە دايىنمىن»,- دەپ اعىنان جارىلدى تەجٸريبەلٸ تەرتٸپ ساقشىسى.
وتباسىندا ارداقتى ەكە, اسىل جار, اتا-اناسىنا, باۋىرلارىنا سٷيٸكتٸ ۇل, قاراپايىمدىلىعىمەن دوستارىنا سىيلى بولعان باتىربەكتەي ازاماتتىڭ ٶمٸرلٸك-قىزمەتتٸك جولى ٶزگەلەرگە ٷلگٸ بولارى سٶزسٸز! كٷندە جۇمىسقا شىعاردا ٶزٸن نە توسىپ تۇرعانىن بٸلمەيتٸن پوليتسەي بولۋ – ناعىز باتىردىڭ ٸسٸ! سوندىقتان تاڭداۋى وسى سالاعا تٷسكەن, شيرەك عاسىرعا جۋىق قىزمەت ەتكەن ازاماتتىڭ وتباسىنا اماندىق, «قازاقستان پوليتسيياسى كٷنٸ» قارساڭىندا جۇمىسىنا تابىس تٸلەيمٸز!